Hai bà cháu lại nhường nhịn nhau một lúc lâu, cuối cùng vẫn là mỗi người một miếng, chia nhau ăn quả trứng muối đó. Rau sam rất non, là phần Trần Cửu hái lúc sáng, xào sơ qua, vị chua chua, rất đưa cơm.
Ăn cơm xong, mưa vẫn còn rơi tí tách, gõ vào lớp ngói, tạo nên tiếng xào xạc.
Gà trong sân đã vào chuồng từ sớm, yên tĩnh vô cùng. Trong gian nhà chính thắp một ngọn đèn dầu, ánh đèn vàng võ, hắt bóng hai bà cháu lên tường, vô cùng ấm áp.
Bà nội Trần ngồi dưới đèn dầu khâu vá quần áo, Trần Cửu ngồi bên cạnh đan giỏ tre, tiếng nan tre uốn gập, hòa cùng tiếng mưa, đặc biệt bình yên.
“Cơn mưa này, xem chừng phải kéo dài vài ngày.” Bà xỏ kim chỉ, thở dài một tiếng: “Mấy hũ dưa cải khô trên gác mái, rồi cả đậu que khô, củ cải khô đang phơi, bà cứ sợ bị ẩm. Vốn định ngày mai mang ra phơi lại, giờ thì hay rồi, hôm nay mưa to thế này, không biết có bị dột bị mốc không nữa.”
Dưa cải khô và rau khô là món ăn chính vào mùa đông của hai bà cháu. Hồi mùa xuân, phơi rau xanh, đậu que tươi thành đồ khô, đóng vào hũ rồi cất trên gác mái, mùa đông không có rau tươi thì lấy ra ngâm nở để xào ăn với cháo, hoặc làm nhân bánh, có thể ăn suốt cả mùa đông. Nếu bị ẩm mốc thì mùa đông sẽ không có gì ăn.
Trần Cửu không dừng động tác trên tay, cô ngẩng đầu lên nói: “Bà nội, ngày mai để con trèo lên xem cho. Nếu bị ẩm thì mang xuống rải ra trong nhà cho thoáng, dù sao cũng tốt hơn là ủ trên gác.”
“Con lên ư?” Bà nhíu mày: “Cái thang đó dốc, sàn gác lại trơn, con là con gái, không an toàn đâu. Để bà lên cho, bà trèo quen rồi.”
“Bà lớn tuổi rồi, càng không an toàn hơn.” Trần Cửu lắc đầu, quả quyết nói: “Con còn trẻ, chân tay nhanh nhẹn, không sao đâu. Chỉ lên xem mấy cái hũ, đảo lại rau một chút, loáng cái là xuống ngay. Với lại con trèo từ nhỏ đến lớn đều không sao, bà yên tâm đi.”
Bà do dự hồi lâu, vẫn không lay chuyển được cô, liền dặn dò: “Vậy con phải hết sức cẩn thận, dẫm chắc chân rồi mới bước. Trên gác tối, nhớ mang theo đèn. Bên trong chất nhiều củi, đừng để bị va quẹt. Góc phía tây chất gỗ cũ, đừng đi về phía đó, ván gỗ bị lỏng đấy.”
“Con biết rồi bà, bà yên tâm đi.” Trần Cửu cười đáp lời.
Cô lớn ngần này tuổi, gác mái cũng trèo lên không ít lần, đều là để lấy củi, lấy đồ, quen thuộc lắm rồi. Tuy không gian không lớn, đồ đạc chất nhiều, nhưng cứ cẩn thận chút là chắc chắn không sao.
Đêm dần về khuya, mưa vẫn chưa tạnh, càng lúc càng dày hạt, đập vào mái ngói kêu lộp bộp.
Bà nội Trần đã lớn tuổi, không thức khuya được, cho nên về phòng ngủ trước. Trần Cửu đan giỏ thêm một lát, làm xong nốt phần cuối cùng mới thổi tắt đèn dầu, chuẩn bị đi ngủ.
Lúc đi qua góc gian nhà chính, cô dừng bước, liếc nhìn chiếc thang gỗ dựng sát tường.
Thang đã cũ, gỗ mòn bóng loáng, thông thẳng lên tấm nắp hầm của gác mái trên đầu. Tấm nắp có thể di động, lật mở ra là lên được. Trên gác mái tối đen như mực, im lìm, chỉ có thể nghe thấy tiếng mưa, và thỉnh thoảng là tiếng gỗ bị ẩm phát ra âm thanh khe khẽ.
Trần Cửu đứng một lúc, nhớ tới món dưa cải khô bà nói, trong lòng thầm tính toán ngày mai lên trên đó cần kiểm tra những hũ nào, loại rau khô nào cần đảo lại.
Điều cô không biết là, trận mưa dầm dề này, chuyến trèo lên gác tưởng chừng bình thường này, sẽ thay đổi hoàn toàn cuộc sống của cô và bà.
Cô đưa tay xoa xoa bờ vai mỏi nhừ, quay người về căn phòng nhỏ của mình.
Ngoài cửa sổ, mưa vẫn rơi, tí tách không ngừng, quyện theo hơi ẩm của mùa hè nóng bức, bao phủ khắp đại đội Hồng Quang. Khoảng sân nhỏ nơi cuối thôn yên ắng lặng lẽ, ánh đèn vàng nhạt vụt tắt, chỉ còn lại tiếng mưa rơi, bầu bạn cùng căn nhà gạch xanh cũ kỹ này, bầu bạn cùng gác mái bị thời gian phủ bụi, lặng lẽ chờ ngày mai đến.
Một ngày nghèo khó mà bình yên, cứ thế trôi qua.
Trần Cửu nằm trên chiếc giường ván cứng, nghe tiếng mưa rơi, mơ màng nghĩ, ngày mai lên gác mái, thu dọn đồ khô cho xong, rồi tranh thủ đan thêm mấy cái sọt tre, cố gắng cuối năm bù đủ khoản vượt chi tiêu cho đại đội, lại bốc thêm hai thang thuốc trị ho cho bà.
Cuộc sống rồi sẽ dần dần tốt lên.
Cô vẫn luôn tin như vậy.