Sông Mê Kông bắt nguồn từ cao nguyên Thanh Tạng, xuôi qua tỉnh Vân Nam của Trung Quốc, rồi men theo Lào, Myanmar, Thái Lan, Campuchia, trước khi chảy ngàn dặm về đất Việt và đổ ra Biển Đông
Châu Đốc là một trong những vùng đất trù phú nhờ phù sa của con sông này. Cứ đến tháng bảy, tháng chín âm lịch, nước theo mưa về, đồng ruộng, nhà cửa đều ngập. Cả một vùng Lục tỉnh Nam Kỳ bấy giờ chỉ thấy trời với nước.
Nhưng người dân chẳng buồn rầu. Nước lên thì giăng lưới bắt cá, nhà ngập thì nằm thuyền mà ngủ, đêm trăng thì nâng chén, nghe văng vẳng vài điệu cải lương. Rồi nước lại rút nhẹ như lúc đến, đất dần nhô bờ, cá linh non hóa cá linh to, phù sa đỏ au báo hiệu mùa bội thu. Chính nhờ vậy, trong hai cuộc chiến tranh thế giới, Nam Kỳ từng giữ vị trí thứ hai thế giới về xuất khẩu gạo, chỉ sau Myanmar, vượt cả Thái Lan.
Nhờ vào dòng phù sa màu mỡ ấy, những điền chủ lớn đã nổi lên, trong đó giàu có bậc nhất Châu Đốc phải kể đến nhà bà Thông. Gia đình này làm chủ hàng trăm mẫu ruộng, mỗi mùa nước rút là kho lẫm đầy ắp lúa gạo, giàu sang chẳng mấy ai bì kịp.
Nhà bà Thông có cả xe ngựa lẫn xe hơi, nhưng người trong nhà vẫn chuộng xe hơi cho tiện, đi coi hát, đi nhảy đầm mà ngồi xe hơi thì sang trọng tột bậc. Một chiếc xe hơi thời đó, dù rẻ nhất cũng phải mất đến năm ngàn đồng, trong khi một giạ lúa chỉ bán được một đồng rưỡi. Năm ngàn đồng mua xe có khi là gia tài tích cóp cả một đời của nông dân nghèo.
Thế mà nhà bà Thông có hai chiếc xe, một chiếc của ông bà mua đã lâu, một chiếc là xe đời mới mua cho con trai nhỏ hồi cậu vừa học ở Pháp về.
Thanh Đăng có thói quen vừa ăn sáng vừa xem nhật trình. Người làm dọn bữa sáng lên, anh đang đọc báo, không ngẩng đầu mà mở miệng hỏi.
“Mợ Tư có trên lầu không?”
“Dạ, hình như mợ còn ngủ trong phòng.” Mùi trả lời xong thì nhìn Thanh Đăng, đợi anh hỏi tiếp.
Mẹ của Mùi là người là người làm từ hồi ông bà Thông vừa về vùng này lập nghiệp. Hồi đó Mùi còn nhỏ xíu, chạy theo chân mẹ giúp đỡ mấy việc vặt trong nhà. Sau này mẹ nó mất, bà Thông thấy thương nên giữ lại giúp việc, tính ra cũng phải hơn chục năm rồi.
Mùi định bụng cậu Tư hỏi tiếp thì sẽ nói vài chuyện hay ho, ai dè cậu không phản ứng chi hết, cứ cắm mặt đọc nhật trình. Thôi kệ, cậu không hỏi thì nó cũng nói.
Mùi bĩu môi, nhích đến gần hơn, giọng vừa đủ nghe: “Mới hồi nãy nè, con tính vô phòng cậu Tư quét dọn rồi mà hông vô được, cửa phòng đóng kín mít, gõ cửa mấy lần mà hổng ai trả lời. Mà con biết cậu Tư thường dậy sớm, chớ đâu có tánh ngủ nướng như vậy.”
