Đến khi Lâm Tuyết mệt đến mức gục đầu xuống đầu gối, vừa lau nước mắt vừa thút thít không ngừng, ông lão đánh xe mới đưa tay chỉ về phía trước.
“Tới nơi rồi. Kia chính là thôn Thanh Sơn.”
Cố Thanh Dao ngẩng đầu nhìn theo hướng ông lão chỉ.
Nằm lọt thỏm giữa một thung lũng hẹp là vài chục nóc nhà tường làm bằng đất nện, mái lợp rơm đã ngả sang màu xám xịt. Từ những ống khói cũ kỹ, khói bếp lững lờ bay lên rồi nhanh chóng hòa tan vào màn sương đặc quánh, khiến cả ngôi làng càng thêm u ám và tĩnh mịch. Từ đâu đó trên sườn núi, tiếng chó sủa vọng lại từng hồi, âm thanh vang xa rồi tan dần trong màn đêm đang buông xuống.
Chiếc xe bò dừng trước một khoảng sân rộng được nện bằng đất, có lẽ là sân phơi lúa của đại đội sản xuất. Nghe động tĩnh, vài người dân trong làng lần lượt bước ra. Trên người họ là những bộ quần áo đã vá chằng vá đụp, khuôn mặt hốc hác nhưng ánh mắt lại đầy vẻ tò mò, tất cả đều không giấu nổi sự quan sát đối với nhóm thanh niên tri thức vừa mới tới.
Cố Thanh Dao xách túi nhảy xuống xe. Hai chân cô tê rần sau nhiều giờ ngồi bó gối, nhưng lưng vẫn thẳng tắp, bước chân cũng không hề có vẻ mệt mỏi. Cô mặc kệ những ánh mắt soi mói đang đổ dồn về phía mình, cũng chẳng buồn để tâm đến tiếng phàn nàn không ngớt của nhóm Lâm Tuyết.
Cố Thanh Dao chỉ đứng yên giữa sân, lặng lẽ đưa mắt quan sát toàn bộ địa hình của ngôi làng, như thể đang tìm kiếm một thứ gì đó.
Chuồng bò.
Theo tình hình hiện tại, những người bị đưa đi cải tạo lao động thường không được phép sống chung với dân làng. Họ bị tách khỏi khu dân cư, bị bố trí ở những nơi tồi tàn nhất và phải làm những công việc nặng nhọc, bẩn thỉu nhất.
Ánh mắt Cố Thanh Dao chậm rãi dừng lại ở rìa phía Tây của ngôi làng, ngay dưới chân núi. Ở đó có một túp lều lợp cỏ tranh xiêu vẹo, vách dựng sơ sài đến mức gió có thể lùa vào từ bốn phía, nằm trơ trọi, tách biệt hẳn với khu dân cư. Xung quanh túp lều chỉ được quây tạm bằng những cành cây khô, bên trong thỉnh thoảng vọng ra tiếng phì phò của gia súc.
Đúng lúc ấy, một bóng người chậm chạp bước ra từ phía sau túp lều.
Đó là một ông lão gầy gò, thân hình chỉ còn da bọc xương, lưng còng xuống vì đang oằn mình gánh hai thùng nước gỗ nặng trịch trên vai. Bộ quần áo mỏng manh trên người đã rách bươm, chẳng thể che chắn nổi cái lạnh thấu xương của vùng núi. Mỗi bước ông đi đều run rẩy, chao đảo như thể chỉ cần sơ sẩy một chút là có thể ngã quỵ xuống đất, vậy mà đôi bàn tay vẫn cố siết chặt lấy đòn gánh, nhất quyết không buông.