Trời tháng sáu nóng như đổ lửa.
Hơi nóng hầm hập từ mặt đất bốc lên, lùa qua phên nứa rách rưới, phả thẳng vào mặt.
Bà Lý mở mắt, trân trân nhìn mái nhà lợp bằng rơm rạ rủ xuống mấy sợi đen sì vì khói bếp.
Cả người bà đẫm mồ hôi, chiếc áo nâu sờn cũ dính chặt vào lưng gầy guộc.
Đưa tay sờ mặt, bà cảm nhận được lớp da nhăn nheo thô ráp.
Chiếc chõng tre ọp ẹp dưới lưng khẽ cựa quậy.
Bà nhắm mắt lại, rồi lại mở ra.
Khung cảnh nghèo túng vây quanh không hề biến mất.
Vậy là bà thật sự đã xuyên không.
Đời trước ròng rã mấy chục năm lăn lộn thương trường, từ một gánh hàng rong vươn lên thành bà chủ chuỗi nhà hàng lớn nhất nhì thành phố, kiêm luôn chức chuyên gia ẩm thực, bà Lý mệt mỏi đến cùng cực.
Khát vọng lớn nhất đời bà khi về già là được nằm ườn ra, không động móng tay, ăn ngon mặc đẹp, có người hầu hạ.
Ai ngờ nhắm mắt xuôi tay, mở mắt ra lại rơi vào cái thung lũng chó ăn đá gà ăn sỏi ở làng Kẻ Chài này.
Bà kế thừa thân xác của một bà góa năm mươi tuổi, chồng mất sớm, một tay nuôi hai đứa con trai, cưới cho chúng hai cô vợ.
Tài sản trong nhà ngoài ba gian nhà vách đất thì chỉ có cái sân nhỏ, chuồng lợn bỏ không và vài sào ruộng bạc màu.
“U ơi, u dậy ăn cơm kẻo đói.”
Thị Hến bước từ nhà dưới lên, tay bưng một chiếc bát sành sứt mẻ.
Thị là con dâu cả, dáng người đậm đà, tay chân to thô ráp vì quen làm lụng.
Thị vén tấm rèm vải vá chằng vá đắp, mang bát cơm đến tận chõng tre cho mẹ chồng.
Bà Lý ngồi dậy, cầm lấy chiếc quạt mo cau bên cạnh phẩy mạnh mấy cái.
Nhìn bát cơm Thị Hến vừa đặt xuống, bà nhíu mày.
Gọi là cơm cho sang miệng, thực chất bên trong toàn là khoai lang khô xắt lát, lưa thưa vài hạt gạo xỉn màu.
Khí nóng nực nín thở kết hợp với bát cơm khô khốc khiến dạ dày bà cuộn lên.
Bà đưa tay cầm đũa, gảy gảy miếng khoai.
Miếng khoai cứng đơ, khô ran.
Bà và miếng khoai trừng mắt nhìn nhau.
Cả đời trước sành ăn đến mức đầu bếp nhà hàng 5 sao còn phải nể sợ, giờ bắt bà nuốt cái thứ này?
Bà Lý gắp một miếng đưa lên miệng cắn.
Miếng khoai bở bục, nghẹn ứ ngay cổ họng, chặn đứng đường thở.
Bà vội vàng đập ngực, vươn tay chộp lấy bát nước vối nguội ngắt để trên chiếc kỷ trà bên cạnh, tu ừng ực.
Nuốt trôi được cục khoai, bà Lý thở hắt ra, ném luôn đôi đũa xuống chõng.
“Không ăn nữa!”
Thị Hến xót của, vội vàng bê bát cơm độn khoai lên, miệng lầm bầm than vãn: “U chê khoai khô thì biết lấy gì ăn bây giờ. Gạo trong bồ cạn đến đáy rồi. Trời thì nắng há mồm, rau cỏ ngoài vườn héo rũ, sáng nay con ra giếng gánh nước, thấy nước giếng cũng cạn đi một khúc. Đợt này mà không có mưa, khéo rau cỏ chết sạch, đến lá lang cũng chẳng có mà luộc.”