Nó nhìn Thanh Đăng, thấy anh đã rời mắt khỏi tờ báo, hình như đang nghe.
Mùi nói tiếp: “Mấy bữa nay ông bà đi vắng, mợ Tư khỏi cần thức sớm hầu ông bà thì sướng phải biết. Nhưng mà dù sao cũng là gái đã có chồng, tập tành thức sớm để làm việc nọ việc kia thì hay hơn là ngủ tới trưa trời trưa trật hông dậy.”
Nghe tới đây, Thanh Đăng ngẩng đầu nhìn nó.
Nó không thích mợ Tư, nghe nói cậu bị ép cưới chứ không thương yêu gì người nọ.
Hồi còn nhỏ, có một lần nó bị bà mắng, vì mẹ mất sớm nên không ai thương nó hết, ai cũng ức hiếp nó. Lúc nó trốn trong góc khóc thì cậu Tư xuất hiện, cậu chìa tay cho nó hai cục nhỏ nhỏ, đó là lần đầu tiên nó được ăn kẹo. Cậu Tư như ông Bụt trong truyện, xuất hiện lúc cô gái lương thiện bị mẹ kế độc ác ức hiếp. Người tốt như cậu chắc chắn sẽ được sống vui vẻ.
Nhưng trước đám cưới nó thấy cậu bị bà đánh. Cậu cắn răng quỳ trước mặt ông bà xin cho cậu cưới cô Tuyết Mai, bà không cho. Cậu chỉ thích cô Tuyết Mai, cô đẹp người đẹp nết, nhưng chỉ vì lỡ một lần đò mà bị bà nghi kỵ.
Rồi đùng cái cậu Tư cưới vợ. Mọi thứ bị rối tinh rối mù lên, mối tình đẹp dang dở vì một người chả biết từ đâu nhảy ra.
Thanh Đăng nghiêm mặt: “Ở đâu ra cái kiểu nói năng trịch thượng như vậy? Mợ Tư dù sao cũng là vợ qua*, em không được nghị luận lung tung.”
*Qua: đại từ ngôi thứ nhất thường dùng ở Nam Bộ xưa, nghĩa là “ta, tôi”
Mùi trợn mắt nhìn Thanh Đăng, gần như không tin được, rõ ràng là bị ép cưới vợ mà, sao mới nói mấy câu đã bênh chằm chặp thế kia?
Mùi khó chịu, cắn môi kìm nỗi ấm ức, xong nó quay gót trở vào bếp, ở xa vẫn nghe tiếng chân dậm thình thịch trên nền nhà.
…
Thăng Đăng mở cửa vào phòng, thấy Mơ đang nằm co ro trên giường.
Hai người ở lại nhà bà Ký đến sáng hôm sau thì về, vốn dĩ định đi xe ngựa nhưng đường xa quá nên đành đi xe hơi. Nghĩ là do đi đường mệt nên sáng nay Mơ mới ngủ tới giờ này, chừng đứng gần mới thấy trán cô lấm tấm mồ hôi.
“Mình bị sao vậy? Đau ở đâu hả?” Thanh Đăng đưa tay sờ trán cô, không nóng.
“Hổng sao.”
Mồ hôi rịn ra trên trán, Mơ nghiêng mặt, môi tái nhợt, hàng mi rung nhẹ như muốn nhắm lại.
Thanh Đăng sốt ruột, giọng gấp gáp: “Mình đau chỗ nào nói tôi nghe, để tôi đưa đi đốc tờ liền.”
*Đốc tờ: nói chạy theo chữ doctor, nghĩa là bác sĩ
Mơ chóng mặt không biết phương hướng gì, có cảm giác như bị bỏ vào máy giặt quần áo xoay vòng vòng, người cô mềm oặt ngã sang một bên. Nhưng vốn là người sợ phiền phức, Mơ vẫn yếu ớt lắc đầu.
