Bước sang những tháng cuối năm 2002, một “cơn địa chấn” văn hóa chính thức càn quét qua ngôi trường tiểu học xã cù lao, len lỏi vào từng chiếc cặp tap táp sờn vai của đám học trò lớp 3A. Đó chính là sự xuất hiện của bộ truyện tranh thuần Việt: Thần đồng Đất Việt.
Những tập truyện mùi giấy mới, in hình bốn nhân vật Trạng Tí, Sửu Ẹo, Dần Béo, Cả Mẹo thông minh, hài hước đã trở thành một thứ “ma lực” tối thượng. Đứa nào sở hữu một cuốn truyện gối đầu giường thì nghiễm nhiên có quyền nghênh mặt lên trời, được cả đám bao quanh nịnh nọt chỉ để xin… lật ké vài trang.
Thế nhưng, với cái giá 7.000 đồng một cuốn thời bấy giờ, số tiền tương đương với mười bốn gói mì tôm giấy Miliket hoặc bảy dĩa bánh lọt nước cốt dừa, thì việc mua truyện mỗi tuần là một điều xa xỉ vượt quá tầm tay của đại đa số con nít xóm Lưới. Thằng Tèo, thằng Hùng “Biện” suốt ngày ngồi thèm thuồng nhìn theo cuốn tập mới nhất trên tay thằng Minh, con trai ông Năm “Thợ Bạc”, đứa duy nhất trong lớp được ba mua cho không sót tập nào.
Nhìn đám đệ tử ruột mặt mày rầu rĩ, cọng khăn quàng đỏ rũ rượi bên hông, Triết, gã cựu kỹ sư công nghệ năm 2026, khẽ vuốt cằm. Đầu óc anh lập tức nhảy số, phân tích bài toán thị trường: Nhu cầu cực cao, nhưng Khả năng chi trả cực thấp. Đây chính là cơ hội vàng để thiết lập mô hình “Kinh tế chia sẻ”!
“Tụi bây nín đi. Muốn đọc truyện chứ gì? Đợi mai tao lập Trạm cho thuê truyện lậu lớp 3A, đứa nào cũng có phần.” Triết hất hàm, quả đầu ba phân binh nghiệp nghênh lên đầy tự tin.
Chiến lược “khởi nghiệp” của Triết được chia làm hai giai đoạn cực kỳ bài bản.
Giai đoạn 1: Huy động vốn và Tiếp cận nguồn hàng.
Triết không có tiền mua truyện, nhưng anh có tài nhổ tóc sâu cho bà nội và biệt tài chế tạo súng cọng chuối. Anh gom hết số tiền cắc tích lũy được, kết hợp với việc dùng một chiếc súng bẹ chuối cải tiến bắn ba tầng dây thun để đổi lấy quyền “khai thác độc quyền” cuốn Thần đồng Đất Việt tập 15 vừa ra lò của thằng Minh “Thợ Bạc” trong vòng ba ngày.
Giai đoạn 2: Vận hành mô hình cho thuê.
Sáng thứ Hai, Triết mang cuốn truyện tới lớp. Anh không cho mượn khơi khơi, mà dán ngay một mảnh giấy tập học sinh ra mặt sau bìa truyện với dòng chữ mực tím Thiên Long nắn nót: TRẠM TRUYỆN TRANH CÔNG NGHỆ CAO ĐẠI CA TRIẾT.
Đọc tại chỗ trong giờ ra chơi: 200 đồng/lượt (hoặc đổi bằng 1 cây cà rem chuối).
Mượn mang về nhà qua đêm: 500 đồng/đêm (phải thế chấp một món đồ chơi hoặc một chiếc khăn quàng đỏ còn mới).
Điều kiện: Không được làm rách, không được xếp góc trang, đứa nào làm bẩn phạt quẹt lọ nghẹ lên mặt!
Mô hình lập tức nổ tung thành một cơn sốt. Giờ ra chơi, góc cây bàng lớp 3A đông nghẹt như hội chợ. Đám con nít xếp hàng rồng rắn, đứa cầm trên tay hai tờ hai trăm đồng rách nát, đứa cầm cây kem chuối còn chảy nước ròng ròng để chờ đến lượt “thuê bao” truyện của đại ca Triết.
Triết phân công thằng Tèo làm “Trưởng ban an ninh kiêm Thủ kho”, có nhiệm vụ kiểm tra tình trạng sách sau mỗi lượt thuê để tránh hư hỏng. Thằng Hùng “Biện” làm “Kế toán trưởng”, chuyên lo gom tiền cắc bỏ vào chiếc hộp sắt đựng bánh quy cũ.
Chỉ sau một tuần vận hành, chiếc hộp sắt của Triết đã đầy ắp những tờ tiền giấy 200 đồng, 500 đồng nhuốm mùi mồ hôi và sình lầy tuổi thơ. Số tiền thu về không những dư sức giúp Triết mua đứt tập truyện tiếp theo, mà anh còn có khoản thặng dư để chia “cổ tức” cho hai đứa đệ tử bằng hai ly si-rô đá bào đỏ rực.
Ngồi dưới gốc bàng, mút thanh đá bào mát lạnh, Triết thong thả lật xem cuốn truyện tranh cũ. Linh hồn ba mươi tuổi của gã cựu kỹ sư bỗng thấy nực cười nhưng tràn ngập niềm vui.
Ở tương lai năm 2026, anh từng tham gia xây dựng những nền tảng ứng dụng đọc sách bản quyền, những hệ thống phân phối nội dung số trị giá hàng chục tỷ đồng trên điện thoại thông minh. Người ta trả tiền qua thẻ ngân hàng, đọc sách trên màn hình OLED sắc nét nhưng lướt qua nhanh chóng, chẳng mấy ai đọng lại chút cảm xúc.
Làm sao cái thế giới công nghệ lạnh lùng đó sánh bằng cái cảm giác háo hức, tranh giành từng phút giây ngắn ngủi để ngấu nghiến những trang truyện in trên giấy tập học sinh đen thui nầy? Cái “Trạm cho thuê truyện lậu” thô sơ nầy không chỉ là bài học đầu đời về quản trị dòng tiền, mà nó là chất keo kết dính những đứa trẻ nghèo xứ cù lao, biến những ngày đi học đầy bùn đất thành một chuỗi ngày hội rực rỡ nhất.
“Triết ơi! Thằng Đực vẩu xóm Trên nó quỵt tiền thuê truyện tập 16 kìa đại ca!” Thằng Tèo từ xa chạy lại, mặt mũi hớt hải la lớn.
Triết thong thả đứng dậy, phủi sạch bụi cát trên quần sọt, chiếc khăn quàng đỏ khẽ bay nhẹ trong gió chiều: “Kêu thằng Hùng mang súng bẹ chuối theo. Đi đòi nợ bản quyền!”
“Dạ! Tuân lệnh đại ca!” Thằng Tèo giơ tay chào, mặt đầy khí thế.
Đám học trò lớp 3A lại rồng rắn kéo nhau đi dưới bóng hoàng hôn chuyển sang màu tím thẫm của vùng sông nước Tiền Giang. Tiếng cười đùa vang vọng cả một khúc đê, neo giữ một vương quốc tuổi thơ năm 2002 của Triết mãi mãi là một miền ký ức lấp lánh, nơi mà một cuốn truyện tranh rách góc cũng có thể làm nên một gia tài vĩ đại.