Rời khỏi đám đông ồn ào vụ bắt cướp, Tô Diệp An chỉnh lại quần áo rồi đi thẳng tới cửa hàng bách hóa mậu dịch trên huyện.
Ở cái thời đại này, cửa hàng bách hóa mậu dịch chính là trung tâm thương mại xa xỉ nhất. Đó là một tòa nhà hai tầng quét vôi vàng, bên trong bày bán đủ thứ từ kim chỉ, xà phòng đến xe đạp, đồng hồ, vải vóc.
Người ra kẻ vào tấp nập, nhưng không khí bên trong lại khá ngột ngạt. Hàng hóa được cất kỹ trong tủ kính, khách hàng chỉ được đứng ngoài nhìn và chỉ trỏ, còn người bán hàng hay còn gọi là mậu dịch viên thì ngồi chễm chệ bên trong như những ông hoàng bà chúa.
Họ ăn lương nhà nước, cầm bát cơm sắt nên thái độ phục vụ lúc nào cũng ở trạng thái mẹ thiên hạ. Mua được hay không thì tùy, cấm mặc cả, cấm sờ hiện vật.
Tô Diệp An chen qua đám đông, đi tới quầy vải vóc.
Mục tiêu của cô hôm nay là mua vải về may quần áo mới cho mẹ. Mấy bộ đồ ở nhà của bà đã rách đến mức không thể vá thêm được nữa, mùa đông gió lùa vào lạnh thấu xương.
Sau quầy vải là một cô mậu dịch viên trạc ba mươi tuổi, tóc uốn đúng mốt, môi tô son đỏ chót. Cô ta đang mải mê ngồi đan khăn len, chẳng thèm ngẩng đầu lên nhìn khách.
Tô Diệp An nhìn trúng một sấp vải hoa nhí nền xanh dương và một sấp vải kaki màu xám tro rất dày dặn. Vải hoa may áo cho mẹ, vải kaki may quần cho cô thì bền vô địch.
“Cô ơi.” Tô Diệp An cất tiếng gọi: “Làm ơn cho cháu xem sấp vải hoa xanh kia với ạ.”
Cô mậu dịch viên vẫn cắm cúi đan len, coi như không nghe thấy gì.
Tô Diệp An kiên nhẫn gọi to hơn một chút: “Cô ơi! Cháu muốn mua vải.”
Lúc này, chị ta mới miễn cưỡng ngẩng đầu lên. Đôi mắt kẻ chì sắc sảo quét một lượt từ đầu đến chân Tô Diệp An.
Nhìn thấy bộ quần áo cũ kỹ bạc màu, lại còn có vài miếng vá ở khuỷu tay của Tô Diệp An, ánh mắt chị ta hiện rõ vẻ khinh thường. Chị ta nhếch mép nói với giọng chua loét:
“Xem cái gì mà xem? Có phiếu vải không? Có tiền không? Vải này là hàng Nam Định loại một, đắt lắm đấy. Không mua thì đừng có làm phiền, để yên cho người ta làm việc.”
Nói xong chị ta lại cúi xuống đan tiếp, lầm bầm đủ để Tô Diệp An nghe thấy: “Đúng là đồ nhà quê rách rưới, tiền ăn còn chả có bày đặt xem vải hoa.”
Máu nóng trong người Tô Diệp An dồn lên não.
Cô biết thời này mậu dịch viên rất kiêu ngạo, nhưng thái độ coi thường người nghèo ra mặt thế này thì đúng là quá quắt thật. Chị ta nghĩ cô là con bé thôn nữ nghèo kiết xác vào đây ngắm cho vui mắt sao?
Được thôi. Thích nhìn người bằng nửa con mắt thì tôi sẽ cho chị mở to cả hai mắt ra mà nhìn.
Tô Diệp An không nói không rằng, thò tay vào túi áo trong rút ra một xấp phiếu vải và một xấp tiền mệnh giá 10 đồng đỏ chót, loại tiền có giá trị lớn nhất thời bấy giờ.
“Bộp!”
Tô Diệp An dằn mạnh xấp tiền và phiếu xuống mặt kính quầy hàng. Tiếng động lớn khiến mấy người khách xung quanh giật mình quay lại nhìn.
