Gian bếp của nhà Triết năm 2002 nhỏ xíu, vách bằng lá dừa nước đan xen, ám một màu khói đen nhẹ nồng đượm. Trên chiếc cà ràng (bếp đất nung phong cách miền Tây) đặt góc góc nhà, nồi mắm chưng đang bốc khói nghi ngút, thơm nức mũi.
Bước xuống bực cửa, Triết bắt gặp ba. Ông vừa từ dưới bến sông lên, mình trần để lộ nước da ngăm đen rắn rỏi, chiếc quần đùi còn sũng nước sình. Tay ông xách một chiếc thùng sơn cũ, bên trong lao xao tiếng quẫy của mấy con cá rô và mớ tép trấu nhảy xoi xói.
“Ủa, thằng quỷ nhỏ thức rồi hả con? Trưa nay tao đi đổ dớn trúng mối nghe, mớ tép này lát kêu mẹ mày xúc bánh tráng nướng ăn là hết sẩy!” Ba Triết cười khà khà, hàm răng trắng bóc nổi bật trên khuôn mặt chữ điền khắc khổ nhưng rạng rỡ.
Triết đứng trân trân tại chỗ, hai đầu gối run lên bần bật. Ở kiếp trước, sau khi mẹ mất, ba cũng suy sụp rồi đổ bệnh qua đời không lâu sau đó. Khoảnh khắc nhìn thấy ba bằng xương bằng thịt, tráng kiện và khỏe mạnh thế này, lòng Triết thắt lại. Anh muốn nhào tới ôm chầm lấy cái lưng đẫm mồ hôi của ba mà khóc một trận cho thỏa.
Nhưng lý trí của một gã đàn ông ba mươi tuổi kịp thời kéo anh lại. Nhào vô khóc lóc lúc này, có khi ba lại tưởng anh bị “ma giấu” dưới lùm tre đầu xóm, rồi lôi ra cúng bái thì khổ.
“Dạ… ba mới về.” Triết lý nhí bộc bạch, giọng nói trong trẻo của đứa trẻ lên chín nghe lạ lẫm vô cùng.
Mẹ Triết từ trong buồng bước ra, tay bưng rổ rau sống gồm đọt choại, bông súng và vài trái chuối chát hái ngoài bờ rào. Nhìn thấy con trai cứ đứng nghệch mặt ra, bà gõ nhẹ chiếc quạt mo cau lên đầu anh:
“Cái thằng này, nay sao ngoan đột xuất vậy mậy? Bình thường ba mày về là nhảy bổ vô coi có con cá lóc nào to để đòi nướng trui mà. Mau, xách cái gáo dừa ra khạp nước mưa rửa tay chân rồi vô dọn chén!”
“Dạ!” Triết dạ một tiếng rõ to rồi bước ra hàng ba trước hiên. Trước nhà là hai chiếc lu khạp da bò to đùng đúc nổi hình rồng phượng, dùng để hứng nước mưa từ mái tôn. Triết cầm chiếc gáo dừa cắt nửa, múc một gáo nước mưa mát lạnh dội thẳng lên mặt. Cái mát lành tinh khiết của dòng nước mưa thiên nhiên như gột rửa sạch sẽ những mệt mỏi, bụi bặm và sự ngột ngạt của chốn thị thành mà anh phải chịu đựng suốt mười năm qua.
Anh nhìn xuống chân mình. Đôi dép tổ ong màu vàng, thứ “huyền thoại” của những năm hai ngàn, đã ngả sang màu cháo lòng. Chiếc quai bên trái bị đứt lìa khỏi đế, được ba khéo léo dùng một đoạn tăm tre bẻ đôi xỏ ngang qua để giữ lại. Mỗi lần bước đi, cọng tăm tre lại cạ cạ vào mu bàn chân, vừa nhột vừa đau nhẹ.
Triết bật cười thành tiếng. Kiếp trước, anh từng sở hữu những đôi giày sneaker hàng hiệu cả chục triệu đồng, nhưng chưa bao giờ anh có lại cảm giác vững chãi, nhẹ nhàng như khi xỏ chân vào đôi dép chốt tăm tre này.
