Cái oi nồng của một buổi chiều tháng Chín như muốn thiêu đốt những lớp ngói âm dương cũ kỹ của ngôi trường tiểu học làng. Tiếng thầy giáo giảng bài lịch sử đều đều bên tai hòa cùng tiếng ve kêu râm ran ngoài rặng còng, tạo thành một khúc nhạc buồn ngủ đến tê người.
Triết ngồi ở dãy bàn cuối, mắt đăm đắm nhìn ra khung cửa sổ hướng thẳng ra phía bờ sông Tiền. Dòng nước phù sa đang mùa lên lên xuống xuống, vỗ oàm oạp vào những gốc dừa nước. Linh hồn ba mươi tuổi của anh lúc này không chịu nổi cái ngột ngạt của bốn bức tường vôi vữa. Anh thèm cái mát lạnh của dòng sông, thèm cái vị phù sa ngai ngái dính trên da thịt.
Cộc. Cộc.
Thằng Tèo ngồi bàn bên cạnh khẽ lấy ngón chân khều khều vào bắp chân Triết. Nó hí hoáy viết vội mấy chữ nguệch ngoạc vào mảnh giấy nháp rồi vo tròn, chọi cái bóc qua bàn anh. Triết mở ra coi, trên đó ghi: “Cúp học tắm sông không đại ca? Bến sông nhà nội đang đổ nước ròng, mát lắm!”
Triết nhìn thằng Tèo, rồi liếc qua thằng Hùng “Biện” đang ngủ gật chảy cả nước miếng lên trang tập. Anh khẽ nhếch mép cười, gật đầu ra hiệu. Một quyết định “táo bạo” được đưa ra trong chớp mắt. Chờ lúc thầy giáo quay lưng lên bảng viết chữ, ba bóng hình nhỏ thó lanh lẹ phóng qua bục cửa sổ thấp chủm phía sau lớp, chun qua hàng rào dâm bụt rồi chạy thục mạng ra phía bến sông.
“Hú hồn! Thoát rồi tụi bay ơi!” Thằng Tèo vừa chạy vừa hét lên khoái chí, quăng cái cặp táp nhựa giả da lên bãi cỏ bến sông.
Xành xạch… xành xạch… xành xạch…
Âm thanh quen thuộc và đặc trưng nhất của miền sông nước Nam Bộ vang lên từ phía xa. Một chiếc ghe đò dọc gắn máy đuôi tôm đang rẽ nước chạy qua, gầm rú thứ âm thanh giòn giã, dứt khoát. Chiếc chân vịt dài ngoằng khuấy động dòng nước, để lại sau đuôi một dải bọt bong bóng trắng xóa và những gợn sóng lăn tăn xô vào bờ đê. Mùi dầu máy nồng nồng quyện vào cái gió sông lồng lộng làm lồng ngực Triết căng tràn một cảm giác tự do vô bờ bến.
“Đứa nào nhảy xuống sau cùng là làm con rùa nha!” Thằng Tèo hét lớn, nó nhanh tay lột sạch chiếc áo sơ mi trắng thêu chữ, chỉ chừa lại đúng chiếc quần sọt dính phèn, rồi phóng cái ùm xuống sông.
Ùm! Ùm! Thằng Hùng “Biện” và Triết cũng không chịu thua kém. Ba thân hình nhỏ nhắn như ba con rái cá lao mình vào dòng nước mát rượi. Cái lạnh thấu xương của nước sông Tiền lập tức xua tan đi cái nóng bức, ngột ngạt của lớp học ban nãy.
Triết ngoi đầu lên khỏi mặt nước, vuốt mớ tóc ba phân ướt sũng. Anh ngửa người ra sau, thả nổi bồng bềnh trên mặt nước phù sa đỏ ngầu, mắt nhìn lên bầu trời xanh vắt không một gợn mây. Ở tương lai năm 2026, làm gì còn những khúc sông hoang sơ, sạch sẽ thế này để mà tắm? Sông ngòi lúc đó đầy rác thải và hóa chất, người ta chỉ biết giam mình trong những hồ bơi đầy mùi clo hăng hắc. Được tắm mình trong dòng sông tuổi thơ thế này, đối với Triết, chính là một đặc ân xa xỉ.
“Đại ca Triết! Thử tài lặn hụt với tao không?” Thằng Tèo trồi lên, phun ra một ngụm nước sông thành tia như chú cá voi nhỏ.
“Chơi luôn! Thằng nào trồi lên trước làm em út nha.” Triết cười thách thức.
Cả ba đứa cùng hít một hơi thật sâu rồi lặn mất tăm dưới lòng sông. Dưới làn nước đục ngầu vị phù sa, Triết mở mắt ti hí. Anh thấy những chiếc rễ dừa nước đung đưa như những xúc tu mập mạp, thấy mấy con cá lòng tong bay thành đàn nhỏ xíu bơi lội tung tăng quanh chân mình.
Áp dụng kỹ thuật nín thở kiểm soát nhịp tim của một người trưởng thành, Triết lặn êm thin thít dưới nước gần hai phút. Khi thằng Tèo và thằng Hùng đã chịu không nổi, lật đật trồi lên ngáp lấy ngáp để như cá chốt ngạt khí, thì Triết mới từ từ nhô đầu lên ở một vị trí cách đó tận mười mét, ngay sát một lùm chà là nước.
“Trời đất ơi, đại ca Triết là người hay là rái cá vậy trời? Lặn gì mà lâu kinh khủng khiếp!” Thằng Hùng “Biện” vừa quẹt nước mắt vừa trầm trồ thán phục.
“Ha ha, tụi bây còn non lắm.” Triết cười lớn, bơi lội sải tay điêu luyện quay lại phía bờ.
Ba đứa con nít leo lên ngồi vắt vẻo trên một thân cây gáo già ngã de ra mặt sông. Nắng chiều bắt đầu ngả sang màu vàng cam, rọi những vệt sáng lấp lánh như dát vàng lên mặt nước chuyển động. Tụi nó vừa đung đưa chân dưới nước, vừa bẻ mấy trái gáo chín ăn thử, vị chua chua chát chát dính đầu lưỡi.
“Mấy đứa kia! Trốn học đi tắm sông hả tụi bay! Có bước lên bờ không thì bảo!” Tiếng dõng dạc của chú Ba, ba của thằng Tèo, từ trên bờ đê vọng xuống, trên tay chú đang cầm một nhánh chà là dâm bụt to tướng.
“Chết mẹ rồi tụi bay ơi! Ba tao tới!” Thằng Tèo mặt mày xanh mét, lật đật phóng xuống nước bơi thụt mạng qua bờ bên kia để trốn. Thằng Hùng “Biện” cũng ba chân bốn cẳng ôm cặp táp chạy mất dép vào vườn chuối.
Triết ngồi trên thân cây gáo, nhìn cảnh tượng hỗn loạn của đám bạn mà bật cười ha hả. Anh chậm rãi bước lên bờ, mặc lại chiếc áo sơ mi còn dính chút bùn non. Trận đòn roi của người lớn vào buổi tối chắc chắn là không tránh khỏi, nhưng nhìn ra dòng sông rộng lớn, nghe tiếng máy đuôi tôm vẫn xình xịch vang vọng ở đằng xa, Triết biết rằng buổi chiều trốn học này vĩnh viễn là một nét mực rực rỡ, hoang dại và đẹp đẽ nhất trong cuốn nhật ký tuổi thơ xóm Lưới năm 2002 của anh.