Thanh Đăng nhíu mày, thầm than sao nhỏ người mà cứng đầu quá. Rồi không dây dưa thêm nữa, trực tiếp đá cửa bế cô đi thẳng ra ngoài.
“Con Mùi đâu, kêu anh Mười lấy xe đợi dưới cổng. Nhanh lên!”
Có tiếng Thanh Đăng í ới gọi người làm, Mơ cảm nhận được ai đó đang ôm mình, mặt vùi vào ngực người nọ.
Thanh Đăng để đầu Mơ gối trên chân mình, mỗi lần xe chạy qua chỗ dằn lại thấy cô nhíu mày, anh bèn bảo tài xế chạy tránh những chỗ đó. Nhưng tránh thế nào cũng không tránh được hết, anh nhìn gương mặt xanh xao của cô thế là dứt khoát ôm chặt cả người cô.
Anh Mười chuyên tâm lái xe, chốc chốc phải nhìn gương chiếu hậu để quan sát xe phía sau, thi thoảng cũng nhìn thấy đôi vợ chồng trẻ. Anh Mười nghĩ, vợ anh với mấy bà người làm trong nhà nói sai hết rồi, cậu Tư nghe lệnh bà cưới vợ thì đúng, chứ nói cậu không yêu thương mợ thì “trật lất” rồi.
Xe chạy vào một phòng khám nhỏ.
Mơ nhắm mắt nằm trên giường, gương mặt dần hồng hào, hơi thở cũng đều hơn so với lúc nãy.
Mạnh Vũ rút ống nghe khỏi tai, khẽ chỉnh lại cổ tay áo. Anh dừng một nhịp, đưa mắt nhìn người bệnh rồi mới quay sang Thanh Đăng.
“Chị nhà không sao, truyền dịch rồi nằm nghỉ một lát là ổn. Ông đừng căng thẳng quá.”
“Nhưng cổ* bị bệnh gì? Có hết được không?”
*Cổ: cô ấy. Miền Tây thường đổi dấu cách xưng hô để chỉ một người ở ngôi thứ ba, như bả = bà ấy, ảnh = anh ấy,…
“Không phải bệnh, mà cũng không trị dứt được, chỉ cần chú ý điều dưỡng cơ thể thì sau này không bị tình trạng vậy nữa.”
“Sao không trị dứt được? Nặng lắm sao?”
Mạnh Vũ chột dạ nhìn xung quanh, rồi cầm xấp bệnh án trên tay đánh vai Thanh Đăng, kéo ra khỏi phòng bệnh. Về đến phòng làm việc của mình Mạnh Vũ mới buông bạn ra, gương mặt méo mó vì nhịn cười.
“Ông thần ơi, phụ nữ mỗi tháng đều có vài ngày như vậy, ông kêu trị dứt điểm là trị cái gì? Lỡ mà “dứt điểm” thiệt thì ông khỏi có con nối dõi tông đường luôn đó.”
Thanh Đăng sững người, ngẩn ra một lúc mới hiểu ra ý tứ bạn mình. Thì ra là chuyện đó. Nhưng lần nào cũng đau tới ngất đi như vậy sao?
Mạnh Vũ thôi cười, nói: “Tuỳ cơ thể của mỗi người mà có phản ứng sinh lý khác nhau. Như trường hợp của chị nhà thì còn do cơ thể suy nhược, lo nghĩ nhiều. Mà để lát chị tỉnh tôi khám lại.”
Mạnh Vũ vừa nói vừa đi vòng qua bàn trà, hất đầu vào chiếc ghế đối diện có ý mời Thanh Đăng ngồi. Phòng bày trí đơn sơ, trên bàn cũng chỉ có nước trắng.
Mạnh Vũ rót nước mời, nheo mắt cười: “Tưởng nay ông dẫn vợ qua thăm tôi, ai dè để tôi thăm lại hả?”
