Đào bước đến, ngồi xổm trước một chiếc thúng đựng đầy những hạt tròn nhỏ, màu vàng nhạt như mỡ gà.
Đó là đậu nành, hay người mạn này vẫn quen gọi là đỗ tương.
Cô vục cả hai bàn tay vào thúng đỗ.
Những hạt đỗ tròn trịa, láng mịn lướt qua kẽ ngón tay, tạo ra tiếng rào rào giòn giã và mát rượi.
Đào bốc một nắm lên sát mắt để nhìn cho rõ.
Những hạt đỗ nầy đều tăm tắp, vỏ mỏng, không hề có một vết sâu mọt hay đốm đen của nấm mốc.
Cô đưa nắm đỗ lên gần mũi, hít một hơi thật sâu.
Mùi thơm mộc mạc, thanh nhẹ của nắng hanh và đất bãi bồi xộc vào khoang mũi, không có chút mùi ẩm mốc nào của hàng tồn đọng lâu ngày.
“Đỗ này u gieo ở đất bãi sông Hồng phải không ạ?” Đào ngước lên hỏi, giọng nói ấm áp, lễ phép.
Bà cụ ngừng nhai trầu, đôi mắt nheo nheo nhìn Đào rồi nở một nụ cười hiền hậu, để lộ hàm răng đen bóng hạt huyền: “Chao ôi, con mắt con bé này tinh thế. Đúng là đỗ bãi cát bồi đấy con ạ. Đất bãi sông pha cát, thoát nước tốt nên hạt đỗ nó mới mẩy, nhiều dầu mà thơm thế này. Đem về rang lên xay bột hay làm đậu phụ thì ngậy phải biết.”
Đào khẽ gật đầu, ngón tay vẫn vân vê những hạt đỗ tròn láng: “Con muốn mua mười cân đỗ tương này. U tính cho con giá thế nào để con còn làm ăn lâu dài nhé?”
Bà cụ nhìn bộ quần áo sồng vá mấy mảnh của Đào, lại nhìn sang Trí đang khom lưng giữ đòn gánh bên cạnh, thở dài một tiếng rồi bảo: “Thôi, nhìn hai chị em chịu khó thế này, ta lấy đúng giá tám đồng một cân. Chỗ đỗ này ta mới phơi được ba nắng giòn, về nhà con chỉ việc cất vào chum, không lo mốc đâu.”
Đào nhẩm tính, mười cân đỗ tương hết tám mươi đồng kẽm.
Cô lại nhìn sang chiếc thúng bên cạnh đựng gạo nếp cái hoa vàng.
Những hạt nếp tròn dẹt, màu trắng đục như hạt cườm, bóng bẩy và thơm phức hương lúa mới.
Làm tương bần quan trọng nhất là khâu ủ mốc nếp.
Nếu gạo nếp không chuẩn, mốc lên màu đen hoặc mốc xanh xám thì coi như cả chum tương đổ đi, vừa hỏng đậu lại vừa tốn muối.
“U cho con lấy thêm ba cân nếp cái hoa vàng này nữa nhé.” Đào chỉ tay vào thúng nếp.
Bà cụ cười xởi lởi, nhanh nhẹn dùng chiếc đấu gỗ gạt ngang miệng để đong gạo nếp cho vào chiếc bao tải nhỏ bằng sợi đay mà Đào mang theo.
Từng đấu gạo, đấu đỗ được trút vào bao nghe rào rào vui tai.
Trí nhanh tay đỡ lấy, khéo léo dùng sợi lạt giang buộc chặt miệng bao lại rồi xếp gọn gàng vào một bên quang gánh.