Ngồi xe hơn hai tiếng đồng hồ thì cũng tới Long Xuyên. Đúng như bác hai gái đã nói, nhà của họ là một căn biệt thự. Tuy không quá lớn nhưng nó vẫn nổi bật nhất cả khu phố này.
Hai bà cháu được sắp xếp chỗ ở ngay sau gian nhà phía dưới của tầng một, ngay sát bên phòng của dì giúp việc. Cậu biết chỗ này là khu vực dành cho người giúp việc ở. Còn gia đình của bác hai thì ở tầng trên, đó là khu vực của chủ nhà. Thì ra trong mắt họ hai bà cháu cậu không bằng một vị khách vì gia sư theo họ về đây còn được sắp xếp cho một phòng ở khu giành cho khách.
Từ khi vào nhà cho tới bây giờ, bà cụ vẫn chưa hề mở miệng nói lời nào. Bà im lặng theo con trai lớn vào nhà và ở ngay phòng mà họ sắp xếp, hiện tại bà yên tĩnh ngồi trên giường thu dọn lại quần áo cho vào tủ đồ. Có vẻ như niềm vui bởi sự hiếu thảo đột ngột của con trai lớn không làm bà mất đi lý trí, nhưng nó không mạnh mẽ đến mức để bà không thôi hy vọng về sự quay đầu của con trai. Bà biết hết sự chán ghét, biết hết sự lạnh nhạt trong đôi mắt của họ. Nhưng bà vẫn yên lặng ở đó như thể đang chờ đợi, đợi một lúc nào đó con trai bà sẽ quay đầu lại và xà vào lòng bà như nó lúc còn tấm bé. Tấm lòng của bậc làm cha làm mẹ, họ luôn bao dung cho những đứa con của mình dù cho nó có gây ra bao lỗi lầm, làm cho họ bao nhiêu tổn thương nhưng họ vẫn không thôi yêu thương và che chở cho chúng.
Ông Châu đã đăng ký nhập học cho Hữu Thi ở một ngôi trường điểm, có lẽ đây là điều tốt nhất mà bác hai đã làm cho cậu từ lúc gặp mặt cho đến giờ. Điều kiện học tập và giáo dục ở đây tốt hơn rất nhiều trường cũ của cậu, ở đây cậu đã học hỏi thêm được rất nhiều thứ hay ho và kết bạn được những người bạn đáng quý.
Những ngày này vợ chồng ông Châu thường xuyên dẫn bà cậu ra ngoài, lúc thì đi khám bệnh lúc thì đi xã giao kết bạn. Họ sắm cho bà những bộ quần áo mới, tay đeo vòng ngọc nhẵn vàng, nhưng về nhà chỗ của bà vẫn là căn phòng chặt hẹp cho người giúp việc đó. Cậu thấy ánh mắt bà như bầu trời đêm, hôm nay có những ngôi sao lấp lánh, ngày mai lại giăng đầy mây mù, ngày kia lại là một bầu trời tĩnh lặng chẳng có gì ở đó.
Cuộc sống có vẻ êm điềm đó kéo dài được hơn một năm, dù chẳng mấy thân thiết nhưng vẫn còn ở mặt ngoài. Nhưng giống như đã vắt kiệt giá trị cuối cùng của hai bà cháu nên họ chẳng thèm phải diễn trò ân cần nữa. Đặc biệt là bà Khánh Linh vợ ông Châu, đúng là người có học thức có khác. Mỗi ngày mỗi câu chửi mắng chưa lặp lại bao giờ. Hình như bà giành cả ngày rảnh rỗi của mình để nghiên cứu và mài dũa ra những lời nói sắc bén nhất, rồi nhìn đối phương đau khổ ôm tâm hồn đã bị vỡ nát đó mà nhẵn nhục chịu đựng, còn bản thân thì hả hê vì có xuất thân hơn người.
