Khi nguồn nước phía đông bắt đầu ổn định, một vấn đề tưởng như nhỏ nhặt lập tức trở nên rõ ràng: Thành Lũy quá rộng.
Từ khu dân cư phía bắc đến bệnh viện trung tâm phải đi gần tám cây số. Kho lương thực lớn nhất nằm ở phía tây, còn khu canh tác và chăn nuôi lại trải dài về phía đông nam. Sau đợt zombie thủy triều, nhiều con đường bị xe cháy, bê tông vỡ và những đoạn tường sập chắn ngang. Người dân mất hàng giờ để đi bộ đến nơi làm việc. Các đội vận chuyển phải dùng xe tải chở cả người lẫn hàng hóa, trong khi nhiên liệu dự trữ đang giảm nhanh.
Sáng hôm ấy, Vy bắt gặp một bà cụ ngồi bệt bên lề đường.
Chiếc giỏ tre đựng thuốc rơi nghiêng bên cạnh, mấy củ khoai luộc lăn xuống rãnh nước. Bà không bị thương, chỉ mệt đến mức không thể đi tiếp. Từ khu nhà phía bắc đến trạm y tế gần nhất mất hơn một giờ đi bộ, trong khi bà đã ngoài bảy mươi.
Vy ngồi xuống kiểm tra mạch cho bà. Nhịp tim nhanh, hai chân sưng nhẹ, lòng bàn chân phồng rộp vì đôi dép nhựa đã mòn gần hết đế.
Bà cụ xấu hổ giải thích:
“Tôi tính đi chậm rồi cũng tới. Ai ngờ mới được nửa đường, hai cái chân đã không chịu nghe lời.”
Vy đậy nắp bình nước rồi đưa cho bà.
Vy hỏi:
“Bà không nhờ người trong khu đưa đi sao?”
Bà cụ lắc đầu.
Bà cụ trả lời:
“Người khỏe đều đi sửa tường, dọn xác, chở lương thực hết rồi. Tôi đau chân chứ có sắp chết đâu, gọi xe cứu thương làm gì cho phí.”
Câu nói rất nhẹ, nhưng khiến Vy im lặng.
Một thành phố có điện, có nước và tường thành chưa chắc đã là một thành phố sống được. Nếu một người già muốn đến trạm y tế phải lê đôi chân đau qua mấy cây số, nếu công nhân mất nửa ngày chỉ để đi từ nhà đến nơi làm việc, Thành Lũy vẫn chỉ là những khu vực rời rạc bị nhốt chung sau một bức tường lớn.
Vy nhờ trạm y tế cử người đến đón bà rồi mang chuyện ấy đến phòng làm việc của ông Hùng.
Ông Hùng đang đứng bên cửa sổ, nhìn đoàn người kéo dài trên đại lộ. Xe tải chở vật liệu chạy giữa dòng xe đạp và xe kéo tay. Một nhóm công nhân ngồi chen chúc trên thùng xe, mỗi khi bánh xe cán qua ổ gà, tất cả lại bị hất lên như những bao gạo.
Vy đặt báo cáo xuống bàn.
Vy nói:
“Bác, chúng ta không thể tiếp tục dùng xe tải chở cả người lẫn hàng như vậy.”
Ông Hùng không quay lại ngay.
Ông Hùng hỏi:
“Bộ phận giao thông nói thế nào?”
Vy trả lời:
“Họ đã khảo sát các tuyến chính. Xe buýt còn lại không nhiều, xe chạy được thì ăn nhiên liệu, xe ít hỏng cũng cần phụ tùng. Nếu chỉ trông vào chúng, Thành Lũy không duy trì được lâu.”
Ông Hùng quay người, ánh mắt dừng trên tấm bản đồ phủ gần kín bức tường.
Ông Hùng hỏi:
“Cháu có ý gì?”
Vy chỉ về khu Núi Bà Đen được đánh dấu ở phía ngoài khu trung tâm.
