Cỗ máy được ghép từ những thanh gỗ thông dày, bên trong có một trục quay gắn nhiều nan tre cứng, nối với một bàn đạp bằng gỗ phía dưới.
Trưởng thôn Tôn Đại Hải chắp hai tay sau lưng, đi vòng quanh cỗ máy.
Ông nhìn những khớp nối bằng gỗ được đẽo gọt vừa khít, ánh mắt vẫn còn chút nghi ngờ.
Bao nhiêu năm nay, dân thôn Hạnh Hoa gặt lúa về toàn phải dùng sức người, đập từng bó lúa vào hòn đá tảng hoặc dùng đòn cào đập cho rụng hạt.
Việc đập lúa tốn sức đến mức thanh niên trai tráng làm vài ngày cũng rã rời cả hai cánh tay.
Giờ bảo chỉ cần đạp chân là lúa tự rụng, ông quả thực không dám tin.
“Cậu Trần, cái thứ này… à không, cái máy này thực sự dùng được sao?” Tôn Đại Hải vỗ tay lên thành máy.
Trần Việt đứng bên cạnh, ống tay áo xắn cao để lộ đôi tay dính đầy mùn cưa và những vết xước nhỏ.
Anh gật đầu: “Trưởng thôn cứ thử xem sao. Cháu đã tính toán vòng bi và bánh răng rồi, chỉ cần tác dụng lực vào bàn đạp, trục bên trong sẽ quay với tốc độ nhanh để đánh rụng hạt lúa.”
“Được! Để tôi thử!”
Tôn Đại Hải xắn cao hai ống quần.
Ông bước tới ôm một bó lúa lớn vừa gặt từ ruộng lên, đứng đối diện miệng máy.
Ông đặt một chân lên bàn đạp gỗ, dùng sức đạp mạnh xuống.
Lúc đầu hơi nặng, nhưng khi trục bắt đầu quay theo quán tính, bàn đạp trở nên nhẹ bẫng.
Trần Việt ra hiệu.
Tôn Đại Hải đưa phần bông lúa vào miệng máy, ép sát vào trục quay đang xoay tít.
Rào rào!
Tiếng nan tre quật vào bông lúa vang lên.
Những hạt lúa vàng ươm bị đánh bật ra, tuôn rào rào xuống chiếc nong tre khổng lồ đặt sẵn phía dưới gầm máy.
Chỉ trong nháy mắt, toàn bộ hạt lúa trên bó rơm đã rụng sạch sẽ, không còn sót lại hạt nào.
Tôn Đại Hải rút bó rơm ra, vứt sang một bên, lại vớ lấy bó lúa khác đưa vào.
Ông đạp ngày càng nhanh, lúa rụng xuống nong ngày càng nhiều.
Những xã viên đứng xem xung quanh ban đầu còn im lặng, giờ bắt đầu ồ lên kinh ngạc.
“Trời đất! Nhanh quá! Nhanh gấp mười lần đập tay!” Một ông lão đứng hàng đầu đập đùi đen đét.
“Ông nhìn xem, hạt lúa rụng sạch bách, không xót lại hạt lép nào. Đạp thế này thì phụ nữ cũng làm được, đâu cần phải thanh niên sức dài vai rộng!” Một người phụ nữ reo lên.
Tôn Đại Hải ngừng đạp.
Ông thở ra một hơi dài, đưa tay quệt mồ hôi trên trán.
Ông cúi xuống bốc một vốc lúa trong nong tre lên xem xét.
Hạt lúa nguyên vẹn, không bị vỡ nát.