Chuyện cũng lỡ rồi, có buồn có tức thì cũng phải ráng mà lo cho trọn.
Một mặt bà Ký khăn gói lên tận Châu Đốc xin lỗi người ta, một mặt quay về lo làm đám cưới cho con gái. Đám cưới của cô Ba Thu cũng làm đủ lễ cưới hỏi đàng hoàng, tuy nhà chồng cô nghèo nhưng trầu cau nhang đèn chẳng thiếu món nào.
Nhưng sau chuyện này, Sự đổi tính hoàn toàn.
Dù có việc hay không cũng cắp nón ra đồng thăm ruộng, sau mấy ngày da rám nắng thấy rõ mới coi như có chút thành tựu, nhà bao nhiêu đất cũng biết được một hai.
Mơ gắp miếng cá chiên vào chén, cười hỏi: “Đâu anh Hai nói em nghe nhà mình có bao nhiêu ruộng? Tá điền mướn đất được nhiêu người?”
Sự mới đi ruộng về, bụng đói cồn cào, chưa nhai xong miếng này đã gắp miếng kia, ăn như mấy ngày bị bỏ đói. Vợ Sự ngồi kế bên nhăn mặt, nhưng cũng thương chồng mà rót ly nước đưa qua.
Sự vừa nhai vừa nói, cơm văng như mưa: “Mày làm như có mình mày biết vậy, anh Hai mày cũng biết nghe con. Đất công điền hết thảy có năm trăm hai mươi ba công, còn mấy miếng đất trên xóm Cào thì hơn năm mươi công vuông.”
“Vậy tá điền đang làm cho mình có nhiêu người?”
“Cỡ gần chín mơi hộ.”
Sự nhìn Mơ, thấy em gái cười thì chột dạ, lắp bắp: “Một trăm…”
Vợ Sự đẩy chén cơm mới xới cho chồng, vẻ mặt như mong chờ chuyện vui.
Thảo gả về đây đã gần nửa năm nên xem như cũng biết ai “nắm trùm” trong nhà. Hồi chưa gả, mẹ cô có cho người nghe ngóng chuyện nhà bên này, dư luận của người sống xung quanh chia làm hai phe. Một bên thì bĩu môi cảm thán sự bóc lột của điền chủ với tá điền và cho rằng điền chủ nào cũng xấu xa như nhau, bên còn lại thì lên tiếng khen bà Ký vài năm trở lại đây đã biết ở hiền tích phước.
Nhưng dù là phiên bản nào, thì mọi người cũng sẽ nhắc về cô em chồng thứ tư như một hiện tượng lạ lùng. Người thì nói Mơ bị bệnh tới hỏng não nên nói năng không ai hiểu gì, người thì nói cô có tư tưởng của gái tân thời không chịu yếu thế trước bọn đàn ông. Thảo nhớ lại một vài chuyện rồi lén nhìn Mơ.
Thu mang thai được ba tháng, đang trong thời kỳ nghén nên ăn uống chẳng được bao nhiêu, người gầy đi thấy rõ. Hôm nay, Thu đem cho mấy trái mướp, sẵn bữa cơm nên ngồi ăn luôn.
Thu nói: “Mùa rồi em theo con Tư đi thu huê lợi mà mệt đứt hơi, đi được nửa ngày thì về trước rồi. Tá điền nhà mình phải hơn một trăm.”
Sự nhìn qua, thấy Mơ vẫn cười thì cáu nhặng lên: “Cái con nhỏ này, bao nhiêu thì nói đi! Cười gì mà cười?”
“Sao nổi quạu với em? Em không nói, anh tự đi đếm đi.”
Cũng hay vừa lúc ăn xong cơm, Mơ buông chén đi luôn một mạch lên nhà trên.
Thảo huých tay chồng: “Mình kỳ cục quá, cô Tư giận rồi kìa. Tự dưng đi nổi nóng với cổ?”
Sự chột dạ: “Tôi nói chuyện bình thường mà, có nạt nộ* gì nó đâu?”