Vy đáp:
“Xe điện của SW.”
Căn phòng im lặng trong vài giây. Sau tận thế, người ta đã thu hồi lương thực, thuốc men, máy phát điện và vật liệu từ khắp nơi, nhưng những chiếc xe từng chở khách du lịch lại gần như bị bỏ quên. Chúng không đủ khỏe để đi đường dài, càng không thể dùng ngoài chiến trường, nhưng bên trong Thành Lũy, đó có thể là thứ họ đang cần.
Ông Hùng cầm điện thoại nội bộ.
Ông Hùng ra lệnh:
“Gọi ông Tấn bên giao thông và bộ phận năng lượng. Cho người đến kiểm tra ngay hôm nay.”
Đến trưa, một đoàn xe nhỏ tiến vào khu nhà kho cửa SW. Mưa đã ngừng, nhưng những giọt nước vẫn đọng trên cáp và mái kính, thỉnh thoảng rơi xuống nền xi măng phủ lá mục. Yên tĩnh đến mức nghe rõ tiếng gió lùa qua những quầy bán vé bỏ trống.
Phía sau khu dịch vụ là một nhà kho dài. Cửa cuốn bị kẹt giữa chừng, bên dưới chỉ còn một khoảng trống vừa đủ cho người cúi xuống chui qua. Khi công nhân dùng kích nâng cánh cửa lên, mùi bụi, cao su và dầu máy cũ lập tức tràn ra.
Ánh đèn pin lia qua từng hàng xe điện.
Có chiếc sơn đỏ, chiếc màu vàng, chiếc vẫn còn hình ngọn núi và những đám mây trên thân. Lá khô phủ đầy ghế. Một con chim đã làm tổ ngay trên vô lăng của chiếc xe đầu tiên. Nhìn chúng, Vy chợt nhớ đến thời điểm nơi này còn đầy tiếng trẻ con, tiếng nhạc và tiếng người gọi nhau chụp ảnh. Cảm giác ấy xa xôi đến mức giống như thuộc về cuộc đời của một người khác.
Một người thợ máy lớn tuổi tên Ba đi chậm quanh nhà kho. Trước tận thế, ông từng phụ trách bảo dưỡng xe điện ở đây nên nhớ gần như từng chiếc.
Ông Ba vỗ lên thân một chiếc xe màu xanh.
Ông Ba nói:
“Con này trước đây chạy tuyến từ bãi xe vào cổng. Bình thường ngày nào cũng chạy, bền lắm. Chỉ tiếc nằm lâu quá, không biết pin còn giữ được điện không.”
Kỹ thuật viên năng lượng mở khoang pin. Các đầu nối đã bị oxy hóa, một đoạn dây bị chuột cắn trơ lõi đồng, nhưng mô-tơ vẫn còn nguyên.
Kỹ thuật viên nhận xét:
“Thay dây, làm sạch đầu cực rồi thử sạc được.”
Ông Tấn nhìn sâu vào nhà kho.
Ông Tấn hỏi:
“Có bao nhiêu chiếc sửa được?”
Ông Ba gãi mái tóc đã bạc gần hết.
Ông Ba đáp:
“Muốn nói chắc thì phải kiểm tra từng chiếc. Nhưng lấy chiếc hỏng nuôi chiếc còn lành, tôi nghĩ dựng lại được kha khá.”
Quân cúi người chui qua cửa kho sau cùng, trên tay ôm máy tính bảng và một bộ thu tín hiệu. Cậu phủi mạng nhện trên vai, nhìn hàng xe rồi quay sang Vy.
Quân hỏi:
“Em tưởng chị gọi em đến kiểm tra mạng trạm sạc. Sao nhìn kiểu gì cũng giống chuẩn bị bắt em lau xe vậy?”
Vy đưa cho cậu một chiếc khăn cũ.
Vy đáp:
“Em đã có tinh thần tự giác như vậy thì chị không ngăn cản.”
