Màn sương ký ức và những lời cay độc.
Năm 1982, thôn Sơn Tuyền.
Tiết trời đầu xuân ở vùng núi phía Bắc vẫn mang theo cái lạnh cắt da cắt thịt.
Trong căn nhà đất lụp xụp của một hộ nông dân nghèo, không khí còn rét mướt hơn cả ngoài trời bởi những lời chửi rủa chan chát bốc lên từ phía gian bếp.
“Ông nhìn xem, nó vẫn tưởng mình là cành vàng lá ngọc, là đại tiểu thư phố thị chắc?”
Một giọng phụ nữ trung niên khàn đặc, đầy vẻ hằn học vang lên:
“Ra ngoài rừng nhặt có bó củi khô cũng lăn đùng ra đấy. Tôi nói cho ông hay, cái loại này chứa chấp trong nhà chỉ tốn cơm phí gạo, ngoài việc làm bù nhìn giữ nhà ra thì chẳng được tích sự gì!”
Tiếp lời là giọng một người đàn ông trẻ tuổi, đầy rầy sự thiếu kiên nhẫn và khinh miệt: “Bà nhìn cái điệu bộ làm việc lề mề của nó mà xem, liếc mắt một cái là biết ngay hạng lười chảy thây. Chắc chắn là nó đang giả chết để trốn việc đồng áng đây mà!
Tay chân thì khẳng khiu như que củi, việc nặng không gánh nổi, mới động tay một tí đã rên rỉ kêu mệt. Đúng là loại tiểu thư rởm đời!”
“Nhà mình đào đâu ra tiền mà đưa nó lên trạm xá? Mơ à!”
Người phụ nữ hừ lạnh một tiếng, tiếng bát đũa va vào nhau loảng xoảng: “Đúng là nuôi tốn cơm hạng sói mắt trắng. Gia cảnh nhà mình đã sa sút thế này, vậy mà nó khăng khăng giữ khư khư mấy đồng bạc lẻ, chẳng chịu xì ra một xu để tôi lo sính lễ cưới vợ cho anh trai nó. Tôi thà không có đứa con gái như thế này còn hơn.”
“Thà rằng nó ngã chết quách cho rảnh nợ. Cái hạng nửa sống nửa chết, đầu óc lại ngu ngơ thế kia, sau này có muốn gả bán đi lấy tiền lễ cũng chẳng ma nào thèm rước về.”
Trong cơn mê man dài dằng dặc, Hạ Lý Lý cảm thấy màng nhĩ mình như bị xé rách bởi những lời độc địa ấy.
Vùng gáy và thái dương truyền đến những cơn đau dữ dội, tựa như có hàng ngàn mũi kim châm vào đại não. Cô cố gắng cử động nhưng toàn thân rã rời, mí mắt nặng trĩu như bị đổ chỉ, không cách nào hé mở.
Sự thật tàn khốc sau giấc mộng dài phải mất một lúc lâu sau, khi những thanh âm chửi bới ngoài kia dịu đi, Hạ Lý Lý mới khó khăn mở mắt.
Đập vào mắt cô là trần nhà bám đầy bồ hóng đen kịt.Căn phòng tối tăm, ẩm thấp và bốc mùi rơm rạ mục nát.
Cửa sổ vốn dĩ được dán bằng giấy báo cũ nay đã thủng một lỗ lớn, khiến gió lạnh rít gào luồn vào, thổi thốc lên tấm chăn mỏng dính, vá chằng vá đụp trên người cô.
Một luồng ký ức xa lạ, hỗn loạn như thủy triều tràn vào não bộ.
Hạ Lý Lý bàng hoàng nhận ra mình đã xuyên không. Đáng mỉa mai thay, cô lại rơi đúng vào trang sách của một cuốn tiểu thuyết niên đại mà cô từng đọc qua, hóa thân thành nữ phụ độc ác có cùng tên cùng họ.
Nguyên thân vốn là một cô gái yếu ớt. Trong lúc đi chăn cừu trên núi, vì trượt chân nên đã lăn từ sườn dốc xuống, đầu đập mạnh vào khối đá sắc cạnh.
Dù giữ được mạng sống, nhưng sự ghẻ lạnh của “người thân” còn đáng sợ hơn cả vết thương chí mạng.
Gia đình này không một ai mảy may xót thương; họ mặc kệ cô nằm thoi thóp, không thuốc men, không xử lý vết thương, chỉ trực chờ cô trút hơi thở cuối cùng để đỡ đi một miệng ăn.
Hạ Lý Lý chua chát hồi tưởng lại cốt truyện. Cô và nữ chính Lâm Tuyết Lan vốn dĩ sinh cùng ngày, cùng tháng, cùng năm tại một phòng khám huyện nghèo nàn, dẫn đến sự cố bế nhầm định mệnh.
Lâm Tuyết Lan thực chất là con gái của cặp vợ chồng thanh niên tri thức từ thành phố xuống nông thôn công tác.
Cha mẹ ruột của cô ta đều là những trí thức cao cấp, xuất thân từ gia đình có nền tảng kinh tế vững chắc.
Sau khi hoàn thành thời gian công tác, họ đưa “Hạ Lý Lý” (lúc đó đang mang danh con họ) trở về thủ đô, sau đó ra nước ngoài định cư để kế thừa di sản từ một người họ hàng xa.
Khi chính sách cải cách mở cửa bắt đầu, họ trở về nước với tư thế của những người thành đạt: một người là giáo sư đại học danh tiếng, một người là kỹ sư cao cấp.
Tại Kinh thành, họ là biểu tượng của sự sang trọng và học thức.
Sự thật chỉ bị phơi bày khi Hạ Lý Lý lâm bệnh nặng, kết quả xét nghiệm nhóm máu cho thấy cô không hề có quan hệ huyết thống với cha mẹ nuôi.
Lúc này, họ mới bừng tỉnh. Hóa ra sự ngây ngô, chậm chạp của “con gái” mình bấy lâu nay không phải do giáo d.ụ.c thất bại, mà là do… gen di truyền không tốt.
Họ thất vọng vì bao công sức dạy dỗ đều đổ sông đổ biển khi Hạ Lý Lý chỉ có nhan sắc mà tính tình lại kiêu kỳ, hống hách, học hành bết bát.
Hai thái cực của số phận ngay lập tức, cuộc trao đổi diễn ra.
Lâm Tuyết Lan – đứa con ruột thông minh, tháo vát, chịu thương chịu khó dù lớn lên ở nông thôn – được đón về trong vòng tay yêu thương và bù đắp vô bờ bến.
Ngược lại, Hạ Lý Lý bị đẩy về thôn Sơn Tuyền với gia đình nông dân nghèo khó.