*Nạt nộ: quát mắng to tiếng
Thu lắc đầu: “Chớ bộ anh Hai hông biết tính con Tư sao? Hồi tía còn sống mà nói lớn tiếng với nó thì nó cũng làm lơ hà. Hông phải nó giận đâu, tại tính nó không thích nói chuyện với người nóng nảy.”
Sự tặc lưỡi: “Tính khí thất thường vầy rồi gả cho ai đây? Chắc ế quá!”
Thu nhìn anh trai, ngạc nhiên hỏi: “Ủa? Chớ bộ anh Hai hông biết bà Thông đang muốn cưới con Tư cho con trai bả hả?”
“Bà Thông nào?”
Thảo liếc nhìn chồng, đánh bộp vào tay anh: “Mình vô tâm quá, chuyện trong nhà mà hổng biết gì hết. Thì bà Thông tháng trước tới nhà mình đó, cái cậu Tư đi học bên Pháp về đó?”
Sự trợn mắt: “Bà hôm bữa qua coi mắt con Thu đó hả? Cái gì mà kỳ cục vậy?”
Thu cúi đầu ăn vờ như không biết gì, Thảo biết chuyện nhạy cảm nên cũng không lên tiếng nữa.
Chỉ có Sự, đôi mày nhíu lại như sắp dính vào nhau: “Chuyện hồi nào?”
…
Ngày nắng đẹp đầu tháng, Mơ với Sự đi thăm ruộng về thì thấy trước sân nhà mình đậu chiếc xe hơi mới cóng.
Phải biết thời đó có năm sáu ngàn đồng mua xe hơi phải là nhà giàu có thật sự, chưa kể đây là dòng xe mới.
Mơ đội lá sen, nắng chói chang làm lá sen mềm oặt, nằm rũ rượi trên đầu cô. Mặt Mơ nhăn tít nhìn anh trai đang điên cuồng sờ mó chiếc xe.
“Sao anh Hai biết?”
“Công trình tao ăn chơi gần chục năm hổng lẽ hông biết? Chiếc này là chiếc Renault Monasix model RY2 mới về Việt Nam đầu năm nay, giá bây giờ ít lắm cũng phải mười ngàn đồng bạc. Má ơi, đẹp quá xá!”
Mấy bà bạn hay qua chơi với bà Ký dù giàu có cũng chỉ đi xe ngựa, chưa thấy ai đi xe hơi sang trọng như vậy. Mơ nheo mắt nhìn vào nhà, thấy hai người phụ nữ đang ngồi nói chuyện với mẹ mình.
Bà Thông hớp ngụm trà, trời nóng nhưng ngụm trà nóng này vẫn không mảy may làm bà có điều gì thất lễ. Bà Thông giàu có quý phái, cái quý phái của bà là nhờ chất nho nhã trong tính cách chứ không hẳn do sự giàu có về vật chất mang lại.
Nghe nói cha bà Thông là một nhà Nho có tiếng ở Cần Thơ, từ nhỏ bà đã được dạy dỗ như một cô gái nền nếp truyền thống, vừa đẹp vừa dịu dàng nên thu hút nhiều ong bướm vây quanh. Ông Thông thời đó là công tử có tiếng đất Cần Thơ, cũng nguyện “rửa tay gác kiếm” quỳ gối dưới chân mỹ nhân. Chuyện này từng khiến giới ăn chơi Sài Gòn – Chợ Lớn xôn xao một thời.
Ở cái tuổi tứ tuần, tuy gương mặt bà Thông đã có dấu ấn thời gian nhưng nét đẹp khi xưa vẫn còn đó, nét đẹp của tri thức, hiểu biết và lễ nghĩa.
Bà Ký trông theo hai đứa con đi khuất bóng rồi thở dài, trong lòng vẫn thấy xấu hổ với bà Thông. Hôm lên Châu Đốc nói lời hồi hôn cho con gái, bà thực sự chỉ muốn đào cái lỗ mà chui xuống đó. Nếu được thì bà chui xuống đất gặp ông Ký mà tạ lỗi với ông, lúc đó bà đã nghĩ như thế.
Nghĩ đến đây bà Ký lại không kiềm được, vành mắt đau ân ẩn, giọng bà nghẹn đi.