Mỗi một ngày trôi qua, bóng lưng của bà cụ lại càng cong thêm một chút. Những tích tụ trong lòng như tản đá tủi nhục khiến sống lưng bà không thể nào thẳng lại được nữa. Lần đầu gặp Khánh Linh, bà biết đây chính là hình mẫu lý tưởng về con dâu mà bà mong muốn. Vừa có gia thế trong sạch có thể giúp đỡ con trai của bà trong sự nghiệp, vừa có học vấn lại có vẻ ngoài đoan trang nết na. Nhưng bà không biết rằng, cái đầu học vấn cùng chiếc miệng xinh đẹp đó lại có thể thốt ra những lời nói cay nghiệt và bẩn thỉu đến nhường này.
Đối với con dâu, bà chỉ cảm thấy buồn vì hình mẫu lý tưởng bà vạch ra bị sụp đổ và cảm giác ăn năng vì đã dùng cái lý tưởng đó làm thước đo để dần vặt con dâu nhỏ suốt bao năm qua. Điều làm bà đau khổ và tuyệt vọng hơn là chính thái độ của con trai lớn của bà. Sự lạnh nhạt và ghét bỏ của ông càng dung túng cho sự ngang ngược và cay nghiệt của Khánh Linh.
Bà chỉ thương cháu nội nhỏ của mình, thằng bé vì bà già này mà chọn ở lại thay vì đi theo mẹ của nó. Thằng bé là đứa trẻ hiểu chuyện và thông minh, mất cha từ sớm lại không được ở cạnh mẹ, nó đã thiệt thồi lắm rồi. Bây giờ lại còn phải theo bà chịu cảnh tủi nhục này, bà thật hối hận. Bà nặng nề thở dài trong lòng.
[Trồng quả nào thì hái quả đó. Bà đã quá khắc nghiệt với con dâu nhỏ nên bây giờ nhận báo ứng là phải sống cuối đời với sự khinh khi từ vợ chồng thằng hai mà. Đáng đời lắm.]
Bà yên lặng gạt giọt nước mắt đang tràn nơi khóe mi rồi liếc nhìn Hũu Thi đang ngủ trên chiếc chiếu trải tạm trên nền gạch lạnh ngắt. Hai bà cháu đã sống trong căn phòng này đã được hơn 4 năm rồi, nhiều lần bà muốn quay về nhà cũ nhưng con trai lớn lại không chấp nhận. Bà vẫn nhớ như in ánh mắt sắc bén khi ông Châu liếc bà và bảo rằng.
– Tất cả mọi người đều biết tôi đón má về đây để an hưởng tuổi già. Bây giờ má đồi quay lại cái chồi lá rách nát đó, má muốn mặt mũi tôi để vào đâu. Bộ má muốn nhìn thấy tôi bị người ta bôi tro trét trấu vô mặt má mới hả dạ sao?
Ông im lặng trong giây lát rồi nhìn sâu vào mắt bà như cảnh cáo, ông từ tốn nói với câu từ như ra lệnh.
-Má cứ sống yên ổn ở đó cho tôi, mấy năm nay chẳng phải má vẫn sống tốt đấy sao. Nếu không nghĩ cho mình thì má cũng phải vì thằng Thi mà nghĩ chứ. Điều kiện học tập ở đây không bằng ở Thành phố nhưng vẫn tốt nhất ở cái miền Tây này, má muốn nó quay lại làm một thằng chân đất bốc mùi quê mùa như má sao.
Bà Linh ngồi bên cạnh chồng mình, tay vẫn cầm cọ sơn đỏ chót quét đều trên móng tay. Chẳng thèm liếc mắt nhìn lấy bà cụ một cái, vẫn tiếp tục công việc trên tay bà vừa tiếp lời chồng của mình.
– Chồng của con vất vả mấy năm nay mới ngồi yên ổn được trên cái ghế hiệu trưởng. Bây giờ má đồi đi như vậy thì hình tượng bao năm qua anh ấy xây dựng nên chẳng phải công cóc à. Anh ấy đang chuẩn bị cho bầu cử đại biểu, con trai má sao này sẽ làm chính trị má không thấy nở mài nở mặt sao. Ở yên đó hưởng phúc cho vợ chồng con nhờ.
