Bà đứng dậy khỏi nền gạch bếp, phủi sạch tro bụi bám trên ống quần thô, bước chậm rãi ra hiên nhà.
Rồi đưa mu bàn tay lên lau vài vụn bánh nướng còn dính trên mép, hắng giọng một tiếng.
Từ góc sân, cháu nội Nguyễn Thị Tý mười tuổi cẩn thận bưng một bát sứ sứt mẻ tiến lại gần.
Cô bé bước rụt rè, hai tay giữ khư khư thành bát để nước không sánh ra ngoài.
Bát nước đục ngầu, hứng từ chum nước mưa đặt dưới mái tranh.
Nguyễn Thị Tý dừng lại trước hiên, hơi cúi đầu, lễ phép đưa bát nước bằng cả hai tay về phía bà: “Bà, con mời bà uống nước cho đỡ khô cổ ạ.”
Lê Thị Cúc nhìn gương mặt gầy gò của cháu gái, đưa tay nhận lấy bát nước.
Bà ngửa cổ uống cạn một hơi.
Nước mưa đục hơi ngang, có lẫn cặn đất nhưng trôi qua cổ họng lúc này lại mang đến cảm giác vô cùng dễ chịu.
Bà hạ bát xuống, thở hắt ra một hơi, cảm thấy sức lực hồi phục thêm đôi phần, sống lưng cũng thẳng lên được.
Đúng lúc đó, Nguyễn Văn Thìn thò đầu qua khe cửa nứa từ gian nhà ngang.
Anh ấy đảo mắt nhìn quanh sân, thấy mẹ đã đứng vững thì rón rén lách người bước ra.
Anh ấy gãi đầu, chắp tay trước bụng, giọng ngập ngừng hỏi khéo: “U ơi, u uống nước xong có khỏe hơn chưa? U ngẫm lại xem trong hũ sành chỗ xó buồng có còn kẹt hạt gạo nào không u? Để con bảo vợ nó mót lại, nấu loãng ra làm bát cháo lót lòng qua bữa, chứ cứ uống nước lã thế này bụng con xót quá.”
Lê Thị Cúc nghe Thìn hỏi chuyện gạo, lửa giận trong người lại bốc lên.
Bà bước xuống một bậc thềm đất, đưa mắt nhìn bao quát khắp khoảng sân rộng.
Cỏ dại mọc lởm chởm vươn cao tới bắp chân, rác rưởi lá rụng rải rác khắp nơi, hàng rào tre đổ nghiêng đổ ngả không ai dựng lại.
Đôi mắt bà dừng lại ở đống củi mục chất ngổn ngang nơi góc vườn, cành nào cành nấy rêu phong bám đầy vì để dầm mưa dãi nắng lâu ngày.
Bà giơ ngón tay trỏ chỉ thẳng về phía đống củi mục, giọng đanh thép ra lệnh: “Anh mở to mắt ra mà nhìn cái sân nhà xem có giống bãi rác không! Gạo với thóc cái gì, nhà này không có ai hầu hạ các người ăn không ngồi rồi. Gọi thằng Tỵ ra đây! Hai anh em mày vác rựa sắt ra góc vườn, chẻ nhỏ hết đống củi khô kia cho tao! Đứa nào trốn việc thì đừng trách tao ác!”
Từ trong ngõ, Nguyễn Văn Tỵ vừa thò đầu vào nghe u mắng bèn rụt cổ lại, nhưng không dám chạy, đành lê bước ra đứng cạnh Thìn.