Tiếng bước chân rầm rập, tiếng la hét phẫn nộ của đám tá điền như trận cuồng phong phá tan bầu không khí thanh tịnh bấy lâu của ngôi nhà ba gian. Ông giáo Nguyễn lúc này đang ngồi bên bàn ho khan, sắc mặt nhợt nhạt vì bạo bệnh, bỗng giật mình khi cánh cửa tre bị thô bạo đạp tung.
Dẫn đầu không phải là đám tá điền dốt nát, mà là toán lính lệ thuộc phủ Hội đồng, tay lăm lăm roi mây và xích sắt, đằng đằng sát khí bước vào. Theo sau bọn chúng là lão quản điền nhà họ Lâm, mặt mũi hầm hầm, tay chỉ thẳng vào mặt ông giáo: “Bớ người ta! Thủ phạm ở đây chứ đâu! Trói lão già này lại cho tôi!”
Thảo My từ gian buồng trong lao ra, gương mặt cắt không còn giọt máu. Cô dang tay đứng chắn trước người cha già yếu, đôi mắt ngập tràn sự phẫn uất: “Mấy người làm cái trò gì vậy? Đây là nhà của quan triều đình ban chữ, các người dựa vào cái quyền gì mà dám tự tiện xông vào bắt người?”
“Quyền gì à? Con nhỏ kia, mày ra ngoài ruộng mà coi!” Tên cai lệ cười một tiếng lạnh ngắt, sấn sổ bước tới, gạt phắt Thảo My sang một bên khiến cô ngã nhào xuống nền đất: “Cha mày vì tư thù cá nhân, đang tâm đổ vôi bột độc chết hàng chục mẫu ruộng lúa đang kỳ ngậm sữa của ông Hội đồng Lâm. Bằng chứng, nhân chứng rành rành ngoài bờ rạch kìa! Lệnh của ông Lớn truyền xuống, bắt giam lão già này về bốt huyện để tra xét tội phá hoại sản nghiệp!”
“Thầy! Thầy ơi!” Thảo My khóc nghẹn, cố bám lấy vạt áo xờn của cha.
Ông giáo Nguyễn đứng dậy, thân hình gầy guộc như một nhành lau trước gió nhưng sống lưng vẫn thẳng tắp. Ông nhìn chiếc xích sắt đang quấn quanh cổ tay mình, nhìn những ánh mắt đầy thù hận, khinh miệt của người đời, lòng đau như cắt. Lòng tự trọng của một nhà nho, danh dự của một người cả đời gieo chữ nghĩa thánh hiền, giờ đây bị người ta chà đạp dưới gót giày phong kiến một cách tàn nhẫn.
Ông quay lại, nhìn đứa con gái độc nhất bằng ánh mắt bao dung nhưng bi tráng: “My à… Thầy không làm chuyện thất đức đó. Thầy đi trước… Con ở nhà phải vững vàng, cây ngay không sợ chết đứng, nghe con!”
Gia Huy lúc này vừa chạy thục mạng từ ngoài đê vào, nhưng tất cả đã quá muộn. Giữa sân, ông giáo Nguyễn đã bị giải đi trong tiếng chửi rủa của đám đông bị kích động. Gia Huy lao đến giữ tay tên cai lệ, giọng anh khản đặc: “Thả ông giáo ra! Việc này còn nhiều uẩn khúc, chưa có phán quyết của quan huyện, ai cho phép các người tự tiện giam người?”
“Cậu Ba!” Tên cai lệ cúi đầu nhưng giọng điệu đầy sự ép uổng: “Đây là lệnh đích thân của ông Hội đồng. Cậu có giỏi thì về dinh mà nói với ông Lớn, tụi tui chỉ là đứa làm công ăn lương, không dám cãi lệnh.”
Nhìn chiếc xe bò chở người cha già khuất dần sau lũy tre làng, Thảo My quỳ sụp xuống giữa sân đất, hai tay bấu chặt vào đất cát đến rỉ máu. Định kiến và âm mưu độc địa của chốn hào môn đã chính thức đẩy gia đình cô vào cảnh tan cửa nát nhà.
Gia Huy bước đến bên cô, lòng đau đớn vạn phần, anh muốn nâng cô dậy nhưng Thảo My đã ngước lên. Đôi mắt trong veo ngày nào giờ đây không còn giọt nước mắt nào nữa, chỉ còn lại một sự lạnh lẽo, căm hận tột cùng tột độ. Cô nhìn anh, khoảng cách giữa họ giờ đây không chỉ là con sông Hậu rộng lớn, mà là một vực thẳm của oán thù và máu lệ.