Cô mậu dịch viên cũng giật nảy mình, suýt nữa thì chọc que đan vào tay. Chị ta nhăn mặt định quát: “Cái con ranh này, cô làm cái gì…”
Nhưng câu chửi chưa kịp thốt ra đã nghẹn lại nơi cổ họng.
Đập vào mắt chị ta là những tờ tiền mới, thẳng tắp và xấp phiếu vải công nghiệp dày cộp. Số tiền này ít nhất cũng phải gần trăm đồng! Bằng mấy tháng lương của chị ta cộng lại!
Chị ta trố mắt, há hốc mồm, nhìn chằm chằm vào xấp tiền rồi lại nhìn lên khuôn mặt bình thản, lạnh lùng của Tô Diệp An. Cảm giác như vừa bị ai đó tát một cú trời giáng vào mặt, nóng rát và sượng trân.
“Sao? Bây giờ tôi có đủ tư cách xem vải chưa?” Tô Diệp AN khoanh tay trước ngực nói với giọng lạnh tanh, cao ngạo còn hơn cả chị ta lúc nãy.
Mặt cô mậu dịch viên chuyển từ đỏ sang trắng, rồi lại sang xanh. Chị ta vội vàng vứt cuộn len sang một bên, nở nụ cười gượng gạo, tay chân luống cuống: “À… ơ… cô em, à không, đồng chí… đồng chí muốn xem vải nào? Xin lỗi nhé, chị mải đan khăn nên không để ý.”
Thái độ quay ngoắt 180 độ. Đúng là có tiền mua tiên cũng được.
Tô Diệp An không thèm đôi co với loại người này, chỉ tay dứt khoát: “Lấy cho tôi 5 mét vải hoa xanh này. 3 mét vải kaki xám kia. Cắt nhanh lên, tôi đang vội.”
“Được! Có ngay đây!”
Chị ta vội vàng vác thước gỗ và kéo ra, đo đạc thoăn thoắt, miệng liến thoắng: “Vải này đẹp lắm, đồng chí chọn khéo thật đấy. Da đồng chí trắng thế này mặc lên là đẹp nhất thôn luôn…”
“Đừng nói nhiều.” Tô Diệp An cắt ngang lời khen sáo rỗng của chị ta: “Gói lại cho cẩn thận.”
Trong lúc chị ta gói hàng, Tô Diệp An liếc sang quầy thực phẩm bên cạnh.
“Lấy thêm cho tôi 2 hộp sữa mạch nha. 1 cân đường kính trắng. Và cái phích nước Rạng Đông kia nữa.”
Mỗi lần Tô Diệp An gọi tên một món hàng là mặt cô mậu dịch viên lại co giật một cái. Sữa mạch nha? Phích nước? Đó toàn là những món hàng xa xỉ mà người dân thường cả năm chẳng dám mơ tới.
Đám đông xung quanh bắt đầu xì xào bàn tán:
“Con nhà ai mà giàu thế nhỉ?”
“Chắc là con cán bộ trên tỉnh về chơi rồi.”
“Nhìn mặc đồ cũ thế kia mà rút tiền ra cứ như đại gia ấy.”
Tô Diệp An mặc kệ những lời bàn tán. Sau khi thanh toán xong xuôi, cô nhét đống đồ vào cái túi cói lớn để lát nữa tìm chỗ vắng quẳng vào không gian cho nhẹ.
Trước khi đi, Tô Diệp An ghé sát mặt vào quầy kính, nhìn thẳng vào mắt cô mậu dịch viên đang cúi gằm mặt đếm tiền, nói nhỏ đủ để chị ta nghe thấy:
“Chị gái này, lần sau nhớ nhìn người cho kỹ. Đừng tưởng ai mặc áo vá cũng nghèo hơn chị. Cái ghế chị đang ngồi là để phục vụ nhân dân chứ không phải để đan khăn len đâu.”
Tô Diệp An nói xong liền xách túi bước thẳng ra cửa, đầu ngẩng cao, để lại sau lưng cô mậu dịch viên với gương mặt đỏ bừng vì xấu hổ và đám đông đang nhìn theo với ánh mắt ngưỡng mộ xen lẫn ghen tị.
Ra khỏi cửa hàng bách hóa, Tô Diệp An hít một hơi thật sâu.
Sảng khoái! Quá sảng khoái!
Cảm giác dùng tiền vả mặt mấy người có đôi mắt danh lợi như thế này thật tuyệt vời mà.