Còn lúa nước đội trồng thì phải nộp hơn một nửa cho công xã, lương thực tinh chia về các nhà rất ít, ngày thường nhà bình thường đều dựa vào bột ngô, khoai lang khô cho đầy bụng, chỉ khi lễ Tết, có khách mới nỡ nấu chút cơm trắng. Bông trồng trên mấy mẫu đất sườn nam, là cây kinh tế nộp cho Cung Tiêu Xã, bán được tiền tính là thu nhập tập thể của đại đội, đổi được tiền thì có thể dùng để mua nông cụ, phân bón, bù vào giá trị điểm công toàn đội.
Càng đi về phía tây nhà dân càng ít, những ngôi nhà đất ven đường dần thưa thớt, thay vào đó là những mảnh đất sở hữu riêng rộng lớn. Mỗi hộ được chia đất sở hữu riêng theo nhân khẩu, mỗi người được chia hai phân đất, tương đương hơn trăm mét vuông một chút, nhà cô có hai miệng ăn, tổng cộng bốn phân đất, nằm ngay bên ngoài tường sân không xa, trồng rau xanh, khoai lang, còn có vài cây ớt, cà tím, đều là để nhà ăn, không phải nộp cho đại đội.
Chỉ là năm nay trời quá nóng, đã gần nửa tháng không có trận mưa rào nào, rau ở đất sở hữu riêng đều héo rũ, lá nhăn nheo, nhìn mà sốt ruột.
Lúc Trần Cửu đi ngang qua cố ý vòng qua xem một chút, ngồi xổm xuống sờ thử đất, khô đến mức cứng lại rồi. Cô cau mày, xem ra buổi tối phải gánh hai thùng nước tưới thôi, nếu không vài ngày nữa rau sẽ chết khô hết, sau này trong nhà không có rau tươi mà ăn.
Đi đến cổng sân nhà mình, đẩy cánh cửa gỗ loang lổ ra, trong sân yên tĩnh vô cùng.
Ống khói căn bếp phía đông bốc lên làn khói nhạt, trong không khí thoang thoảng mùi thơm của cháo khoai lang. Trong chuồng gà ở góc sân, ba con gà mái già cục tác hai tiếng, thấy người đến lại lười biếng ngồi xổm trở lại tổ. Ba con gà này là báu vật sống trong nhà, trứng đẻ ra bình thường không nỡ ăn, gom đầy một giỏ là nhờ người mang ra Cung Tiêu Xã công xã đổi lấy muối, dầu hỏa, kim khâu, thỉnh thoảng đổi được mấy hào tiền tiêu vặt.
Quầy hàng hợp tác xã đặt ở đại đội chỉ bán hàng tạp hóa hằng ngày, không thu mua trứng gà thổ sản, muốn đổi tiền đổi phiếu phải ra bộ phận thu mua của công xã. Ngày thường hai bà cháu đều bận ra ngoài kiếm điểm công, luôn nhờ bà con đi công xã làm việc tiện đường mang hộ, đỡ phải tự mình chạy một chuyến.
“Bà nội ơi, cháu về rồi.” Trần Cửu dựng chiếc giỏ cỏ lợn trống không vào góc tường, lấy rau dại trong túi vải nhỏ ra, đặt vào chiếc giỏ tre trên bậc thềm.