Cái bến sông vốn dĩ chỉ có tiếng cãi vã rôm rả giữa cồn Đông và cồn Tây bỗng chốc trở nên ngột ngạt lạ thường bởi sự xuất hiện của một chiếc tàu sắt khổng lồ, chạy bằng động cơ hơi nước gầm rú vang trời.
Con tàu đen thui lùi, mang cờ hiệu của một tập đoàn thu mua lớn từ tuốt trên Sài Gòn đổ về, neo chình ình ngay giữa lòng sông, gạt phăng mấy chiếc ghe mui lá nhỏ nhoi ra hai bên mạn.
Bước xuống từ con tàu sắt là ông chủ Đại, một thương gia bận đồ tây láng mượt, tay đeo nhẫn vàng mắt mèo, mặt mày phương phi nhưng ánh mắt lại lạnh lùng, đầy dã tâm của kẻ quen dùng tiền nuốt chửng con mồi.
Ngay trong ngày đầu tiên cập bến, ông chủ Đại đã cho người rải tiền khắp các ngả rạch. Gã không tăng một cắc như Cô Ba Ngọc từng làm, mà gã tăng thẳng ba cắc trên mỗi ký trái cây, đồng thời tuyên bố bao tiêu toàn bộ lúa gạo của vùng với giá hời chưa từng có. Chưa dừng lại ở đó, gã còn đem theo một đội tàu sắt có sức chở bằng cả chục chiếc ghe bầu gộp lại, sẵn sàng ép giá vận tải xuống mức rẻ mạt để triệt hạ các đội ghe địa phương.
Ngồi trong vựa nông sản cồn Tây, Cô Ba Ngọc nhìn cuốn sổ cái trống trơn mà bàn tay run lên bần bật. Cây bút lông trên tay cô suýt chút nữa bị bẻ gãy làm đôi. Toàn bộ mối ruột xưa nay, kể cả những người mang ơn nhà cô, đều bị sấp tiền dày cộm của ông chủ Đại làm cho mờ mắt. Họ chèo xuồng đi ngang qua vựa của cô, không ai dám ngước lên nhìn vào mắt Ngọc.
Ngọc đứng bật dậy, đi ra bến sông. Đôi mắt phượng mọi khi sắc sảo là thế, giờ đây lại mang một nỗi trầm uất, lo âu tột độ. Cô biết rõ, chiêu trò “lấy vốn đè người” này của tay thương gia phương xa là muốn ép chết vựa hàng cồn Tây của cô. Chờ đến khi nhà cô phá sản, gã sẽ độc quyền thao túng, tha hồ ép giá bà con miệt vườn xuống tận đáy.
Cùng lúc đó, bên cồn Đông, không khí ở đội ghe bầu của Cậu Hai Duy cũng ảm đạm như đám tang. Mấy anh em bạn ghe ngồi gục đầu bên mạn thuyền, thở dài thườn thượt.
“Cậu Hai ơi, mấy ông chủ tàu Tây bữa trước hủy hợp đồng hết trơn rồi. Họ chê ghe bầu mình đi chậm, lại chuyển qua ký kết với đội tàu sắt của ông chủ Đại trên tỉnh rồi cậu ơi… Kiểu này đội ghe nhà mình nằm bờ chờ rỉ sét hết mất thôi!” Một người làm nghẹn ngào báo cáo.
Duy ngồi trên đòn đuôi ghe, điếu thuốc rê trên môi đã tắt ngúm từ lúc nào mà anh không hay biết. Đôi mắt sâu mọi khi luôn nheo nheo cười đắc ý, giờ đây lạnh ngắt, nhìn chằm chằm vào chiếc tàu sắt đang xả khói đen mịt mù ở đằng xa.
Duy khôn ngoan, miệng lưỡi, chưa từng thua ai trên bến sông này, nhưng cái khôn của anh là cái khôn của luật chơi sông nước truyền thống. Đứng trước một con quái vật ngốn tiền và công nghệ hiện đại từ phương xa tới, cái miệng dẻo quẹo của anh chẳng thể làm cho những bản hợp đồng vận tải quay trở về. Đội ghe bầu vốn là mồ hôi nước mắt ba đời nhà anh gầy dựng, nay đứng trước nguy cơ phá sản, tiêu điều.
Chiều tà buông xuống đỏ quạch cả khúc sông, tiếng máy của con tàu sắt phương xa vẫn nổ đều đều như một lời thách thức.
Duy bước xuống chiếc xuồng nhỏ, thong thả chèo qua phía bến sông cồn Tây. Lần này, anh không đi chặn đầu, không đi cà khịa. Chiếc xuồng của anh dừng lại ngay sát sàn lan nhà Ngọc.
Ngọc vẫn đứng đó, tà áo bà ba xanh ngọc bích bay trong gió chiều, gương mặt mệt mỏi nhưng cái lưng vẫn thẳng băng, kiêu hãnh. Thấy Duy chèo xuồng tới, cô không hứ, không mỉa mai, chỉ khẽ thở dài một tiếng trống rỗng.
Duy ngước lên nhìn cô, không còn nụ cười nửa miệng cợt nhả thường ngày. Anh nói, giọng trầm thấp nhưng rõ mồn một qua tiếng sóng: “Cô Ba Ngọc… Coi bộ chuyến này, nước sông với lửa rơm tụi mình mà không chịu chung một gáo, là lão già phương xa đó nuốt chửng cả cái bến sông này đó nhen.”
Ngọc khẽ chớp mắt phượng, nhìn xuống gã oan gia ngõ hẹp đang đứng dưới xuồng. Giữa cái biến cố làm chao đảo cả sản nghiệp, hai cái đầu thông minh nhất vùng bỗng chạm nhau trong một suy nghĩ. Trận chiến này, không còn là chuyện kèn cựa một hai cắc bạc giữa hai cồn, mà là trận chiến sinh tử để giữ lấy cái bến sông quê hương.