Hạ Lộ Thu ôm chặt cây sào, mở to mắt nhìn người góa phụ trẻ tuổi.
“Vận mệnh nằm trong tay mình.” Bùi Giáng Tiên chỉ tay xuống dòng sông đang cuộn xoáy: “Muốn không bị dòng nước cuốn trôi, cô phải tự đứng vững. Đời cô như con thuyền nan, bị sóng đánh thì phải lấy sào cắm sâu xuống đáy sông mà chống lại. Thầy cô bán cô, cô cứ cam chịu lên kiệu hoa à?”
“Nhưng… nhưng thầy là… là cha ruột…” Hạ Lộ Thu cắn môi.
“Cha ruột thì có quyền đẩy con vào chỗ chết à?” Bùi Giáng Tiên gắt gỏng: “Cô biết làm gốm cơ mà. Cô có đôi bàn tay khéo léo, cô biết lọc đất nặn bình. Cô không vô dụng. Tại sao phải để người khác định giá cuộc đời mình bằng năm lượng bạc bẩn thỉu?”
Hạ Lộ Thu cúi xuống nhìn hai bàn tay lấm lem đất sét của mình.
Đúng vậy, cô ấy biết làm gốm.
Từ khi chín tuổi cô ấy đã biết nặn những chiếc niêu đất nhỏ.
Cha cô ấy say xỉn suốt ngày, bao năm qua xưởng gốm chưa tắt lửa hoàn toàn là nhờ cô ấy một tay nhào đất, coi lò.
“Tôi mồ côi từ nhỏ, tự chèo đò kiếm cơm.” Bùi Giáng Tiên hạ giọng, bước tới gần thêm một bước: “Kỷ Hạc Uẩn xóm trong cũng mồ côi, một mình sống giữa đồng hoang. Chúng tôi không có ai dựa vào ngoài chính bản thân mình. Cô khóc ở đây không ai thương đâu. Đứng lên, lau sạch nước mắt đi. Không nặn được bình tham gia hội thi thì tìm cách khác kiếm tiền mà chuộc thân.”
Lời nói bộc trực, thô ráp nhưng đánh trúng vào nỗi uất ức kìm nén bấy lâu trong lòng Hạ Lộ Thu.
Cô ấy vịn vào cây sào tre, từ từ đứng thẳng dậy.
Chân cô ấy tê rần vì ngồi xổm quá lâu, nhưng cô ấy bấu chặt vào thân tre không để mình ngã.
Cô ấy đưa cánh tay bẩn quệt ngang mặt, lau sạch những giọt nước mắt hòa lẫn bùn đất.
“Em… em không lấy chồng.” Hạ Lộ Thu nói rành rọt, dù giọng vẫn còn run: “Em muốn… làm gốm.”
“Tốt.” Bùi Giáng Tiên nhếch môi: “Trả sào cho tôi. Về xưởng rửa sạch tay đi. Trốn ở đây mãi thầy cô lại vác gậy ra tìm bây giờ.”
Hạ Lộ Thu đưa cây sào lại cho Giáng Tiên.
Cô ấy cúi đầu chào người góa phụ, rồi quay người bước những bước vững chãi về phía con đường mòn dẫn lên làng.
Hoàng hôn đổ bóng cô ấy in dài trên mặt đất.
Giáng Tiên cầm lại cây sào, bước lên mũi đò.
Cô ấy lấy chân đẩy mạnh đò ra xa bờ.
Nhìn theo bóng lưng nhỏ bé của Hạ Lộ Thu, cô ấy biết cô bé này từ nay sẽ không bao giờ ra bờ sông ngồi khóc nữa.
Dòng sông Vụ Ảnh vỗ từng nhịp vào mạn thuyền, Bùi Giáng Tiên vững tay chèo, đưa con đò rẽ nước trôi đi giữa bầu trời sẩm tối.
Thẩm Trọng Viễn đứng trước cửa tửu lâu trên trấn Mộc Đạc, tay cầm chiếc chén sứ xoay xoay.