Năm mười tám tuổi, Nguyễn Đan Thanh học lớp 12 thì được gửi ra nước ngoài du học.
Cậu theo học ở một ngôi trường danh tiếng, nhờ thành tích học tập xuất sắc thường ngày mà được xếp vào lớp luyện thi du học.
Bố mẹ chẳng phải bận tâm một li.
Ban đầu, bố muốn cậu học tài chính hoặc quản trị kinh doanh để sau này về nước còn tiếp quản công việc kinh doanh của gia đình, hoặc phát triển nó lớn hơn hoặc là cứu vãn tình thế khi có biến.
Thế nhưng Đan Thanh lại hào hứng tuyên bố: “Không, con muốn học Artificial Intelligence. Cái này con chưa nghe qua bao giờ, nom có vẻ thú vị lắm!”
Bố cậu đơ ra: “A… A cái gì cơ?”
Nguyễn Đan Thanh giải thích: “Artificial Intelligence, gọi tắt là AI, là ngành nghiên cứu trí tuệ nhân tạo… Thôi, bố cứ hiểu là ngành khoa học máy tính cho đơn giản.”
Học phí cho cái ngành lạ hoắc này dĩ nhiên không hề rẻ.
Mỗi năm phải đóng ngót nghét hơn sáu mươi ngàn đô, đấy là chưa kể chi phí sinh hoạt rủng rỉnh mà bố mẹ chu cấp cho cậu con trai cưng để cậu chuyên tâm học hành, không cần tốn thời gian đi làm thêm. Tính ra mỗi năm cậu tiêu nhẹ như không cả trăm nghìn đô.
Ở nơi đất khách quê người, mọi thứ đều phải tự lo.
Nhưng Nguyễn Đan Thanh vẫn giữ bản tính ham vui thích hưởng thụ của mình. Tiền bố mẹ cho mà rủng rỉnh, cậu sẽ đi vu vi nếm thử của ngon vật lạ nơi xứ người, đi quẩy ở mấy lễ hội âm nhạc. Còn khi túng thiếu, cậu lại ở nhà xem các chương trình miễn phí, ăn tạm đồ hộp với cơm đông lạnh, rót thêm cốc nước lọc, vậy mà vẫn có thể cười hớn hở ngâm: “Một bát cơm, một gáo nước, Đan Thanh này vẫn vui vẻ như thường.*”
*: Nguyên văn câu nói này là câu nói kinh điển của Khổng Tử trong 论语 – 雍也 về học trò cưng của của mình là Nhan Hồi, dù sống trong hoàn cảnh nghèo khó cùng cực nhưng vẫn vui vẻ. Câu này liên quan tới điển tích 安贫乐道 – Sống nghèo mà vui với đạo.
Mọi chuyện cứ thế trôi đi cho đến tận năm cuối.
Mẹ gọi điện sang, giọng nặng nề báo tin: “Thật ra mẹ giấu con bấy lâu nay, chỉ sợ con lo lắng mà chểnh mảng học hành. Nhưng giờ thì không giấu được nữa. Khủng hoảng kinh tế nên việc làm ăn của nhà mình bị ảnh hưởng nghiêm trọng, dòng tiền bị đứt gãy, chắc phải nộp đơn xin phá sản thôi con ạ.”
Nguyễn Đan Thanh vẫn ngây thơ như trước, im lặng một lúc rồi buột miệng hỏi: “Thế… bao giờ mẹ gửi tiền học phí cho con ạ?”
Đầu dây bên kia, mẹ cười mà như khóc: “Nhà mình khánh kiệt rồi, lấy đâu ra tiền mà đóng cho con nữa. Con thu xếp mua vé về nước đi.”
“Nghiêm trọng vậy sao?”
Nguyễn Đan Thanh chết lặng.
Nhưng… Nhưng con chỉ còn một năm nữa là tốt nghiệp!
Câu nói ấy nghẹn cứng lại trong cổ họng.
Nhưng cậu cũng hiểu mình không có quyền để than vãn.
Sau khi hỏi rõ tình hình gia đình, đầu óc cậu rối như tơ vò.
Cuối cùng chỉ có thể lí nhí nói: “… Vậy để con tự tìm cách.”
Mẹ không tin.
Có cách nào chứ?
Khi mà “bé Đan Thanh” nhà họ vốn là một cậu ấm chân yếu tay mềm được nuông chiều trong tháp ngà.