Quân lập tức đặt chiếc khăn trở lại tay chị.
Quân nói:
“Em phụ trách công nghệ thông tin. Lau bụi không nằm trong chuyên môn.”
Ông Ba bật cười. Ông kéo tấm che phủ khỏi bảng điện cuối nhà kho rồi dẫn nhóm kỹ thuật đến trạm sạc. Nước từng tràn vào một nửa khu vực, để lại vệt bùn khô ngang đầu gối. Một dãy tủ điện đã cháy đen, nhưng dãy còn lại nằm trên nền cao hơn nên không bị ngập.
Điện được ngắt hoàn toàn. Các kỹ thuật viên tháo tủ, kiểm tra từng cầu chì và thay những đoạn dây đã mục. Quân cùng Lâm dò lại hệ thống điều khiển, còn Tuấn, Phúc và Trí tìm đường kết nối trạm sạc với mạng điện Thành Lũy. Không ai bắt họ sửa pin hay đụng vào mô-tơ; việc ấy thuộc về đội năng lượng và những người thợ từng làm việc tại đây.
Gần hai giờ sau, cầu dao được đóng lại.
Dãy đèn báo trên trạm sạc chớp tắt mấy lần rồi lần lượt sáng lên. Ánh sáng xanh nhạt hắt lên những gương mặt dính đầy bụi.
Quân chống hai tay lên hông, hài lòng tuyên bố:
“Hệ thống điều khiển hoạt động. Phần còn lại không liên quan đến em nữa.”
Lâm vẫn nhìn màn hình máy tính.
Lâm nhắc:
“ Ê, mày quên máy chủ quản lý chưa lưu được dữ liệu sạc.”
Quân lập tức quay sang :
“Mày không nói thì có ai biết đâu?”
Lâm bình thản đáp:
“Chị mày biết rồi kìa”
Vy khoanh tay nhìn em trai:
“Bây giờ có liên quan đến em chưa?”
Quân kéo ghế ngồi xuống trước máy tính.
Quân lẩm bẩm:
“Nhà này không ai biết bảo vệ người thân.”
Đến chiều, chiếc xe điện màu xanh được đẩy đến trạm sạc. Khi bảng điều khiển hiện mức điện đầu tiên, ông Ba ngồi luôn bên cạnh, thỉnh thoảng lại đưa tay sờ thử bộ pin như người ta chăm một bệnh nhân vừa qua cơn nguy kịch.
Một tiếng sau, ông cắm chìa khóa vào ổ.
Động cơ khẽ rung rồi phát ra âm thanh rì rì rất nhẹ. Chiếc xe giật một cái, lăn về phía trước chưa đầy nửa mét rồi đứng im.
Mọi người đang chờ quanh đó đồng loạt nín thở.
Ông Ba vặn chìa khóa lần nữa, đạp nhẹ chân ga. Lần này, chiếc xe từ từ bò ra khỏi nhà kho. Lá khô trên mui rung lên, rơi lả tả xuống nền. Nó chạy xiêu vẹo một vòng vì một bánh còn non hơi, nhưng không dừng lại.
Một người thợ trẻ reo lên:
“Chạy rồi!”
Tiếng vỗ tay vang trong nhà kho. Không lớn, cũng chẳng kéo dài, nhưng đủ làm những người đã cúi đầu làm việc cả buổi cùng mỉm cười.
Ông Ba cho xe dừng trước mặt Vy.
Ông Ba nói:
“Cô lên thử đi.”
Vy bước lên hàng ghế đầu. Quân cũng định trèo theo nhưng ông Ba chỉ ra phía sau.
Ông Ba nói:
“Cậu trẻ ngồi cuối. Phía trước để người lớn.”
Quân ngơ ngác nhìn Vy.
Quân hỏi:
“Em trông nhỏ đến vậy sao?”
Vy ngồi xuống ghế rồi đáp:
“Không. Chắc bác ấy nhìn ra em có tâm hồn trẻ thơ.”