“Vô ăn cơm tụi bay ơi, đói rã ruột rồi!” Tiếng ba gọi vọng ra.
Bữa cơm trưa của một gia đình nghèo miền Tây năm 2002 thật giản dị: một tô mắm chưng hột vịt béo ngậy, một đĩa tép trấu xào mặn và rổ rau vườn xanh mướt. Không có bàn ăn cao sang, cả nhà ba người ngồi bệt trên chiếc chiếu lát trải giữa nhà.
Triết lóng ngóng cầm đôi đũa tre, gắp một miếng mắm chưng kèm đọt choại chấm vào nước cá, bỏ vào miệng. Vị mặn mòi của mắm, vị béo của hột vịt trộn lẫn với cái chát ngọt tự nhiên của rau rừng nổ tung nơi đầu lưỡi.
“Ngon… ngon quá ba mẹ ơi!” Triết vừa nhai vừa thốt lên, nước mắt bỗng chực trào ra.
“Tổ cha mày, mắm chưng ăn cả chục lần rồi mà làm như ăn sơn hào hải vị không bằng.” Mẹ Triết lườm anh một cái, nhưng tay lại gắp thêm một muỗng mắm lớn bỏ vào chén cho con: “Ăn nhiều vô, dạo này thấy mày ốm nhom, đen thùi lùi hà.”
Ba Triết thì vừa lua cơm vừa cầm chiếc radio cassette cũ kỹ hiệu Sony đặt bên cạnh. Ông bật nút, tiếng rè rè vang lên một hồi rồi giọng phát thanh viên Đài tiếng nói Nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh cất lên, đọc bản tin dự báo thời tiết và chương trình quà tặng âm nhạc. Ba vừa nghe vừa gật gù, thỉnh thoảng lại hớp một hớp nước trà quao đặc quánh.
Khung cảnh này, âm thanh này, hương vị này… Triết đã từng thấy nó xuất hiện hàng trăm lần trong những giấc mơ cô độc tại Sài Gòn. Giờ đây, anh đang thực sự sống trong đó.
Anh vừa ăn vừa âm thầm quan sát hai đấng sinh thành. Kiếp này, anh có lợi thế của một người đi trước thời đại. Anh biết rõ mảnh đất dừa sau nhà vài năm nữa sẽ có giá thế nào; anh biết đợt lũ lịch sử sắp tới sẽ nguy hiểm ra sao; và anh biết làm cách nào để gia đình mình không phải chịu cảnh nghèo túng, nợ nần chồng chất.
“Ba, mẹ, nội… kiếp này con đã về rồi. Con nhất định sẽ bảo vệ gia đình mình!” Triết tự nhủ thầm, ánh mắt lộ ra vẻ kiên định, già dặn không hề phù hợp với gương mặt búng ra sữa của một đứa con nít.
Ăn cơm xong, Triết xung phong đi rửa chén, một hành động khiến mẹ anh phải trợn tròn mắt kinh ngạc, còn ba anh thì suýt nữa sặc nước trà. Rửa chén xong, anh lững thững đi bộ ra ngõ.
Nắng chiều miền Tây vàng vọt đổ dài trên con đường đất đỏ lồi lõm vũng nước. Hai bên đường, những hàng dừa nước, dậu chè tàu xanh mướt trải dài. Từ phía đầu xóm, một tiếng rao quen thuộc lọt vào tai Triết, khiến dòng máu “bá đạo” trong anh bắt đầu rục rịch sống lại: “Kẹo kéo… càng kéo càng dài, càng dai càng ngọt… Ai bánh tráng vụn, nắp khoen lon đổi kẹo kéo hôn…”
Triết đứng lại, hai tay đút vào túi chiếc quần đùi dính đầy miếng vá. Trong túi quần anh lúc này, đang có ba viên bi sữa màu trắng đục và hai cái nắp khoen lon nước ngọt, gia tài lớn nhất của thằng Triết 9 tuổi.
Anh nhếch môi cười, đôi dép tổ ong chốt tăm tre nhịp nhịp trên nền đất: “Được rồi, để xem hôm nay đứa nào sẽ là nạn nhân đầu tiên của gã kỹ sư ba mươi tuổi này đây!”