Cơn mưa tuyết đầu mùa bắt đầu rơi lất phất khi chiếc xe ngựa chở chúng tôi quay trở lại trung tâm Luân Đôn. Cái lạnh của buổi chiều tháng Mười một thấm qua từng lớp áo dạ, nhưng bầu không khí bên trong khoang xe còn đóng băng hơn cả thời tiết bên ngoài. Holmes ngồi khoanh tay, cằm tựa vào ngực, đôi mắt nhắm lại như thể đang ngủ. Nhưng nhịp gõ đều đặn của ngón tay trỏ lên đầu gối cho thấy bộ óc của anh đang hoạt động với công suất tối đa.
Ronald Pendelton ngồi đối diện chúng tôi, hai tay bóp chặt vào nhau. Sắc mặt anh ta tuy đã bớt nhợt nhạt hơn so với lúc ở phố Baker, nhưng sự căng thẳng vẫn hằn rõ trên từng nét mặt.
“Ngài Pendelton.” Holmes đột ngột mở mắt, giọng anh cắt ngang tiếng bánh xe nghiến trên đường phố lát đá. “Tôi muốn biết thêm về hoàn cảnh gia đình ngài. Sir Arthur không có con cái, đúng không?”
“Đúng vậy, thưa ông Holmes.” Ronald giật mình đáp. “Bác gái tôi đã qua đời cách đây mười năm vì bệnh phổi. Họ không có con. Tôi là con trai của em trai ông – người đã hy sinh tại Afghanistan sáu năm trước. Sir Arthur đã nhận nuôi dưỡng và tài trợ cho việc học của tôi tại Cambridge từ đó đến nay.”
“Và ngài là người thừa kế duy nhất toàn bộ tài sản của ông ấy?”
“Về mặt pháp lý thì… Đúng như vậy. Nhưng chú tôi không phải là một người giàu có theo nghĩa thông thường. Dinh thự Richmond đã được thế chấp một phần để tài trợ cho các nghiên cứu mật mã cá nhân của ông. Tài sản duy nhất có giá trị lớn là khoản tiền bảo hiểm nhân thọ trị giá mười ngàn bảng Anh.”
“Mười ngàn bảng.” Tôi lầm bầm. “Đó là một số tiền khổng lồ, đủ để thay đổi cuộc đời của bất kỳ ai.”
Holmes không bình luận gì về số tiền. Anh nghiêng đầu, quan sát kỹ lưỡng người thanh niên trẻ tuổi đối diện.
“Ngài Pendelton này.” Holmes hạ thấp giọng, ánh mắt anh xoáy sâu vào đối phương. “Tối qua, trước khi nhận được bức thư khẩn cấp của Sir Arthur, ngài đã ở đâu từ sáu giờ chiều đến tám giờ tối?”
Ronald sững người. Hai má anh ta đột ngột ửng đỏ rồi lại chuyển sang xám xịt.
“Tôi… Tôi ở câu lạc bộ thanh niên tại Pall Mall.”
“Câu lạc bộ Carlton?” Holmes ngắt lời, giọng anh nhẹ nhàng nhưng đầy đe dọa. “Hay là phòng đánh bạc ngầm của Harold “Tay Đen” ở phía sau đường Coventry?”
Ronald há hốc miệng, toàn thân run bắn lên. “Làm… Làm sao ông…”
“Gạch bọt tuyết bám trên đế bốt của ngài có màu đỏ đặc trưng của vùng đất sét xung quanh tầng hầm đường Coventry. Và quan trọng hơn, vết mực tím trên ngón tay ngài không phải chỉ do làm việc ở Bộ Ngoại Giao. Đó là loại mực hóa chất được các chủ bòng bạc dùng để đánh dấu những đồng tiền nợ chưa trả. Ngài đang nợ một khoản tiền rất lớn, đúng không, ngài Pendelton?”
Tôi kinh ngạc nhìn Ronald. Người thanh niên trẻ tuổi gục đầu vào hai bàn tay, giọt nước mắt lăn dài trên gò má.
“Tôi… Tôi xin lỗi vì đã không nói thật!” Ronald nấc lên. “Tôi đã phạm sai lầm lớn! Tôi bị lôi kéo vào những ván bài baccarat. Tôi nợ Harold gần hai ngàn bảng. Hắn dọa sẽ báo việc này lên Bộ Ngoại Giao và chú tôi nếu tôi không trả nợ trước tuần này. Tôi đã đến tìm chú Arthur vào lúc năm giờ chiều qua để xin ông giúp đỡ…”
“Và Sir Arthur đã từ chối?” Tôi hỏi.
“Ông ấy đã rất tức giận!” Ronald gật đầu trong đau đớn. “Ông ấy gọi tôi là kẻ phá gia chi tử và dọa sẽ gạch tên tôi khỏi di chúc. Ông đuổi tôi ra khỏi nhà lúc sáu giờ chiều. Nhưng tôi thề! Tôi thề trên hương hồn của cha tôi, tôi không hề giết ông! Bức thư ông gửi cho tôi lúc chín giờ tối là thật! Khi tôi quay lại thì ông đã…”
“Thôi được rồi, ngài Pendelton.” Holmes giơ tay ngắt lời, giọng anh mềm mỏng hơn đôi chút. “Tôi tin ngài không phải là hung thủ trực tiếp đâm nhát dao đó. Một kẻ hoảng loạn vì nợ nần như ngài không đủ bình tĩnh và kỹ năng cơ khí để dàn dựng một hệ thống dây cáp khóa cửa tinh vi đến thế. Tuy nhiên…”
Holmes dừng lại, gõ nhẹ ngón tay lên đầu gối.
“… Việc ngài xuất hiện tại dinh thự vào năm giờ chiều đã vô tình cung cấp cho kẻ sát nhân thực sự một cơ hội vàng.”
“Ý ông là sao, ông Holmes?”
“Hung thủ đã theo dõi ngài, hoặc hắn biết rõ cuộc tranh cãi giữa hai người. Hắn biết ngài có động cơ tài chính hoàn hảo – khoản tiền bảo hiểm mười ngàn bảng và nguy cơ bị gạch tên khỏi di chúc. Hắn đã lợi dụng sự có mặt của ngài để biến ngài thành nghi phạm số một trong mắt Scotland Yard, nếu như kế hoạch “tự sát” của hắn bị vạch trần.”
Chiếc xe ngựa đột ngột dừng lại. Tiếng bác tài xế vang lên từ bên ngoài: “Thưa các ông, đã đến đường Pall Mall!”
Holmes mở cửa xe, bước xuống làn sương mù lạnh giá. Anh quay lại nhìn Ronald Pendelton, người vẫn đang ngồi thẫn thờ bên trong.
“Ngài Pendelton, ngài hãy bắt xe quay về phố Baker ngay lập tức. Bà Hudson sẽ chuẩn bị cho ngài một phòng nghỉ và trà nóng. Ở đó ngài sẽ an toàn hơn. Đừng đi đâu cho đến khi tôi và Watson quay về.”
“Còn hai ông?” Ronald hỏi.
“Chúng tôi.” Holmes kéo chiếc mũ lưỡi trai xuống thấp hơn để che bớt khuôn mặt. “Có một cuộc hẹn với quá khứ của Sir Arthur tại Câu lạc bộ Diogenes.”