Linh không nói lời giáo điều, cô chỉ lặng lẽ bưng một đĩa cốm non thanh nhã đặt lên chiếc sập gỗ lim, kèm theo một gáo nước suối mát lạnh để anh nhuận họng. Lang Liêu đón lấy, bốc một nhúm cốm cho vào miệng, chậm rãi cảm nhận vị ngọt dẻo, thơm ngậy của đồng nội quyện cùng mùi khói bếp mộc mạc.
Sự căng thẳng trên vầng trán anh dường như dịu lại.
“Bà chủ… đây là…”
“Là những bông lúa non bị dập do trận mưa đá hôm qua đấy.” Linh vừa lau dọn quầy bếp vừa nhẹ nhàng sẻ chia:
“Ở chỗ của tôi, người ta trân quý hạt ngọc này lắm. Khi nấu nướng, tôi quen tay nên luôn cố gắng gói ghém, sắp xếp nguyên liệu cho gọn gàng.
Những chiếc lá dong dài ngoài kia, tôi cứ phải tước bớt sống lưng cho mềm, cắt bỏ hai đầu nhọn rồi xếp thành từng tệp vuông vắn trên bàn thế này thì khi bọc đồ mang đi xa mới không bị rách, không bị rỉ nước ra ngoài.
Nhưng đến khi bày thức ăn ra cho thực khách, tôi lại thích múc vào những chiếc bát sành tròn trịa, nhìn cho nó đầy đặn, vẹn tròn.”
Nói rồi, Linh xoay người múc một gáo nước suối từ chiếc hũ sành hình tròn đặt cạnh xấp lá dong cô vừa xếp gọn trên bàn gỗ.
Câu nói bâng quơ cùng hành động sắp đặt ngẫu nhiên của Linh như một làn gió nhẹ, thổi bay màn sương mù bế tắc bấy lâu nay trong tâm trí Lang Liêu. Ánh mắt vị hoàng tử dán chặt vào xấp lá dong được xếp chéo góc thành khối vuông vức, rồi nhìn sang chiếc hũ sành tròn trịa dưới ánh lửa bập bùng.
Một sự kết nối vĩ đại về thế giới quan của thời đại thức tỉnh mạnh mẽ trong tư duy của người con đất Việt.
Lang Liêu đứng bật dậy, hai tay chắp trước ngực, đôi mắt rực sáng lên một niềm cảm kích và thông tuệ tột cùng.
Anh thốt lên, thanh âm run run vì xúc động:
“Ta hiểu rồi! Ta hiểu rồi! Trời là vòm tròn bao bọc, Đất là mặt phẳng chở che.
Gạo nếp chính là tinh hoa quý giá nhất của Đất Trời nuôi sống vạn vật.
Công ơn sinh thành dưỡng dục của cha mẹ, nghĩa tình sâu nặng của giang sơn này, tất cả đều nằm ở đây! Ta sẽ dùng lá dong xanh gói hạt ngọc này thành hình vuông để tượng trưng cho Đất, và giã xôi nặn thành hình tròn để tượng trưng cho Trời!”
Linh đứng lặng sau quầy bar, chiếc gáo dừa trên tay khẽ khựng lại.
Một cảm giác ngỡ ngàng, dịu nhẹ như làn nước mát tràn qua tâm trí cô.
Khoan đã… như vậy là sao?
Linh nhìn xấp lá dong mình vừa chặt góc, nhìn chiếc hũ sành tròn và đĩa cốm non dẻo bùi.
Trong những trang sách cũ, trong lời kể ngàn năm, cô luôn tưởng rằng sẽ có một vị thần linh hiển linh trong giấc mơ để báo mộng và chỉ dẫn cho Lang Liêu. Cô vẫn luôn chờ đợi sự xuất hiện của vị thần ấy để giữ cho lịch sử đi đúng quỹ đạo.
Nhưng kỳ hạn đã đến rất gần, và không có vị thần nào cả.
Chính những lời nói bâng quơ, chính thói quen sắp đặt ngăn nắp của một người làm bếp hiện đại như cô, lại vô tình là chất xúc tác khơi mở cho trí tuệ của vị hoàng tử.
Linh khẽ mỉm cười, một nụ cười tự tại và an yên.
Cô không dạy bảo Lang Liêu, cũng không vẽ sẵn hình hài chiếc bánh. Trí tuệ và sự kết nối “Trời tròn Đất vuông” ấy hoàn toàn là sự thức tỉnh tự thân của anh, từ tấm lòng yêu nước thương dân của chính anh.
Hóa ra, dòng thời gian luôn có những sắp đặt diệu kỳ của nó.
Vị “thần” nhắc nhở Lang Liêu trong huyền thoại lại chính là cô, không phải là một bậc tiên phong đạo cốt bước ra từ mây khói, mà chỉ là một cái duyên gặp gỡ, một bếp lửa sưởi ấm lòng người lúc ngặt nghèo, và một lời gợi ý giản đơn từ một người bạn đồng hành phương xa.
Cô không phá vỡ lịch sử, cô chính là một nốt nhạc thầm lặng được an bài để bản hòa tấu ngàn năm ấy được vang lên trọn vẹn.