Hai người học chung từ nhỏ, Mạnh Vũ học giỏi nên được nhận học bổng ngành y ở Pháp, sau về nước cưới vợ, nhờ nhà vợ giàu có mới mở được phòng khám tư nhân này. Cũng may tính Mạnh Vũ cởi mở không quá để tâm lời thị phi, nếu không bị cái danh đào mỏ nhà vợ dìm cũng đủ chết.
Thanh Đăng cũng cười: “Có lỗi với ông quá, thôi để hôm nào tôi mở tiệc ở nhà mời mấy ông qua chơi coi như tạ lỗi.”
…
Chị Mười nhìn đông ngó tây, tay cầm cọng rau muống, nhưng tay không động mà miệng thì động.
“Hồi nãy lau nhà gần phòng cậu Tư, nghe hai vợ chồng cãi lộn làm hết hồn. Cậu Tư đó giờ ăn nói từ tốn, lần đầu nghe cậu quát lớn tới vậy.”
Chị Mười Ngoan là vợ của anh Mười tài xế. Hồi trước, chị mở gánh bánh canh gần trường bán cho mấy cô cậu học sinh. Vài lần ông Thông hỏi chuyện nhà thì anh Mười có kể, nói thương vợ bán buôn cực khổ, hết lo con cái rồi lo gánh bánh canh, cả ngày bận tối mặt tối mũi. Ông Thông vốn tính rộng rãi mới bảo anh kêu vợ tới giúp việc bếp núc. Thế là sau hai năm chồng đến làm thì chị Mười cũng nối gót vào theo.
Chị Mười chăm làm nhưng có tật hóng hớt buôn chuyện, biết tính vợ nên anh Mười cũng rầy rà nhắc nhở. Hồi trước bán bánh canh trước cổng thì chuyện chị biết chỉ quanh quẩn chuyện yêu đương nhắng nhít của tụi trẻ, từ khi vào đây thì cái tật này càng được phát huy hết sức.
Chị Mười nghe chồng rầy rà thì chống hông cãi: “Thì tại nhà ông Thông toàn chuyện hay ho của bậc nhà giàu, chuyện mà dân đen nghèo khổ chỉ được nghe kể qua năm bảy cái miệng. Như tôi đây mắt thấy tai nghe thì phải đi kể cho thiên hạ biết mà mở mang con mắt chớ.”
Anh Mười á khẩu, từ đó không nhắc đến nữa.
Nhà rộng mà chủ thì đi vắng, ai cũng rảnh tay nên ngồi chụm đầu tán dóc. Chị Mười đắc chí, có người hóng chuyện thì chị cứ như vòi nước xả van vậy.
“Nghe câu được câu mất, nghe cái gì mà cậu Tư nói mợ đừng nhõng nhẽo mà phải nghe lời cậu, mợ Tư cãi lại. Rồi không biết xảy ra chuyện gì mà lát sau cậu trở ra, còn mợ thì xỉu rồi.”
Mọi người nhốn nháo lên hỏi thăm, con Mùi nhanh miệng nhất.
“Hồi nãy nghe tiếng cậu kêu mà hết hồn, lúc chạy ra thì cậu lên xe đi rồi. Cậu đi đâu vậy cô Mười?”
Chị Mười trợn mắt: “Thì đưa mợ đi nhà thương* chớ đi đâu? Cậu kêu mày đi kêu ông Mười lấy xe, mà tao đứng gần đó nên tao kêu giùm. Hông biết mợ bị gì mà xỉu luôn mới ghê.”
*Nhà thương: cách gọi bệnh viện của người miền Nam ngày xưa
Mùi hét lên: “Hay là bị cậu Tư đánh? Mà hông phải đâu, cậu là người nho nhã sao mà đánh người được.”
