Cánh cửa gỗ chuẩn bị khép lại thì bỗng nhiên khựng lại. Một bàn tay thon thả, dính chút vệt nhựa lá cây ép nhẹ vào mạn cửa. Thảo My bước ra từ gian buồng tối, tà áo bà ba tím lúc chiều nay đã được thay bằng bộ đồ vải kate màu xám tro giản dị. Đôi mắt trong veo của cô nhìn đăm đăm vào Gia Huy, gã công tử đang quỳ sụp dưới màn sương đêm, gối ngập trong bùn đất, vạt áo sơ mi ngoại quốc dính bết những vệt phù sa loang lổ.
“Thầy… xin thầy khoan đóng cửa.” Thảo My khẽ lên tiếng, giọng cô run nhẹ nhưng chứa đựng sự kiên định lạ kỳ.
Ông giáo Nguyễn quay lại, mày ngài nhíu chặt, giọng đầy nghiêm nghị: “My! Con vào buồng trong ngay cho thầy. Chuyện của nhà họ Lâm, cha con ta không có phần dính dáng. Ân oán cuộc đời, cứ để trời xanh tự có an bài.”
Thảo My không lui lại. Cô bước qua bậu cửa, đứng sóng đôi bên người cha già, ánh mắt nhìn xuống Gia Huy đầy cảm thông rồi ngước lên nhìn thẳng vào đôi mắt quắc thước của ông giáo Nguyễn: “Thầy dạy con chữ Nhân, dạy con đạo làm người bốc thuốc cứu đời. Người ta có lỗi với dân làng, có lỗi với lòng tự trọng của thầy, nhưng lúc này ông Lớn họ Lâm chỉ là một con bệnh đang hấp hối giữa lằn ranh sinh tử. Người bệnh… thì làm gì có lỗi hả thầy?”
Lời nói của Thảo My nhẹ nhàng mà đanh thép, như một gáo nước lạnh tạt thẳng vào khoảng không gian ngột ngạt của đêm muộn. Ông giáo Nguyễn lặng người, chòm râu bạc khẽ rung lên dưới ánh đèn dầu leo lét. Ông nhìn đứa con gái út ngoan hiền bấy lâu nay chưa từng một lần dám cãi lời cha, nay lại vì một người dưng nước lã, vì một kẻ thuộc giai cấp địa chủ mà đứng ra dùng chính đạo lý của ông để đối chất với ông.
“Con… Con dám vì cái kẻ giàu sang kiêu ngạo đó mà cãi lời thầy sao?” Giọng ông giáo nghẹn lại, chứa đựng cả sự tổn thương lẫn bất lực.
“Con không cãi thầy, con chỉ đang làm theo những gì thầy đã truyền dạy suốt mười mấy năm qua.” Thảo My quỳ xuống bên cạnh Gia Huy, hai đầu gối cô chạm vào lớp đất sình lầy ướt sũng. Cô quay sang nhìn anh, ánh mắt lấp lánh một niềm tin cậy ấm áp: “Cậu Ba đứng dậy đi. Thầy tui nói vậy thôi, chứ lòng người làm nghề y không bao giờ quay lưng với người sắp chết đâu. Đợi tui vào nhà gom mớ thuốc lá gia truyền, tui sẽ theo cậu qua sông.”
Gia Huy nhìn cô, trong lòng dâng lên một luồng cảm xúc mãnh liệt, vừa biết ơn, vừa kính phục đến rơi nước mắt. Giữa cái đêm đông lạnh giá của vùng sông nước miệt vườn, khi mọi cánh cửa danh vọng và học thức phương Tây đều khép chặt trước bạo bệnh của cha, thì chính tấm lòng nhân ái bao la, vượt lên trên mọi lằn ranh giàu nghèo của cô gái gánh cá này đã thắp lên ngọn lửa hy vọng cuối cùng.
Ông giáo Nguyễn đứng lặng im như một pho tượng cổ bách niên. Ông nhìn đứa con gái đang vội vã chạy vào trong vách lá ôm lấy chiếc giỏ mây chứa đầy những vị thuốc Nam hong khô, rồi nhìn gã trai trẻ Lâm Gia Huy đang rập đầu bái tạ dưới chân mình. Ông thở dài một tiếng thật dài, tiếng thở dài sặc mùi khói củi và nhân nghĩa cuộc đời.
“Đi đi… Đã chọn nghiệp bốc thuốc thì phải giữ trọn cái tâm.” Ông giáo Nguyễn quay lưng đi vào trong nhà, giọng vọng ra cô quạnh nhưng đã vơi bớt phần tức giận: “Cứu được người thì về, không cứu được… thì đừng có vác mặt nhìn ta.”
Thảo My bước ra, tay ôm chặt chiếc giỏ thuốc, vành nón lá che nửa khuôn mặt khuất trong bóng sương đêm. Cô nhìn Gia Huy, khẽ gật đầu: “Đi thôi cậu Ba, nước sông đang lớn lắm, phải nhanh chân lên mới kịp!”