Chiếc xe điện cũ chở họ đi một vòng qua khu quảng trường hoang vắng. Gió lùa qua hai bên xe, mang theo mùi cỏ ướt. Những hình vẽ vui mắt trên thân xe đã bạc màu, nhưng khi nó chạy dưới chân núi, trong một khoảnh khắc ngắn ngủi, khung cảnh xung quanh dường như bớt lạnh lẽo hơn.
Kết quả kiểm tra tốt hơn họ dự đoán. Nhiều xe chỉ hỏng pin, lốp hoặc dây điện. Một số chiếc khác bị ngập nước, phải tháo ra làm phụ tùng. Đội giao thông quyết định giữ xưởng bảo dưỡng ngay tại Sun World, sau đó đưa những xe sửa xong về thành phố theo từng đợt.
Không có cuộc họp dài nào vào tối hôm đó. Ông Tấn trải bản đồ lên nắp capo một chiếc xe tải rồi dùng bút vạch những tuyến ngắn. Xe buýt sẽ chạy trên các đại lộ chính. Xe điện Sun World len sâu vào khu dân cư, đưa người đến bệnh viện, trường học, khu hành chính và các trạm xe buýt. Xe đạp cùng xe ba bánh phụ trách những ngõ nhỏ và việc chở hàng nhẹ.
Vy chỉ vào ba con đường dẫn đến bệnh viện.
Vy nói:
“Giữ trống một làn cho xe cứu thương. Không được biến nó thành bãi đỗ, dù chỉ trong giờ thấp điểm.”
Ông Tấn gật đầu.
Ông Tấn đáp:
“Giao thông sẽ sơn lại mặt đường và dựng biển. An ninh phụ trách các giao lộ. Nhưng cần thời gian để người dân quen.”
Vy nhìn dòng người đang đi bộ phía xa.
Vy nói:
“Vậy bắt đầu càng sớm càng tốt.”
Trong ba ngày tiếp theo, Thành Lũy vang lên tiếng máy hàn, máy cắt và búa đập từ sáng đến tối. Xưởng xe buýt phía tây tháo linh kiện từ những chiếc không còn khả năng cứu chữa để hồi phục xe còn lành. Ở Sun World, các kỹ thuật viên thay pin, quấn lại dây điện và lắp bánh xe. Những toa xe từng chở khách đi tham quan được tháo bỏ bớt đồ trang trí, gắn bộ đàm, bình chữa cháy và hộp sơ cứu.
Ông Ba nhất quyết giữ lại hình ngọn núi trên thân xe.
Ông Ba vừa siết ốc vừa nói:
“Xóa làm gì? Người ta nhìn vào còn biết nó từ đâu đến. Thành phố sống sót cũng phải có chút màu sắc chứ.”
Không ai phản đối.
Ba Vy huy động xưởng may làm mái che mới và dây đai an toàn cho các xe điện. Những tấm bạt cũ được cắt lại, may thành rèm cuốn để chắn mưa. Mẹ Vy cùng ngành giáo dục kiểm tra các xe dành cho học sinh, yêu cầu lắp thêm lưới bảo vệ hai bên và bậc lên xuống thấp hơn.
Bà Hạ đứng trước một chiếc xe vừa cải tạo, thử kéo dây an toàn rồi lắc đầu.
Bà Hạ nhận xét:
“Dây này lỏng quá. Trẻ con ngồi không yên, xe vừa thắng là chúng trượt xuống ngay.”
Người thợ may chỉnh lại khóa dây.
Người thợ may nói:
“Cháu sẽ rút ngắn thêm một đoạn.”
Bà Hạ chỉ sang hàng ghế cuối.
Bà Hạ dặn:
“Bọc luôn góc sắt kia. Đầu trẻ con va vào đó là rách ngay.”