“Tôi có lỗi với nhà bên đó lắm, thiệt cái lỗi này không biết làm gì mà hết được. Nay chị xuống đây trách tôi sao cũng được, con dại cái mang mà.”
Bà Thông cười hiền: “Tôi không trách chị. Tụi nhỏ lớn rồi, có suy nghĩ riêng, dù cho nó có lỡ dại thì cũng là cái bồng bột của người trẻ chưa thấu sự đời. Chị đừng ôm hết vào mình mà buồn lòng. Hôm nay tôi xuống đây, không phải để trách móc ai. Tôi nghe tin chị bệnh rề rề không dứt, bụng bảo dạ phải xuống thăm chị, mà lần khân đi tới bây giờ mới xuống được. Chị đỡ hơn chút nào hông?”
Bà Ký cười gượng: “Bệnh già chị ơi, tôi đỡ lắm rồi.”
Nói xong đưa tay lên che miệng ho khẽ mấy tiếng.
Chuyện bà Ký định gả con gái cho nhà giàu rồi đột ngột gả cho tá điền, làm ai cũng mắt tròn mắt dẹt. Từ đầu chợ tới cuối sông, lời đồn như nước lũ ngăn không được, hai tháng nay bà Ký rầu rĩ trong dạ, ăn uống không thấy ngon, rồi thêm bệnh ho day dẳng uống thuốc hoài không thuyên giảm.
Dưới bếp vọng lên tiếng cười đùa của người làm, nghe có tiếng của Mơ. Bà Ký vội lớn tiếng nhắc nhở nhà có khách, dè đâu bị bà Thông đè tay ngăn lại.
“Bữa nay tôi xuống ngoài chuyện thăm hỏi sức khoẻ của chị, còn vì một chuyện khác. Tháng trước, tưởng là chuyện thành, nên tôi có đem ngày sinh tháng đẻ của hai đứa nhỏ đi coi thầy, ở tận Bến Tre. Cũng không rõ thầy tính toán ra sao, mà lại coi trúng năm nay là năm xui tháng hạn của tôi với chị.”
Nói đoạn, bà Thông ngừng một lát rồi nhìn vào trong nhà.
“Thầy nói, năm nay trúng năm tuổi, nếu trong nhà có chuyện hỷ thì mới mong xua được cái hạn về sức khoẻ của tôi với chị Ký đây. Ban đầu tôi không tin, nhưng cỡ này tôi hay mệt trong người, mà chị Ký cũng không khoẻ. Cho nên tôi tính…”
…
Nắng chiều chưa tắt hẳn nhưng nhà bà Ký đã lên đèn. Vào khoảng năm 1930 thì dầu đốt đèn cũng là một loại đồ xa xỉ, nên khu đó chỉ có nhà bà Ký thắp đèn sáng trưng như thế.
Bà Ký ngồi trên chiếc ghế dựa ngóng ra cửa, tiếng ễnh ương kêu ồm ộp làm khung cảnh buồn càng thêm buồn.
Trời nhá nhem tối, cạnh đường đi vào nhà có bóng người đang hì hục đào đất, bà Ký phải nheo mắt lại nhìn mấy bận mới cất tiếng gọi.
“Tối rồi còn làm gì ngoài đó vậy hả Mơ?”
Tiếng Mơ vọng vào: “Khóm bông mười giờ của con mọc tùm lum, con sửa lại cái.”
“Trời tối vầy có thấy đường đâu mà mần? Đi vô mau, để mai làm.”
Bà Ký hóng ra sân nói thêm vài tiếng nữa, chừng thấy bóng người lắc lư đi vào mới yên tâm ngã lưng ra ghế.
Mùa này mưa dầm suốt ngày, ngoài đó toàn là muỗi, bà lo con gái bị muỗi cắn lại bệnh sốt như năm đó. Nếu mà vậy chắc lần này con nhỏ bị ngu thật chứ không đùa.
Lát sau Mơ đi ra, tay cầm theo cái quạt ngồi xuống cạnh bà.
“Má có chuyện gì muốn nói hả? Sao một hai kêu con vô vậy?”
