Tiếng bìm bịp kêu dồn dập từ chiều hôm trước vẫn còn ám ảnh trong tâm trí Triết như một chiếc đồng hồ đếm ngược của tử thần. Sáng hôm sau, mặt sông Tiền phẳng lặng một cách kỳ lạ, nhưng màu nước đã chuyển sang đỏ bầm, đục ngầu phù sa và mang theo vô số rác rưởi, lục bình từ thượng nguồn đổ xuống. Tốc độ dòng chảy đã tăng lên rõ rệt. Không gian oi bức đến nghẹt thở, báo hiệu một sự bùng nổ khủng khiếp của thiên nhiên.
Đứng trước hiên nhà, Triết nhìn đống bao cát thô sơ mà anh và đám bạn đắp chiều qua. Nó chỉ là bước phòng thủ vòng ngoài. Với tư duy lý tính của một cựu kỹ sư công nghệ năm 2026, anh hiểu rõ một nguyên lý cốt lõi: Khi đối mặt với thiên tai, việc chuẩn bị cho tình huống xấu nhất, khi đê vỡ và nước tràn vào nhà, mới là yếu tố quyết định sự sinh tồn.
Anh cần một kế hoạch phòng thủ thụ động. Và mục tiêu đầu tiên là phải bảo đảm an toàn tính mạng cho “đội quân nhí” của mình.
Nguyên lý lực đẩy Ác-si-mét: Một vật thể sẽ nổi nếu lực đẩy Ác-si-mét lớn hơn hoặc bằng trọng lượng của vật đó. Trong điều kiện thiếu thốn của năm 2003, các chai nhựa PET dung tích 1,5 lít phế liệu chính là những khoang chứa khí tuyệt vời, cung cấp lực nổi tối ưu và rẻ tiền nhất để chế tạo thiết bị cứu sinh cá nhân.
Triết bắt đầu hành động một cách âm thầm. Anh lục lọi khắp các xó xỉnh trong nhà nội, từ nhà kho, gầm chạn cho đến các bụi rậm quanh xóm để thu gom tất cả những chai nhựa đựng nước khoáng, chai nước ngọt sọc lốc cũ. Thậm chí, anh còn dùng mấy viên bi ve và những lá bài rập tích trữ được để đổi lấy chai nhựa rỗng từ đám con nít trong xóm.
Mẹ Triết thấy thằng con trai chín tuổi suốt ngày ôm một đống chai lọ khay khay, quét dọn sạch sẽ rồi lấy dây nilon buộc lại thành từng chùm lớn thì không khỏi thắc mắc: “Triết ơi, mầy gom mấy cái ve chai đó chi chật nhà vậy con? Định bán cho bà năm ve chai hả?”
“Dạ không mẹ, con làm đồ chơi khoa học.” Triết trả lời qua loa rồi tiếp tục cặm cụi siết chặt các nút chai. Anh gom cứ 6 chai nhựa lại một chùm, dùng dây nilon bện chặt thành một chiếc đai ôm sát ngực. Đó chính là những chiếc phao tự chế, thô sơ nhưng có thể chịu được sức nặng của một đứa trẻ từ ba mươi đến bốn mươi ký lô một cách dễ dàng.
Trưa hôm đó, cái nắng đổ lửa không ngăn được Triết tập hợp thằng Tèo, thằng Hùng “Biện” và năm sáu đứa nhỏ ra khúc ao cạn phía sau nhà nội. Khác với dòng sông Tiền đang cuộn sóng dữ dội bên ngoài, dòng nước ao phẳng lặng và an toàn hơn để anh triển khai “khóa huấn luyện sinh tồn” cấp tốc.
Triết ném những chùm chai nhựa xuống nước, quả đầu ba phân nghênh lên, giọng nói đanh thép bẻ gãy mọi sự lười biếng của đám bạn: “Tất cả bước xuống ao, mặc cái đai chai nhựa này vào người cho tao!”
Thằng Hùng “Biện” gãi gãi cái đầu khét nắng, nhăn mặt: “Đại ca ơi, trời nóng chết mồ, ra sông tắm không sướng tự nhiên vô cái ao bèo này làm chi? Với lại tụi tao biết bơi chó hết rồi mà, cần gì mấy cái chai này?”
“Bơi chó của tụi bây chỉ xài được ở ao làng nước lặng thôi!” Triết bước tới, túm lấy vai thằng Hùng ép nó mặc chiếc phao tự chế vào, ánh mắt anh nghiêm nghị đến đáng sợ: “Khi lũ về, nước chảy xiết kèm theo xoáy ngầm. Chuột còn chết chìm chứ đừng nói là tụi bây bơi chó. Hôm nay, tao sẽ dạy tụi bây Kỹ thuật bơi sinh tồn và cách xử lý khi bị chuột rút, cách nương theo dòng nước chảy để vào bờ.”
Nhìn cái uy của gã kỹ sư mang thân xác chín tuổi, không đứa nào dám cãi lời. Triết nhảy tùm xuống ao. Anh bắt đầu thị phạm từng động tác: cách thả lỏng cơ thể để giữ sức, cách đạp chân ếch đồng bộ để tiết kiệm năng lượng, và cách phối hợp nhịp nhàng với chiếc phao chai nhựa bám trên ngực. Anh kiên nhẫn sửa từng tư thế tay, ép thằng Tèo phải nín thở dưới nước lâu hơn, bắt thằng Hùng phải tập cách nổi ngửa khi kiệt sức.
“Đại ca… cái phao này hay thiệt nghen, tao không cần đạp chân nó cũng nổi lềnh bềnh nè!” Thằng Tèo reo lên sau một hồi uống mấy ngụm nước ao, khuôn mặt đen nhẻm rạng rỡ khi nhận ra sự hiệu quả của chùm chai nhựa.
“Nhớ kỹ cho tao, đứa nào cũng phải giữ một cái đai này đầu giường. Khi nghe tiếng mõ tre báo động hoặc thấy nước tràn vô chân giường, việc đầu tiên là phải tròng cái này vô người, tuyệt đối không được rời ra, nghe rõ chưa?” Triết đứng trên bờ ao, mồ hôi hòa lẫn nước ao chảy ròng ròng trên má, hét lớn.
“Rõ thưa đại ca!” Đám bạn đồng thanh đáp, tiếng vang động cả một góc ao làng.
Nhìn đám đệ tử đang hăng say tập luyện, lòng Triết vơi đi một phần gánh nặng. Những chiếc phao từ rác thải công nghiệp của năm 2003 này chính là chiếc khóa bảo hiểm mà anh cài vào số phận của những người bạn thơ ấu. Anh đã chuẩn bị xong mạng lưới an toàn cho con người. Bây giờ, đôi mắt anh lại hướng về phía bến sông, nơi đống dừa xiêm, nguồn sống duy nhất của gia đình, vẫn đang nằm trong vùng nguy hiểm của dòng nước đang chực chờ nuốt chửng mọi thứ.