Những chiếc xe được sửa từng chút như vậy, không đẹp đẽ và đồng bộ như trước tận thế, nhưng mỗi chi tiết đều được làm cho người thật sự sẽ ngồi lên chúng.
Quân cùng nhóm bạn dựng lại bản đồ giao thông trên hệ thống nội bộ. Thẻ công dân được dùng để ghi nhận lượt đi, nhưng người già, trẻ em, bệnh nhân và những người đi làm theo phân công không bị trừ điểm cống hiến. Tại mỗi trạm, một bảng điện đơn giản hiển thị tuyến xe và thời gian dự kiến.
Lần chạy thử đầu tiên vẫn xảy ra đủ chuyện.
Thiết bị định vị báo chiếc xe buýt đang chạy xuyên qua một dãy nhà vì bản đồ chưa cập nhật con đường mới mở. Một chiếc xe điện hết pin cách trạm sạc chưa đầy hai trăm mét, khiến cả tài xế lẫn hành khách phải xuống đẩy. Ở khu phía bắc, một con bò từ khu chăn nuôi thoát ra, đứng giữa đường nhìn xe buýt gần mười phút mà không chịu nhúc nhích.
Đến khi chiếc xe điện thứ ba chết máy, Quân nhìn bảng cảnh báo đỏ kín màn hình rồi ôm trán.
Quân than:
“Riết rồi không khác gì cu ly, cái gì cũng phải làm.”
Vy đứng phía sau nhìn danh sách lỗi.
Vy nói:
“Cuộc sống mà, không có màu hường đâu.”
Quân quay lại.
Quân hỏi:
“Chị không định an ủi em sao?”
Vy suy nghĩ một lúc.
Vy trả lời:
“Em có vẻ còn khá rảnh thì phải.”
Ngay khi cô vừa dứt lời, Quân ngẩng mặt nhìn trần nhà, không nói thêm được câu nào. Cứ như thể cậu đang tự trách ông trời tại sao lại sinh vào cái nhà bị chị gái bóc lột như thế này.
Những cảm xúc hài hước ấy không khiến kế hoạch dừng lại. Xưởng sửa từng lỗi một. Tài xế học cách theo dõi pin. Các trạm sạc dự phòng được đặt gần bệnh viện và khu hành chính. Bộ phận giao thông thay đổi lịch xe để không có quá nhiều phương tiện sạc cùng lúc.
Đến ngày thứ tư, tuyến đầu tiên chính thức mở.
Chiếc xe điện màu xanh do ông Ba khởi động hôm trước chạy vào khu dân cư phía bắc khi trời vừa sáng. Người đầu tiên bước lên chính là bà cụ Vy đã gặp bên đường. Chân bà vẫn còn quấn băng, trên tay ôm chiếc giỏ tre đã nhặt lại đủ mấy củ khoai.
Ông Ba ngồi sau vô lăng, quay xuống nhìn bà.
Ông Ba hỏi:
“Hôm nay bà đi đâu?”
Bà cụ cẩn thận ngồi vào ghế.
Bà cụ trả lời:
“Đi trạm y tế thay băng. Lần này chắc hai cái chân không cần giận tôi nữa.”
Những người trên xe bật cười. Ông Ba đóng cửa chắn rồi cho xe chạy. Chiếc xe điện len qua những dãy nhà, dừng đón một giáo viên, hai công nhân và một người đàn ông chống nạng. Đến trạm chính, họ chuyển sang xe buýt để đi xa hơn.
Một bé trai ngồi cạnh mẹ, hai tay bám vào thanh vịn. Em nhìn hình ngọn núi còn in trên thân xe rồi reo lên.
Bé trai nói:
“Mẹ ơi, xe này mình từng đi chơi lúc trước nè!”
Người mẹ vuốt mái tóc con, ánh mắt thoáng buồn nhưng vẫn mỉm cười.
Người mẹ đáp:
“Bây giờ nó đưa con đi học. Sau này yên ổn rồi, có khi nó lại đưa con đi chơi.”
