Chiến thắng oanh liệt của trận đấu tạt lon liên xã chiều qua đã chính thức biến Nguyễn Minh Triết thành một “huyền thoại sống” trong mắt đám con nít bến sông. Nhưng đối với những đứa trẻ chín, mười tuổi năm 2002, việc phân chia chiến lợi phẩm sau mỗi trận đại chiến mới là phần nghi thức thiêng liêng và được mong đợi nhất.
Sau khi chia đều đống hình xăm dán sing-gum và mấy viên bi ve mắt mèo cho đồng đội, Triết thong thả nhận lấy phần thưởng cao quý nhất dành riêng cho vị tổng công trình sư: một hũ kẹo mạch nha nguyên vẹn được bọc trong hũ nhựa tròn nhỏ bằng ba ngón tay, nắp đậy màu đỏ sậm dính đầy bụi phấn chợ huyện.
Buổi chiều xóm Lưới, nắng vàng như mỡ gà đổ dài trên những đê đất nện. Triết ngồi vắt vẻo trên chiếc võng dù quen thuộc dưới gốc cây điệp già trước sân nhà nội, bên cạnh là thằng Tèo “đầu gấu” và thằng Hùng “Biện” đang ngồi chồm hổm, mắt dán chặt vào hũ kẹo trên tay anh như hổ rình mồi.
“Đại ca… khui ra quấn ăn đi đại ca! Nhìn thèm chảy nước miếng nãy giờ rồi!” Thằng Tèo nuốt nước miếng cái ực, ngón tay dính phèn khẽ quẹt ngang mép.
Triết khẽ cười, thong thả vặn phần nắp nhựa. Một mùi thơm ngọt lịm, nồng nàn vị nếp và mầm lúa mạch lên men lập tức tỏa ra, quyện vào cái không khí hăng hắc của khói bếp chiều muộn. Khác với thứ kẹo đường công nghiệp sau này, mạch nha của năm 2002 là một khối chất lỏng dẻo quánh, màu vàng hổ phách trong suốt, đặc sánh đến mức khi nghiêng hũ, nó chỉ chuyển động một cách lười biếng, chậm rãi như dòng phù sa mùa nước cạn.
Thằng Hùng “Biện” lanh chanh chạy ra hàng rào dâm bụt, bẻ ngay ba cọng tăm tre (nhánh tre nhỏ bằng chiếc đũa ăn cơm được chuốt sơ vỏ), tước sạch lá rồi đưa cho Triết: “Nè đại ca, công cụ tới liền!”
Triết đón lấy cọng tăm tre đầu tiên. Với kinh nghiệm học được từ kiếp trước, anh biết ăn mạch nha là cả một nghệ thuật. Anh cắm sâu cọng tăm vào lòng hũ kẹo, xoay tròn ba vòng theo một trục cố định để lớp kẹo quánh dẻo bám chặt vào đầu tre.
Khi rút lên, một dải lụa kẹo màu vàng óng ánh, kéo dài ra mềm mại như sợi tơ rồng. Triết liên tục xoay nhanh cổ tay, dùng cọng tăm quấn lấy dải lụa đó thành nhiều vòng, tạo thành một cục kẹo tròn trịa, to bằng ngón tay cái, lấp lánh dưới ánh nắng chiều như một viên ngọc thạch.
“Nè, phần của mày, Tèo. Phần của mày, Hùng.” Triết đưa hai cọng tăm tre đã quấn sẵn kẹo cho hai đứa đàn em, rồi tự quấn cho mình một phần.
“Trời đất ơi, ngọt lịm hà đại ca!” Thằng Tèo sướng rơn, đưa ngay cục kẹo vào miệng mút một cái chụt.
Ba đứa con nít thọc tay vào túi quần sọt, vừa đi nghênh ngang dọc theo bờ đê dừa nước vừa mút kẹo mạch nha. Cảnh tượng đó giống như ba vị đại gia đang thưởng thức thứ sơn hào hải vị xa xỉ nhất vùng cù lao.
Linh hồn ba mươi tuổi của Triết ngậm cọng tăm tre, để khối kẹo dẻo từ từ tan ra trên đầu lưỡi. Vị ngọt của mạch nha không gắt củ kiệu như đường cát, mà nó có cái vị ngọt thanh, hậu vị beo béo, nồng nàn vị đồng quê nội cỏ. Càng mút, cái chất kẹo dẻo quẹo ấy càng dính chặt vào răng, bắt hai hàm phải nhai chầm chậm, kéo theo cả một bầu trời ký ức hoài niệm ùa về.
Ở tương lai năm 2026, thế giới tràn ngập những loại bánh kẹo ngoại nhập đắt tiền, những thỏi sô-cô-la bọc vàng hay kẹo dẻo hữu cơ đủ màu sắc. Nhưng làm sao những thứ đó có thể tìm lại được cái cảm giác vừa đi vừa xoay tròn cọng tăm tre để giữ cho cục kẹo không bị chảy xệ xuống đất? Làm sao tìm lại được cái thú vui kéo sợi kẹo ra thật dài, thổi cho nó phồng lên như bong bóng rồi cười hơ hớ với nhau?
“Đại ca Triết, mốt tụi mình lớn lên, chắc xóm Lưới mình có nhiều tiệm nét, có tivi bự chảng, lúc đó đại ca còn dắt tụi tao đi ăn kẹo mạch nha nữa không?” Thằng Tèo vừa mút cọng tăm trơ trọi dính chút kẹo sót lại vừa ngước lên hỏi, ánh mắt nó lấp lánh những mơ ước ngây ngô dưới ánh hoàng hôn đỏ rực bờ sông.
Triết dừng bước, nhìn ra dòng sông Tiền bao la đang cuộn chảy những dòng phù sa muôn đời. Anh khẽ vỗ mạnh vào bả vai gầy của thằng Tèo, nở một nụ cười hào sảng: “Cứ yên tâm đi Tèo. Mốt tụi mình lớn lên, tao sẽ biến xóm Lưới này thành nơi giàu có nhất vùng. Tivi màu, máy tính thùng gì tụi bay cũng sẽ có hết. Còn kẹo mạch nha này hả? Tao bao tụi bay ăn tới gãy răng thì thôi!”
“Ha ha! Đại ca hứa rồi nha!” Thằng Hùng “Biện” cười lớn, làm cục kẹo trong miệng suýt chút nữa rớt xuống đất.
Ba bóng hình nhỏ bé tiếp tục bước đi trên con đường đê lộng gió chướng. Tiếng cười giòn giã của tuổi thơ hòa cùng tiếng máy đuôi tôm xành xạch vang vọng từ phía xa bến đò. Triết xoay xoay cọng tăm tre trong tay, cảm nhận vị ngọt ngào, viên mãn đang thấm sâu vào từng tế bào. Anh biết, hũ kẹo mạch nha chiều nay chính là tấm vé khứ hồi tuyệt vời nhất, đưa anh về thẳng vùng đất của hạnh phúc thuần khiết mà kiếp trước anh đã lỡ đánh mất giữa dòng đời xuôi ngược.