Sương sớm vẫn còn đọng trên những tán lá chuối sau vườn.
Khí trời se lạnh.
Tầm thức dậy khi mặt trời chưa vượt qua ngọn tre đầu ngõ.
Cơn đói lại bắt đầu biểu tình trong dạ dày, nhưng cơ thể cô đã nhẹ nhõm hơn nhiều, không còn cảm giác nóng hầm hập của trận ốm.
Cô vác chiếc thúng rách cạp đi ra phía bờ ao sau nhà.
Ven rào trúc sát mép nước, một vạt lá lốt mọc dại đang sinh sôi xanh tốt.
Lá to bằng bàn tay, xanh thẫm và tỏa mùi thơm hăng hắc đặc trưng.
Cô ngồi xổm xuống, nhanh tay hái những chiếc lá lành lặn nhất, xếp cẩn thận vào thúng.
Hái được một bó lớn, cô xách thúng xuống bến nước xây bằng gạch chỉ ngay cạnh ao.
Cô dìm từng nắm lá lốt xuống nước rửa sạch bùn đất bám trên mặt lá, rũ nhẹ cho ráo nước rồi xếp gọn lại.
Trời sáng hẳn, dân trong làng bắt đầu rục rịch đi làm đồng.
Tầm xách thúng lá lốt đi men theo con đường đất nện hướng ra chợ Viềng ở đầu thôn.
Chợ Viềng họp ven một bãi đất rộng dưới gốc cây đa cổ thụ, người mua kẻ bán bày biện nông sản ngay trên những chiếc mẹt tre lót lá chuối.
Cô đảo mắt quan sát một vòng chợ, tìm đến góc hàng xén của một bà lão cùng làng.
Bà lão đang ngồi nhai trầu móm mém bên cạnh mấy thúng mẹt đựng gạo, đỗ và vài loại hạt giống.
Tầm đặt thúng lá lốt xuống trước mặt bà lão, cất giọng lễ phép: “Thưa cụ, cụ xem chỗ lá lốt này tươi ngon, cụ có ưng đổi cho cháu chút gạo lứt nấu cháo không ạ?”
Bà lão nheo mắt nhìn mớ lá xanh mướt trong thúng, đưa tay lật lật vài chiếc lá để kiểm tra độ tươi.
Sau một hồi ngắm nghía, bà ấy gật đầu: “Lá to mà không rách, nướng thịt thì được. Thôi, nhà mày đương lúc khó khăn, bà đổi cho một bát gạo.” Nói rồi, bà lão cầm chiếc bát sành xúc đầy một bát gạo lứt từ thúng bên cạnh đưa cho cô.
Tầm vui vẻ nhận lấy bát gạo, đổ cẩn thận vào mảnh vải thô đem theo rồi buộc chặt lại.
Đang định xoay người đi, cô bắt gặp bà Hai hàng xóm sát rào nhà đi chợ ngang qua.
Tay bà ấy xách một giỏ tre đựng vài củ khoai sọ.
Thấy Tầm cầm gói gạo lứt, bà Hai bĩu môi, giọng nói the thé vang lên giữa chợ: “Gớm, có mỗi bát gạo lứt mà cũng nâng như nâng trứng. Bán nồi niêu đồ đạc đi lo ma chay cho cố, giờ trong nhà không còn hạt gạo nào, chắc ít bữa nữa lại dắt tay nhau đi ăn xin khắp thôn này thôi.”
Tầm bình thản nhìn thẳng vào mắt bà hàng xóm, không hề tỏ ra tức giận hay bối rối.
Cô chỉ đáp: “Cháu dùng sức lao động đổi lấy cái ăn, không ngửa tay xin ai đồng nào. Bà lo chuyện nhà bà đi.”
Không đôi hồi thêm, cô xách chiếc thúng không bước thẳng qua mặt bà Hai.
Cô đi dọc theo lối mòn dẫn ra khu đồng bắp cải của làng.
Vụ cải đã thu hoạch xong, trên những luống đất cày dở chỉ còn trơ lại các gốc cải già và vài lớp lá ngoài cùng bị người đi làm đồng vứt bỏ.
Tầm khom lưng lội xuống ruộng, nhặt những chiếc lá cải già không bị sâu bệnh.
Tuy hơi xơ cứng, nhưng nếu đem nấu nhừ vẫn có thể làm rau ăn qua bữa.
Cô gom đầy nửa thúng lá cải rồi rảo bước trở về nhà.