Năm 1979.
Năm đó, làn gió cải cách mở cửa đã thổi gió xuân ấm áp vào vùng duyên hải phía Đông.
Thế nhưng, đối với thôn Lê Hoa, đây chỉ là một ngày mặt trời vẫn mọc như thường lệ.
Đặt nắm đất cuối cùng lên mộ ông nội, Tôn Hòa loạng choạng đứng dậy. Cô gái mười chín tuổi, vai rộng, dáng người cũng cao hơn mấy chục phân so với các cô gái trong thôn.
Cô đấm nhẹ vào đầu gối đã tê dại vì quỳ. Chiếc áo tang trắng thô trên người cô đã bẩn đến mức không thể nhận ra.
Sau khi đốt xong một giỏ tiền giấy cho ông nội, Tôn Hòa xuống núi thì thấy một nhóm người đã sớm tụ tập trước cửa nhà mình. Cô thở dài, đành phải cứng rắn tiến lên đón tiếp.
“Hôm nay sao mọi người lại đến nữa? Hôm qua không phải đã nói rõ rồi sao, chuyện này tôi cần phải suy nghĩ kỹ?”
Số người đến còn đông hơn hôm qua.
Tôn Hòa xoa đôi tay tê cóng vì lạnh, bỏ ý định mời tất cả mọi người vào nhà.
“Tiểu Hòa, đừng trách bà hai, cũng vì bà đây sốt ruột quá!” Vị “bà hai” này là em gái ruột của ông nội.
Sau khi ông nội qua đời, không biết ai đã nhắc đến việc “người chờ lấy chồng” không được tham gia chia nhà, những người bà con trong thôn lần lượt đến nhà, “khuyên” Tôn Hòa mau chóng dọn nhà.
“Tiểu Hòa, đừng trách bà hai lắm lời, cha mẹ cháu mất rồi, ông nội cũng vội vã ra đi. Chuyện trong nhà này, bà là người lớn, phải giúp cháu đưa ra quyết định nhiều hơn.” Giọng bà hai rất lớn, cả sân đều nghe rõ mồn một.
Bà hai có bốn con trai và hai con gái, con trai lại sinh cháu trai, cả nhà chen chúc mười mấy người. Năm nay, cháu trai lớn sắp đính hôn, nhưng thôn thực sự không thể chia thêm đất xây nhà mới, nhà thông gia yêu cầu hai vợ chồng trẻ phải có một phòng riêng.
Lần này bà ta đến để Tôn Hòa dọn nhà, là nhận lời ủy thác từ ba bên: nhà chồng, nhà mẹ đẻ và nhà thông gia, nhất định phải thành công.
Đợi bà hai giải quyết xong chuyện cả đời của Tôn Hòa, những người khác sẽ xông lên, chia một phần về mình.
Những lời này, Tôn Hòa đã nghe đủ từ hôm qua rồi.
Hôm nay đến mộ ông nội khóc một trận, cô nghe lại chỉ thấy như gió thoảng bên tai, đã không còn sức sát thương nữa.
“Nếu bà nhất định muốn nghe một lời chắc chắn, vậy tôi nói thật, căn nhà này, tôi tuyệt đối sẽ không nhường!”
Người đàn ông trung niên bên cạnh bà hai đứng ra: “Tiểu Hòa, cậu của chú mất, con bé như cháu, giữ mấy căn nhà tốt thế này, sân rộng thế này có ích gì? Chi bằng nhường cho anh họ cháu. Còn cháu, thì đến ở nhà chú, giúp thím cháu làm chút việc. Sau này gả chồng, chú và thím cháu sẽ đưa cháu lên kiệu hoa, đảm bảo sẽ không để nhà chồng coi thường.”