Chiếc xe tiếp tục lăn bánh. Nó đi ngang những tòa nhà cháy đen, những đoạn tường còn đang sửa và bãi đất nơi tro xác zombie đã trộn thành bùn. Khung cảnh ấy vẫn xám xịt, nhưng tiếng chuông báo trạm, tiếng người gọi nhau nhường ghế và tiếng trẻ con ríu rít đã làm con đường bớt giống một phần của vùng đất chết.
Gần trưa, một sự cố xảy ra trước bệnh viện. Xe cứu thương đang đưa một công nhân bị máy cắt làm thương nặng trở về thì gặp một xe kéo hàng chắn ngang làn đường. Bao gạo trên xe đổ xuống, người kéo đang loay hoay nhặt nên không nghe thấy còi phía sau.
Chiếc xe điện đi gần đó lập tức dừng lại. Tài xế cùng mấy hành khách lao xuống, hợp sức kéo xe hàng sang bên. Xe cứu thương chỉ mất chưa đầy một phút để đi qua, nhưng vệt máu rỉ xuống từ cửa sau khiến những người đứng nhìn đều im lặng.
Chiều hôm ấy, biển báo làn khẩn cấp được dựng dày hơn. Nhân viên dân sinh đến từng khu giải thích. Người vi phạm lần đầu bị nhắc nhở, những lần sau mới bị trừ điểm cống hiến. Không ai muốn biến thành phố thành nơi đầy hình phạt, nhưng một con đường cứu người không thể bị chặn chỉ vì sự tiện tay của ai đó.
Vy kết thúc ngày làm việc trên chuyến xe buýt cuối cùng. Cô ngồi bên cửa sổ, định xem nốt báo cáo nhưng mới đọc được vài dòng đã ngủ quên. Đầu cô nghiêng sang thành kính, cây bút vẫn còn giữ giữa những ngón tay.
Quân ngồi phía sau vừa định lấy điện thoại nội bộ chụp lại thì Minh từ hàng ghế đối diện nhìn sang.
Minh hạ giọng nhắc:
“Để chị em ngủ.”
Quân cũng hạ giọng theo.
Quân nói:
“Phải lưu lại mấy cái này tương lai bã bắt nạt còn có cái để trao đổi.”
Minh rút chiếc áo khoác gấp bên cạnh, nhẹ nhàng đặt lên người Vy.
Minh nói:
“Ngày mai cậu muốn bị giao thêm việc thì cứ chụp.”
Quân suy nghĩ hai giây rồi cất thiết bị đi.
Quân thừa nhận:
“Anh nói có lý.”
Xe buýt chạy chậm qua đại lộ trung tâm. Bên ngoài, những chiếc xe điện Sun World nhiều màu sắc tỏa về các khu dân cư. Chúng không còn chở du khách đi ngắm cảnh, nhưng vẫn chở theo tiếng cười, những túi thuốc, sách vở, rau củ và cả những người vừa tan ca.
Trên bản đồ điều hành, các điểm sáng bắt đầu chuyển động đều đặn như máu chảy qua một cơ thể vừa tỉnh lại.
Thành Lũy đã có nước, có điện, có những con đường đang dần nối liền với nhau. Nhưng khi quan sát tuyến xe chạy thẳng từ cổng phía nam vào khu trung tâm, ông Hùng nhận ra một điều khiến nụ cười trên mặt ông chậm rãi biến mất.
Nếu tường ngoài bị phá thêm lần nữa, những con đường thuận tiện ấy cũng sẽ dẫn bầy zombie đi thẳng vào trung tâm thành phố.
Sáng hôm sau, ông Hùng triệu tập ngành xây dựng, quân đội, cảnh sát và giao thông. Trên tấm bản đồ mới, ông dùng bút đỏ khoanh từng khu vực rồi nối chúng bằng những tuyến phòng thủ độc lập.
Thành phố cần nhiều hơn một bức tường bao bên ngoài để sống sót.