Nói xong bà thổi thổi đầu móng tay vừa sơn rồi đúng dậy đi lên lầu cùng ông Châu bỏ mặc bà cụ ngồi đó một mình. Nhìn bóng lưng con dâu lớn, bà cụ càng nhận thức rõ ràng hơn sự coi thường mà họ dành cho bà già quê mùa này. Thì ra giá trị của bà là làm phông nền cho sự hiếu thảo của hai vợ chồng, biến mất hơn chục năm rồi quay trở lại giẫm đạp lên hai bà cháu bà để thăng tiến.
Hơi ấm từ lòng bàn tay kéo bà khỏi hồi tưởng, đập vào mắt bà là bàn tay ấp ám của Hữu Thi. Bà trở tay nắm chặc lấy tay của cậu, năm nay cậu đã 15 tuổi rồi. Theo thời gian cậu một ngày lớn hơn bà lại cảm thấy căn phòng này một ngày nhỏ dần. Nhìn cậu nằm nép mình bên cạnh chân giường mà lồng ngực bà như nghẹn lại, có thể vì căn phòng quá chặc chội đến không thở nổi hay vì một điều gì đó mà bà không thể gọi tên.
Hũu Thi là đứa bé rất thông minh và hiểu chuyện. Nhưng bà biết nó không đơn giản như vẻ ngoài ngoan ngoãn đó, mọi lời nói và hành động của thằng bé bà đều cảm giác không chân thực, chỉ duy nhất sự quan tâm mà thằng bé dành cho bà là thật lòng. Đó chính là hơi ấm duy nhất sưởi ấm bà trong căn nhà lạnh ngắt lòng người này.
Cậu luôn bình tĩnh và nhẵn nhịn, ngoan ngoãn và chăm chỉ. Đến mức sự khắc khe của Khánh Linh cũng không thể bắt bẻ gì được cậu, nhờ vậy mà cậu vẫn an ổn qua ngày. Nhưng sự thật có như vậy không? Quả bóng có dẻo dai đến đâu nhưng đến một lúc nào đó hơi thổi quá đầy nó cũng sẽ nổ tung. Dạo gần đây cậu thường xuyên lên Sài Gòn cùng với bạn, hành động một ngày lạ thường hơn. Nhưng bà không quá lo lắng vì bà biết cậu đủ khả năng xoay sở mội thứ như ý muốn, đó là một niềm tin tuyệt đối.
Điều bà lo ngại chính là tâm tính của đứa bé này. Nó quá thông minh để người khác có thể đoán được suy nghĩ của mình. Bà cảm thấy ánh mắt thằng bé sâu hơn, kiên định hơn, cùng thấp thoáng là sự tàn nhẵn và âm u hơn. Đặc biệt là khi đôi mắt ấy hướng về gia đình thằng hai.
Vẫn là ánh mắt ấy nhưng lại trông nhẹ nhàng hơn lúc ban ngày, cậu nhẹ giọng nói với bà.
– Đợi con 1 năm nữa thôi, sang năm con đưa bà ra khỏi cái nhà này.
Chẳng biết cậu có dự tính gì nhưng nghe lời nói ấy bà cảm thấy rất vui. Cháu trai bà trưởng thành rồi.
-Bà lớn tuổi rồi, sống thêm được mấy năm đâu. Nội chỉ lo lắng cho con thôi, con theo nội chịu nhiều cực khổ rồi. Trên con đường trưởng thành nhiều bóng tối lắm, nội chỉ mong con có tương lai tốt hơn, sống thật vui vẻ dưới ánh mặt trời. Con hiểu ý nội mà đúng không?
Cậu lẳng lặng nằm đó nhìn bà cụ thật lâu. Tưởng chừng như bà cụ sẽ ngủ mất thì lại nghe cậu đáp lời.
– Con biết rồi. Nội ngủ sớm đi