Thấp thoáng đó mà hành trình 4 năm đại học của bọn đã hoàn thành. Sau khi tốt nghiệp, cậu bạn Quang Bảo đã cầu hôn Thường Xuân, Bách Tùng và Túc Duyên vẫn ghét nhau như thời đi học, không ai nhường ai.
Không một lời chúc lớn lao, không nói về sự thành công thịnh vượng, cũng không một lời hứa hẹn về bước nhảy vọt rực rỡ trong tương lai. Chỉ một cái nắm tay bước cùng nhau qua 4 năm, là một buổi sáng thức dậy thấy lòng không vội, thứ đầu tiên nhìn thấy là người mình yêu còn đang ngái ngủ. Không phải thúc ép bản thân thành ai khác.
3 năm sau khi Nghiên Vũ và Khung Thương tốt nghiệp đại học.
Một buổi chiều gió khẽ hơn bình thường, nàng mây cũng thôi đỏng đảnh diện lên chiếc váy trắng tinh, có vài vệt dơ nơi gấu váy tạo nên những đàm mây sẫm màu, có những sợi nắng chiều cam nhạt mỏng như tơ chuốt.
Ở giữa khoảng sân trường rộng lớn sắp diễn ra một sự kiện đặt biệt, tại sân trường cấp 3 nơi cậu đã từng theo học, nay được cậu chọn làm địa điểm tổ chức buổi triển lãm tranh thuê tay nghệ thuật dân gian đầu tiên của cậu.
Cậu lựa chọn trường học vì cậu muốn được truyền cảm hứng đến cho các bạn học sinh về những giá trị văn hóa truyền thống dân gian Việt Nam. Và đặt biệt hơn hết cậu muốn tặng món quà đặt biệt này cho bà cố hai Bạch Trà, bà cố tư Nho, và cả…
Buổi triển lãm có hai khu vực, khu vực sảnh ngoài là không gian trưng bày các tác phẩm của cậu. Những bức tranh thêu được đóng viền gỗ, không lộng kính để lộ ra chất mộc và thô của bề mặt vải. Mỗi bức tranh là một cậu chuyện mà cậu được trải nghiệm và được nghe từ những người của thế hệ cũ kể lại, nay cậu đã hiện thực hóa được nó bằng mũi kim thêu của mình.
Đương nhiên, Túc Duyên và Thường Xuân cũng hỗ trợ cậu rất nhiều trong việc lên lịch trình và đón tiếp khách mời. Bởi vì bây giờ cả hai người họ đều đã là giáo viên của trường này.
Sau khi tham quan và nhìn ngắm các tác phẩm bên ngoài, mọi người bắt đầu di chuyển vào trong đại sảnh.
Không có dãy ghế đước xếp theo hàng, chỉ có một khoảng không rộng lớn, dưới sàn là những chiếc chiếu nan được đặt để san sát nhau. Phảng phất ngửi thấy hương thơm thanh lành của trà cùng một chút đắng nhẹ dễ chịu của gạo, mềm mại như nồi cơm vừa mới mở nắp cuốn theo hương lài.
Khi hương trà bắt đầu đi lệch hướng thì cùng lúc đó tiếng ca khàn trầm khe khẽ ngân lên rồi to rõ dần. Tiếng ca của cô đào hát Bạch Trà cứ theo nhịp phách nhịp đờn mà ngân nga, cô đào Tư Nho lại ngân lên một câu ca giọng cổ.
Không một lời mời mọc, không một câu rủ nhau, mọi người lần lượt tiến đến gần hơn rồi ngồi bệt lên chiếu. Buổi triển lãm được tổ chức ở không gian ngoài trời, đặc biệt tổ chức cho học sinh trường để thế hệ trẻ bước đến gần hơn với cái gọi là truyền thống.
Một đợt gió lớn thổi rít qua mang theo cái hanh lạnh của sương đêm lướt mềm trên da, luồng qua lọn tóc khiến cho người ta khoang khoái. Hết điệu này đến điệu khác, trong ánh mắt cô Bạch Trà cùng cô tư Nho và cả người phụ nữ mà Nghiên Vũ cùng Khung Thương chỉ vội lướt qua nay cũng khoác lên mình bộ áo dài nhung đen ngâm nga vài điệu Nam Ai.
Nơi ánh mắt ba người long lanh niềm hạnh phúc, hạnh phúc đôi khi chỉ đến từ những điều giản dị nhất. Buổi triển lãm không giới hạn người đến, từ lúc tiếng ca được vang lên thì bỗng có nhiều người đến xem hơn, có những người bà đã lớn tuổi trong bộ bà ba dung dị, tay cầm đèn pin đi đến rồi ngồi xuống chăm chú nghe.
Rồi đông dần, còn có người cùng ngâm nga theo điệu nhạc, còn có người nhận ra 3 cô đào hát năm nọ. Không cầu kì nhưng chỉnh chu, không phô trương nhưng dịu dàng ấm ấp.
