Đêm bến sông tĩnh mịch lạ thường, tiếng côn trùng kêu rả rích trong mấy lùm bần dạt dào theo con nước lớn. Khác với mọi khi, căn nhà ngói ba gian của tía má Cậu Hai Duy bên cồn Đông hôm nay cửa đóng then cài kỹ lưỡng, bên trong chỉ thắp một ngọn đèn dầu hột vịt leo lét.
Trên chiếc phản gỗ gõ đen bóng, tía má của Duy và tía má của Ngọc đang ngồi đối diện nhau, mặt mày ai nấy đều nghiêm nghị, đăm chiêu. Duy và Ngọc đứng nép hai bên cột nhà, bầu không khí im lặng đến mức nghe rõ cả tiếng tim đập hồi hộp của hai đứa.
Tía của Duy, ông chủ Trần, rít một hơi thuốc lào, khói phả ra làm mờ đi ánh đèn dầu, giọng ông trầm đặc phá tan sự im lặng: “Anh chị Ba, tình hình ngặt nghèo quá rồi. Đội tàu sắt của lão Đại trên Sài Gòn nó càn quét tới đâu là ghe bầu nhà tôi nằm bờ tới đó. Mấy bữa nay bạn ghe không có việc làm, kêu ca thấu trời.”
Má của Ngọc bên kia cũng thở dài, tay vuốt ve tà áo bà ba: “Bên vựa nhà tôi cũng chẳng khá khẩm gì hơn anh chủ Trần ơi. Lão Đại dùng tiền tấn gom sạch nông sản từ các ngả rạch. Con Ngọc nhà tôi dẫu có ba đầu sáu tay, sổ sách tinh đời cỡ nào cũng không chống lại nổi cái sấp tiền dày cộm của lão. Cứ cái đà này, không quá ba tháng, vựa cồn Tây với đội ghe cồn Đông văng ra khỏi bến sông này là cái chắc.”
Tía của Ngọc gõ mạnh cây píp xuống bàn, mắt ông lóe lên một tia dứt khoát: “Muốn đấu lại cái vốn lớn của phương xa, tụi mình không thể đi riêng lẻ được nữa. Chỉ có một cách duy nhất: Gộp nguồn hàng thu mua của cồn Tây và đội ghe bầu vận tải của cồn Đông lại thành một khối độc quyền độc nhất vô nhị ở cái xứ này!”
Nghe tới đây, Duy và Ngọc đều giật mình, hai cặp mắt lập tức chạm nhau đầy cảnh giác. Duy khẽ nhấc chân định bước lên tiếng thì tía anh đã giơ tay cản lại, tiếp lời: “Đúng vậy. Con Ngọc nắm nguồn hàng, biết cách điều phối giá cả miệt vườn; thằng Duy nắm đội ghe, biết đường đi nước bước, luồng lạch đường sông. Nhà anh gom hàng tận gốc, nhà tôi chở thẳng lên chợ tỉnh, chợ lớn không qua một tay trung gian nào, tự khắc chi phí sẽ hạ xuống mức thấp nhất, ép ngược lại đội tàu sắt của lão Đại. Nhưng mà… làm sao để thiên hạ và đám bạn hàng tin rằng hai nhà cồn Đông, cồn Tây dốc lòng làm một, không có sự lừa lọc, phản trắc?”
Bốn người lớn nhìn nhau, rồi đồng loạt quay sang nhìn Duy và Ngọc. Má của Ngọc mỉm cười, giọng bà kiên quyết nhưng đầy tính toán: “Cách tốt nhất để hai dòng họ, hai sản nghiệp hòa làm một thể vững chắc như kiềng ba chân… là cho hai đứa nhỏ bái đường thành thân. Đám cưới này rình rang một cái, danh chính ngôn thuận gộp vựa hàng với đội ghe lại, lão Đại có muốn chen chân vô bẻ gãy tụi mình cũng hổng có thế mà bẻ!”
“Tía! Má! Chuyện này hổng được đâu!” Ngọc không kìm được nữa, cô bước lên, đôi mắt phượng trợn tròn, giọng run lên vì kinh ngạc: “Con với cái anh Hai Duy này hễ đụng mặt là thuốc súng ngập trời, tía má bắt con lấy ảnh, chẳng khác nào biểu con nhảy xuống sông Tiền tự tử cho rồi!”
Duy cũng nhảy dựng lên, mặt mày méo xệch, cái miệng mọi khi dẻo quẹo giờ nói vấp ba vấp bốn: “Đúng… đúng đó tía má ơi! Con nhỏ… à cô Ba Ngọc đây dữ dằn như chằn tinh cưới về chắc ba ngày nhà mình cháy rụi. Với lại tụi con làm ăn kèn cựa nhau xưa giờ, chung một nhà sao sống nổi? Tía má nghĩ cách khác giùm con đi!”
Tía Duy đập tay xuống bàn đánh rầm một cái, nghiêm mặt nói: “Cách khác là cả hai nhà dắt nhau đi ăn mày! Tụi bây tưởng chuyện con nít chơi nhà chòi hay sao mà đòi lựa chọn? Đây là sản nghiệp ba đời của dòng họ, là miếng cơm manh áo của bao nhiêu bạn ghe, người làm đi theo tụi tao. Đứa nào bước ra khỏi cái nhà này từ hôn, tao từ đứa đó liền!”
Lời nói đanh thép của ông chủ Trần làm căn phòng rơi vào khoảng lặng đáng sợ. Ngọc cắn chặt môi đến mức bật máu, hai nắm tay siết chặt lại, cô quay sang nhìn Duy đầy căm tức. Duy cũng tắt ngúm nụ cười phong trần, anh nhìn ánh mắt lo âu nhưng kiên quyết của tía má mình, lòng nặng trĩu.
Cả hai đứa đều quá thông minh để hiểu rằng, lời người lớn nói hoàn toàn là sự thật. Trước con quái vật phương xa kia, sự kiêu ngạo cá nhân của họ buộc phải cúi đầu trước sự tồn vong của gia tộc.
Đêm đó, dưới ngọn đèn dầu leo lét, một hôn sự chấn động xứ cù lao đã được định đoạt. Hai kẻ thông minh nhất, ghét nhau nhất bến sông, chính thức bị trói buộc vào cùng một vận mệnh.