Cậu bước thoăn thoắt xuống triền dốc, tiếng lá khô vỡ vụn lạo xạo dưới gót chân trần.
Đến sát chân núi, tiếng nước chảy róc rách gõ vào những tảng đá cuội rêu phong nghe êm tai, nước suối đầu nguồn trong vắt, lạnh buốt, phản chiếu bóng mây trời lững lờ trôi.
Đào đón lấy chiếc rổ từ vai Trí, đặt nhẹ xuống mép nước, cô với tay nhặt củ mài to nhất, hai tay vớt nước suối dội lên lớp vỏ sần sùi.
Bùn đất tan ra, trôi tuột theo dòng nước xoáy, để lại màu nâu bóng bẩy, căng mẩy của củ mài ngấm nước.
Đào xoay xoay củ mài ướt sũng trong tay, ánh mắt dừng lại ở con dao phay cùn rỉ sét đang giắt bên hông giỏ.
Cô thò tay rút con dao ra, dùng ngón tay cái miết nhẹ dọc theo lưỡi sắt lởm chởm vết mẻ.
Lưỡi dao mẻ cùn rỉ sét lướt trên mặt đá mài lởm chởm rêu bên bờ suối.
Đào múc từng vốc nước dội lên, kiên nhẫn mài đi mài lại cho đến khi vệt rỉ vàng ệch trôi tuột theo bọt nước, để lại đường mép sáng loáng hơn một chút.
Cô vớt củ mài lên, tì lưỡi dao xéo góc, bắt đầu cạo.
Tiếng sàn sạt vang lên nhịp nhàng, lớp vỏ sần sùi mang theo đám rễ bờm xờm tuột ra thành từng mảng, lộ phần thịt củ trắng nõn nà.
Nhựa củ mài tứa ra trong veo, dính dấp, quấn lấy từng kẽ tay, trơn tuột.
Trí ngồi xổm bên cạnh, bắt chước chị dâu, dùng mảnh nứa chẻ đôi hì hục cạo đám vỏ củ nhỏ xíu.
Nước suối đầu nguồn lạnh buốt, táp vào da thịt mát rượi, cuốn trôi cái nóng nực bứt rứt của buổi cuốc đất ban sáng.
Về đến sân nhà, mặt trời đã lên lưng chừng ngọn tre.
Đào lựa ra ba củ to nhất, bẻ thành từng khúc chừng hai đốt ngón tay, thả vào nồi đất ngập xâm xấp nước rồi bắc lên kiềng ba chân.
Lửa rơm bén củi khô nổ lép bép, liếm láp quanh đáy nồi đen nhẻm.
Chẳng mấy chốc, nước bốc hơi nghi ngút.
Dưới lớp vung đậy hé, bọt nước trắng đục sôi lục bục, phả ra một mùi thơm dịu nhẹ, ngòn ngọt ngai ngái xen lẫn mùi tinh bột chín tới.
Cái mùi ấy vừa len lỏi ra chái bếp, cu Tôm đã lũn cũn chạy ra, đứng níu lấy vạt áo Đào, hai mắt dán chặt vào nồi đất, cái miệng nhỏ nuốt ực một tiếng.
“Chín rồi đấy, để u lấy cái rổ thưa vớt ra cho ráo.” bà Lành lần mò bám men theo vách liếp bước ra, mũi hít hít liên hồi, đôi mắt bà rơm rớm nước, không rõ vì khói bếp cay xè hay vì mừng rỡ.
Những khúc củ mài luộc chín vớt ra rổ bốc khói nghi ngút, lớp da ngoài hơi ngả sang màu đục sữa, hơi nứt nẻ.