Cả 5 người Khung Thương, Nghiên Vũ, Túc Duyên, Thường Xuân, cả Bách Tùng đứng nhìn từ xa mà lòng thấy bồi hồi. Khung Thương cùng Nghiên Vũ, đôi bàn tay đan chặt lấy nhau, có lẽ người hạnh phúc nhất lúc này chính là hai người họ. Có những niềm hân hoàn không diễn được bằng lời, thôi thì không cần cố, cứ vậy mà hạnh phúc thôi.
Kết thúc buổi ngày hôm ấy bằng câu hát kết của cô đào, mà Khung Thương và cậu chưa kịp biết tên. Dứt câu, cô nhẹ cuối gục đầu xuống như lời chào khán giả, dáng cô ngồi vẫn khoang thai, nơi khóe miệng cười cong vô cùng mãn nguyện. Khẽ nhẹ một cánh phượng theo gió lưỡng lờ rồi rơi lên tách trà nóng đặt trước cô, gợn sóng rồi im liềm. Tách và vẫn ngã khói, nhưng nơi ngực cô đã thôi phập phồng.
Một ngoại lệ rất đẹp, không có sự ủy mị, không một chút tiếc nuối, chỉ có sự mạn nguyện trọn vẹn. Cô rời đi một cách rất duyên, trữ tình và lãng mạn.
Ông bảy Cò, cái cậu Tư, và cô đào hát còn chưa kịp rõ tên, họ dã dành trọn một đời cho một tình yêu của họ.
Có thể là không hoàn hảo, một ‘mẩu” thôi nhưng đủ.
Một mẩu bánh mì giòn rụm lúc bụng đói, một mẩu nắng lọt qua khe cửa sổ vào những ngày lạnh khi ta đang cuộn tròn trong chăn, một mẩu bình an để ngồi yên và thở đều.
Đủ để chợt nhớ: à! Vẫn kịp làm.
………………….
Câu chuyện kết thúc để lại trong ông một khoảng trống lạnh lẽo, lạnh đến mức cảm xúc cũng phải đứng yên. Câu chuyện như một lời mỉa mai, châm biếm, hay như một lời lên án cái hèn nhát trong tình yêu của ông.
Ngay cả khi chân ông không bước đi, nhưng tâm trí và khứu giác như đưa ông bắt đầu một cuộc hành trình. Băng qua những cánh đồng cỏ xanh trì cao ngang hông, giữa khoảng không vô định lộng gió, như lời thì thầm bên tai “Đừng chần chừ, vì giới hạn của cuộc đời không còn đủ thời gian để ông chần chừ”.
Có những mối quan hệ không bắt đầu từ lời tỏ tình, nên cũng không biết kết thúc bằng điều gì. Nó được sinh ra từ sự lưng chừng không rõ ràng của cả hai.
Câu chuyện vừa nghe nó như một chén trà gừng đường đỏ ngọt nồng, cay đậm và sâu vị của khói. Giúp giúp ông bừng tỉnh sau cơn say dài hằng chục năm trời. Nó như truyền cảm hứng cho ông, khiến ông có niềm tin rằng bây giờ yêu vẫn kịp.
Ánh mắt ông như dần trong và ấm hơn, tay ông nâng niu tấm ảnh cũ trắng đen đã gỉ màu, bên góc trái có đề dòng ghi chú.
Trần Phong x Doãn Kha.
Cơn mưa ngoài hiên cũng đã tạnh, ông nói tiếng cảm ơn rồi thong dong bước đi. Bước chân của ông vững hơn và lòng ông cũng vững vàng hơn.
Nhìn bóng lưng ông khuất dần khỏi quán, lòng cậu nhẹ tênh, một vị khách khác bước vào quán từng bước đến gần cậu nhẹ giọng trách móc cậu.
– Em lại lấy chuyện của hai đứa mình, làm thành một câu chuyện kể cho khách nghe nữa hả?
Cậu không trả lời, chỉ cười xinh rồi nhăn mặt chọc ghẹo hắn. Hắn đi đến ôm cậu từ phía sau, cọ cọ chóp mũi lên má cậu, ấm ức nói.
– Nghiên Vũ à, em có thể đừng nhắc đến chuyện xấu anh làm thời đi học nữa có được không?
Cậu phì cười thành tiếng, từ lúc cả hai yêu nhau, Khung Thương hắn làm nũng với cậu nhiều hơn, và cũng cưng chiều cậu nhiều hơn.
Trời vừa tạnh mưa lại bắt đầu nổi gió, trong ngôi nhà gỗ, hương thơm từ bình hoa bạch đàn cùng với hơi khói của trà đượm vào từng thới gỗ, khiến không gian thêm vài phần ấm áp. Mưa vẫn rất to và gió cũng rất lớn, đôi khi thới giới sẽ rõ ràng hơn khi ta chịu lắng nghe những điều nhỏ bé nhất.
