“Thầy u, Tôm, ăn cơm thôi.”
Cu Tôm bò bằng hai đầu gối lại gần mâm, đôi mắt to tròn dán chặt vào bát canh đặc sánh lấm tấm sắc xanh tím của rau thơm. Thằng bé nuốt nước bọt cái ực, cái bụng xẹp lép sôi réo lên thành tiếng.
Ông Tường lóng ngóng dùng bàn tay phải lành lặn cầm đôi đũa tre lệch, gượng gạo xới cơm vào chiếc bát mẻ mép. Bát cơm độn rễ khoai xam xám, khô khốc. Ông gắp một miếng thịt ốc nhồi mập mạp nhất, nhúng ngập vào thìa nước canh, run run bỏ vào bát của Đào, rồi lại gắp một miếng chuối bùi bở nhét vào bát cu Tôm.
“Đào, con ăn đi. Cả chiều lội bùn tát ao, mệt lả rồi.” Ông Tường cúi gằm mặt, giọng nghèn nghẹn.
Bà Lành ngồi đối diện, đôi mắt lòa mờ đục rơm rớm nước, quờ quạng cầm bát cơm lên, và một miếng rễ khoai nhạt thếch. Bà thở dài thườn thượt: “Khổ thân con… người ta góa chồng thì về nhà đẻ mà cậy nhờ. Con thì vướng phải cái nhà rách nát này, vất vả nhặt nhạnh từng con ốc con tép mới có miếng bỏ vào mồm…”
Cu Tôm dùng cái thìa gỗ sứt múc một miếng chuối húp sột soạt. Miếng chuối xanh bở tơi, ngấm đẫm vị ngọt của nước ốc tan ngay trên đầu lưỡi. Cậu bé nhón mấy con tép rang mặn chát nhai rào rạo cùng một vành cơm độn to tướng, rồi phồng hai má nhai ngấu nghiến.
Đào gắp miếng ốc trong bát mình bỏ lại vào bát bà Lành. Cô bưng bát cơm lên, xúc một miếng tép rang. Vị mặn đắng của muối hạt vỡ ra, nhưng nhai kỹ lại thấy vị ngọt bùi của lớp vỏ tép đồng tươi rói.
Cô nuốt trôi miếng cơm, nở nụ cười nhìn quanh mâm cơm đạm bạc: “Thầy u nói thế là coi người một nhà thành người dưng nước lã rồi. Có rau ăn rau, có cháo ăn cháo, miếng ngon nhặt từ dưới bùn lên ăn vào ấm cái bụng là được.”
Đào đặt đôi đũa xuống, giọng nói rành rọt, vững chãi vang lên giữa căn nhà vách đất vắng lặng: “Thầy u vững tâm, có con ở đây, nhà ta không lo chết đói.”
Bữa cơm trôi qua nhanh chóng, bát canh ốc vét nhẵn đến giọt nước dùng cuối cùng, bát tép rang cũng không còn sót lại một cái râu rụng. Bà Lành nhón vạt áo lau miệng cho cu Tôm. Thằng bé ăn no căng bụng, mắt bắt đầu díp lại, ngáp dài một cái rồi gục đầu vào đùi bà nội ngủ ngon lành.
Đào dọn mâm bát mang xuống chái bếp. Đặt bát đĩa vào chậu gỗ sứt, cô với tay cầm cái gáo dừa khô, thò tay vào sâu trong cái chum sành cao ngang hông đặt ở góc bếp.