Đại bá và Diệp Thanh lướt đi giữa những tán lá khô, bước chân nhẹ đến mức không phát ra tiếng động. Khi bóng dáng hang động đã khuất xa, đại bá khẽ ra hiệu dừng lại bên một gốc cổ thụ già.
“Thanh nhi, con nhớ lời gia gia dặn không?” ông thấp giọng, mắt vẫn cảnh giác quan sát xung quanh. “Lát nữa đến bìa thôn, con cứ giả vờ như đi hái rau dại hoặc kiếm củi bẻ cành khô. Nếu thấy lính tráng, tuyệt đối không được chạy, cứ lẳng lặng mà lánh đi.”
Diệp Thanh gật đầu, tay siết nhẹ túi vải bên hông. Cô biết đại bá đang lo lắng, nhưng trong lòng cô lại có những tính toán riêng. Không gian tùy thân của cô hiện tại vẫn còn trống trải, nếu có thể nhân lúc hỗn loạn này thu hoạch thêm chút ít từ những căn nhà bỏ hoang hoặc kho lương của thôn thì hành trình chạy nạn sau này sẽ dễ thở hơn rất nhiều.
“Đại bá cứ yên tâm nấp ở gò cao phía Tây, chỗ đó nhìn bao quát được cả cổng thôn. Con sẽ vào lối sau, men theo bờ ao nhà ông Cửu.”
Hai người tách ra. Diệp Thanh quấn lại chiếc khăn vải thô trên đầu, bôi thêm ít bùn đất lên mặt cho lem luốc, trông chẳng khác gì một đứa trẻ đói khát lang thang.
Càng gần về phía thôn, không khí càng trở nên đặc quánh sự tang thương. Khói bếp vốn dĩ phải bay lên vào giờ này thì nay tịnh không thấy một sợi. Thay vào đó là mùi khét lẹt của rơm rạ cháy dở và tiếng chó sủa văng vẳng đầy bất an.
Đến lối rẽ vào ao nhà ông Cửu, Diệp Thanh nép mình sau bụi tre gai. Đập vào mắt cô là cảnh tượng hỗn độn: một toán lính khoảng chục tên đang hò hét, tay lăm lăm giáo mác đứng vây quanh đình làng. Tiếng khóc than xé lòng của phụ nữ và tiếng quát tháo thô lỗ của bọn quan binh vang vọng cả một vùng.
Cô nhìn thấy từng tốp lính canh phòng cẩn thận khắp mọi nơi, cô suy nghĩ không biết vì sao binh lính vẫn còn ở trong thôn, lẽ ra họ bắt người xong sẽ đi chứ không ở lại một thôn hẻo lánh vùng núi như thế này. Cô còn nghĩ tới nhà Bình lão như thế nào, đường thoát được rồi lại chạy về nạp mạng. Cô không suy nghĩ nữa, bắt đầu hạ thấp mình, bôi nhọ trên người càng thảm tiến về cổng làng. Vừa tới nơi, một binh lính quát lên:
“Đứng lại! Ngươi là ai, khai báo nhanh!”
Cô định lên tiếng thì một phụ nhân chen vào:
“Thanh nhi! Quan gia, đây là cháu gái ta. Hôm qua ta nói nó lên núi hái rau dại, do hạn hán nên bảo nó đi sâu vào nên hôm nay mới về. Xin quan gia thông cảm.”
May là cô có mang theo một túi rau dại để đánh lạc hướng. Cô gọi “Đại tẩu” xong liền im lặng. Tên lính nhìn thấy cô là nữ tử gầy yếu nên nói:
“Nhanh vào trong, không ai được ra ngoài này!”
“Vâng vâng quan gia.”
Sau đó cô bị phụ nhân kéo vào một góc nhà và nói:
“Thanh nha đầu, thím là Dương Loan nhà ở bên nhà trưởng thôn, thím có thấy con. Hiện tại quan binh canh phòng nghiêm ngặt, họ đi bắt người trưng binh nhưng do không đủ quân số, mọi người nghe tin những nam đinh từ 10 tuổi trở lên một vài người bị bắt còn một vài người nhanh nhẹn đã trốn vào trong rừng đợi qua đợt này. Tuy nhiên binh lính vẫn trụ lại, dự định mai cử một tốp người vào núi để bắt người. Họ quản lý nghiêm không cho ai vào ra trong thôn. Ai nếu nằm trong danh sách những nhà chạy trốn đều bị bọn chúng bắt lại thẩm tra. Chồng ta và các con trai đều đã lên núi lẩn trốn rồi. Cháu đừng nói mình là cháu gái Lâm lão, kẻo bị bắt lại.”
“Vâng cảm ơn thím đã báo cho cháu biết. Cháu không nghĩ tình hình lại căng thẳng như vậy. Cháu dự định dò la một chút tin tức rồi sẽ vào núi hội họp với gia đình liền ạ.”
Dương thím nói:
“Giờ quan binh canh hết các nẻo đường lên núi làm sao cháu có thể đi được. Cháu hãy đợi qua thời gian này, nếu họ không bắt được người sẽ đi ngay.”
“Thím, cháu có cách thoát ra, thím có đi theo cháu không ạ?”
Lời nói của cô làm bà sửng lại rồi nói:
“Được, ta muốn thoát ra để báo tin cho chồng con, đường về thôn rất nguy hiểm nhưng mà không có cách. Nếu cháu có cách nào hãy cho thím theo với.”
“Vậy một canh giờ sau thím đợi cháu ở đây. Lần này đi nếu thím muốn đi theo nhà cháu thì hãy chuẩn bị đủ đồ để theo, còn nếu thím chỉ muốn báo tin cho chồng con thì chỉ cần đợi đây thôi.”
“Thím biết, thím về nhà chuẩn bị ngay.”
Nói xong cô luồn lách ghé vào nhà mình. Căn nhà đã bị đập phá toang hoang, cổng ngõ đều bị đá sang một bên không ra hình hài gì. Cô thở dài, sau đó đi nhanh ra ngoài vòng quanh thôn. Thôn chưa tới 20 hộ giờ đây tiêu điều, tiếng khóc ai oán trong lòng. Cô ghé những nhà đã bị đập phá tanh bành, những đồ dụng cụ hay lu nước, cái gì thu được cô sẽ thu hết vào không gian. Biết đâu sau này dùng được.
Một canh giờ sau cô quay lại điểm hẹn, nhìn thấy thím Dương và một đứa bé gái 10 tuổi và một bé trai 6 tuổi, bên cạnh có một con chó đi theo. Ban đầu cô ghé tới nó còn gầm gừ, đã bị thím Dương đánh vài cái. Cô không nói nhiều, dẫn đoàn men theo nhà cô ra sườn núi. Ở đó cô thấy có tầm 5 tên lính đang canh phòng nghiêm ngặt. Cô nói:
“Mọi người đợi ở đây, không ai được lên tiếng. Khi nào cháu ra dấu hiệu thì mọi người hãy đi tới.”
Sau đó cô lại giả vờ mang theo túi rau tiến tới. Một tên lính ra ngăn cản:
“Đi đâu? Không phải toàn bộ không có lệnh thì không được ra khỏi thôn à?”