Bà Ký nhìn con gái, ngọn đèn dầu hiu hắt phía sau yếu ớt chiếu sáng trên mặt Mơ, con gái bà càng lớn càng xinh.
Bà đột ngột hỏi: “Con chịu lấy chồng hông?”
Mơ ngẩn ngơ hồi lâu.
Bà Ký biết con gái nhỏ tính tình khác thường, không nghe sắp đặt, nếu nó không đồng ý thì có ép cũng không được. Còn nếu nói câu “không chịu gả thì dọn ra khỏi nhà” như đứa chị, thì không chừng nó dọn đi thật. Đứa này không ép được.
Mơ hỏi: “Chuyện con lấy chồng có liên quan tới chuyện bà Thông qua nhà mình sáng nay hả má? Bà Thông muốn làm mai hay sao?”
“Bà Thông qua hỏi cưới mày cho con trai của bả.”
Mơ ngừng quạt, nhìn bà Ký như thể nhìn ai đó xa lạ vô tình gặp ngoài đường.
“Má giỡn chơi hả? Bà Thông có hai con trai với hai con gái, con trai lớn lấy vợ rồi, con trai nhỏ là cái người qua hỏi cưới chị Ba hôm trước. Bà Thông còn người nào nữa đâu?”
Bà Ký thở dài thậm thượt. Thật ra, dù không có chuyện quẻ bói kia thì bà vẫn muốn gả con cho nhà bên đó. Bà Thông hiểu chuyện, con rể có học, gia đình quyền thế vậy thì ai mà không ham cho đặng?
Bà biết Mơ bình thường có hơi cứng đầu, nhưng lại là đứa yếu lòng nhất, nên mới lựa lời mà kể hết cho con nghe cuộc nói chuyện lúc sáng.
“Bà Thông đã tính hỏi dâu chỗ khác, mà tại bả thương má nên nói má nghe. Giờ chị mày đã lỡ vậy rồi, em mày còn nhỏ, nếu gả trong năm nay cũng chỉ có mày hợp tuổi. Má nói mày nghe vậy, nếu mày không ưng thì má không ép.”
Nói tới đây, bà ho một tràng dài, tay với vội cái khăn xếp để che miệng, vai run lên từng đợt. Mơ giật mình quay lại, thấy bà Ký ho đến mặt mày tái mét, hơi thở khò khè, trong lòng bỗng thấy nghèn nghẹn.
Bà thở dốc một hồi mới nói tiếp, giọng khàn đặc:
“Năm nay mày vừa tròn mười tám, thằng nhỏ bên đó thì hai mươi ba. Má thấy vậy là vừa đẹp. Chị bây mà không lỡ dại, thì dù có ép ra nước tao cũng gả nó qua đó. Nhà ông bà Thông có tiếng trong vùng, đất đai bạt ngàn, biết bao nhiêu chỗ cầu cạnh mai mối mà không được, cái vận này rớt trúng nhà mình thì có phước lắm đa. Mà má biết tính mày, nên mày chịu thì chịu, không chịu thì thôi, tao không ép.”
Nói vậy chứ Mơ mà từ chối bà Ký sẽ tiếc như ai cắt ruột cho xem, chỉ là bà không dám nói.
Thời đại này tuy đã bắt đầu hô hào đòi nữ quyền, nêu cao vai trò của phụ nữ trong xã hội nhưng thâm căn cố đế trong tư tưởng mọi người vẫn xem nhẹ phụ nữ. Đặc biệt là con gái ở quê lớn lên chỉ chờ gả đi rồi yên bình sống qua một đời, hoàn toàn không có ước mơ riêng. Hoặc có thể họ bị ảnh hưởng của tư tưởng thời đại, rằng một tấm chồng, một đứa con trai đã là thành tựu lớn lao mà cả đời họ có được, nên chỉ thế thôi, không đòi hỏi cũng không kháng cự.
Mơ im lặng, không nói năng gì nữa.
Khi bà Ký nghĩ rằng cô sẽ từ chối và chống đối bà bằng cách im lặng như vậy mãi thì Mơ lại lên tiếng.
“Vậy thì gả con đi.”
Hết chương 9