Chị Năm dừng tay băm thịt, bĩu môi nói: “Hông chừng thiệt vậy đó đa. Cậu Tư đâu có muốn cưới mà tại bà ép làm dữ quá. Bữa đó chính hai con mắt tôi thấy cậu khóc đỏ mắt xin bà cho cưới em gái cậu Thế Kiệt, mà bà chửi ghê lắm, còn đòi chết cho cậu coi nữa mà.”
Bà bếp già đang lo nồi thịt hầm, nghe vậy thì chậc lưỡi, lên tiếng nhắc nhở.
“Bây nhỏ nhỏ cái miệng, ông bà mà nghe được là chết cả đám.”
“Ông bà đi Cần Thơ ăn cưới chiều mới về, hổng có nhà đâu mà lo. Mà mình nói chuyện thiệt chứ có nói dóc nói láo đâu mà sợ”
Bà bếp là người làm lớn tuổi nhất nên lời nói cũng có trọng lượng, bà lắc đầu thở dài vì sự nông cạn của người trẻ.
“Dù mợ Tư có không được thương yêu thì mợ cũng là vợ mà cậu đủ lễ cưới hỏi đàng hoàng về, chỉ có ông bà hay người vai vế lớn hơn mới có quyền nói mợ thế nọ thế kia. Còn chuyện cậu thương ai thì cũng qua rồi, có nhắc cũng không giúp được gì đâu. Giữ mồm giữ miệng sống cho an phận.”
Mùi vẫn không chịu thua: “Cậu Tư thương cô Tuyết Mai lắm, hồi trước mỗi lần cô Tuyết Mai qua chơi là cậu vui lắm. Cậu còn thương cô!”
Nghe vậy chị Năm bật cười: “Ôi, thương yêu gì, có vợ rồi thì sau này cũng thương vợ thôi. Ở chung lâu ngày mến tay mến chân, yêu đương trai gái hồi chưa có gia đình thì sau này có con cái là quên hết.”
“Cậu Tư sống tình nghĩa lắm, cậu hổng quên đâu.”
Chị Năm liếc nó: “Cứ coi như cậu trọng tình thì cũng có vợ rồi, tình cũ vương vấn mà tới với nhau thì cũng làm xấu mặt nhau thôi, vẻ vang gì mà nói?”
Mùi tức anh ách, nó đứng lên, giậm chân một cái thật mạnh.
“Rồi chắc gì cậu mợ Tư lâu dài với nhau, cậu Tư cưới vợ theo ý của bà thôi. Vợ chồng đồng sàn dị mộng sớm muộn cũng tan.”
“Con Mùi miệng mồm độc địa quá, mày không ưng thì giữ trong bụng chớ sao oang oang như vậy? Nói năng cũng chừa cái đức với chớ!” Bà bếp nghiêm mặt dạy dỗ.
Mợ Tư mới cưới về này tuổi đời còn nhỏ song bà thấy có vẻ là người biết chuyện, cũng chưa làm ra vẻ hống hách với đầy tớ bao giờ. Chưa kể đến chuyện cậu Tư có yêu thương vợ hay không thì phận ở đợ như bà theo phép cũng phải kính trọng chủ nhà vài phần.
Lại nghe chị Năm nói: “Mợ Tư này là con gái thứ của bà Ký ở rạch Ông Két, người ta đồn hồi nhỏ bị sốt một trận nên tính tình thay đổi dữ lắm, có lúc nói năng với lối nghĩ khác lạ nên bị đồn đại dữ lắm. Cậu Tư tài giỏi mà lấy vợ mang tiếng vậy cũng thiệt cho cậu.”
Cũng không ai đỡ lời tiếp nữa.
Chị Mười tuy nhiều chuyện nhưng cũng không ác miệng. Chị Năm nói câu khi nãy cũng là tội nghiệp mơ Tư còn nhỏ bị đàm tiếu. Còn bà bếp thì lắc đầu nghĩ người trẻ chưa hiểu sự đời. Con Mùi nhỏ nhất nên một hai thắng thua được mất, nó càng không thích Mơ hơn.
Hết chương 17