Tiếng đất thở sau mưa, tiếng tường gỗ đang phì phèo chăm điếu thuốc. Chợt cậu ngoái đầu nhỏ giọng nói với hắn.
– Em thấy nhớ bà cố với bà nội rồi, tết này mình về quê đi.
– Nhưng còn mấy tháng nữa mới đến tết mà.
Cậu như con mèo lười ngã người ra sau dựa lên ngực Khung Thương, ngước đầu nhìn hắn nói.
– Thì về chơi đến tết luôn.
– Được! Cuối tuần sau mình về.
Khung Thương và Nghiên Vũ về quê vào một ngày không đẹp trời, và đầy gió. Chỉ có trong gió hương ngọt dịu của hạt lúa bọng sữa gạo xanh mướt, được gọi là đòng đòng.
Cả hai về không báo trước muốn để các bà bất ngờ, ngôi nhà mái ngói quen thuộc, gốc đỗ quyên chưa vào mùa hoa nở nhưng đã le lói vài búp đỏ sẩm. Từ lúc cả hai lên đại học xa nhà, ông bà giáo cũng dọn về sống cùng với bài hai và bà út.
Rón rén ra sau bếp, bóng hình người bà cặm cụi nấu bếp khiến lòng của cả hai bỗng nhẹ hơn vì các bà vẫn khỏe. Nghiên Vũ lao đến ôm lấy bà út Trong từ phía sau khiến bà giật nảy mình. Ánh mắt bà long lanh khi nhìn thấy hai đứa cháu, bà cười phúc hậu nhóm người thơm yêu lấy má cậu.
Năm tháng trôi qua các bà già đi trông thấy, dáng người thấp và đẩy đà hiền từ kéo tay cậu và Khung Thương đi từ giang bếp lên nhà trên, rồi ra sau hè. Vừa đi vừa gọi lớn, giọng rưng rưng nghẹn ngào.
– Má,… Má ơi, tụi nhỏ nó dìa. Dì tư ơi,… Anh Vỹ chị Lam. Xốp nhỏ nó dìa nè. Má ơi má,… má,tụi nhỏ nó dìa tới rồi.
Từng bước chân nặng nề chó chút khó khăn chậm chạp, nhưng làm sao ngăn được sự hạnh phúc ngập tràn trên gương mặt phúc hậu ấy. Đôi khi, niềm hạnh phúc của những người bà nhỏ nhoi và giản dị lắm, là những buổi trưa nắng gắt được ngồi trước hiên nhà đơm lại nút áo đã bung chỉ cho cháu mình, là nhìn thấy tụi nhỏ ăn liền hai bát cơm đầy do chính tay bà nấu,…
Rồi bà hai Bạch Trà, bà tư Nho, ông bà nội Nghiên Vũ nghe tin hai đứa về ông bà vui lắm, xúng xính ôm chặt thơm má cả hai. Bà lam cùng bà út thì ra sau bếp tranh thủ chuẩn bị bữa cơm chiều.
Còn phần ông nội cậu, tranh thủ trời chưa mưa mà âm thầm ra tạp hóa mua vội mấy cái bánh ngò rí mà Nghiên Vũ câu khi nhỏ thích ăn, và cả nghe qua bà út Trong nói Khung Thương thích ăn bánh cam ngào đường, nên ông cũng mua một phần.
Chiếc bánh cam được chiên vàng cùng lớp đường cháy giòn ngọt như tiếng trăng vỡ vụn. Tình yêu của ông bà chỉ giản dị là thế, nhưng giữa xã hội hối hả và nhịp sống vội vàng, còn mấy dịp cơ hội để ông bà được cưng được thương con cháu.
Một chiếc pizza order vội trên mạng cũng xong bữa, một bộ quần áo mặc một lần đã không muốn mặc lại. Con người ta không cho ông bà cơ hội được bước đến gần để yêu thương con cháu. Song, lại quay qua trách hờn ông bà không hiểu, không thương.
Ông nội Nghiên Vũ vừa về kịp trước khi mưa, bữa cơm được bày trên phảng gỗ. Bữa cơm 7 người ngồi quay quần ấm ấp mà dung dị.
Khi đất nước lớn lên trên những mẩu kí ức nhỏ: tiếng rao, quang gánh,… Và con người ta được đất nước nuôi lớn. Là khi ta ôm thật chặt lấy bà của mình trong tay, ta có thể ngửi thấy mùi hương của người già.
Đó là mùi của đất nước, mùi của những ngày đạn lạc bom bay, là mùi của những năm nạn đói 1945.
Và khoản khắc ấy ta nhận ra, mình đang sống trong bài thơ trữ tính cũ được viết bằng cuộc đời của chính mình.
Hoàn.