Chiều đó, trời Sài Gòn còn hửng chút nắng tàn, vậy mà vừa qua khỏi cầu Bình Lợi, mây đen đã kéo đến đặc quánh, nuốt chửng cả một khoảng trời.
Lâm Gia Huy tựa tay trên vô lăng, chiếc xế hộp màu đen bóng loáng chậm rãi lăn bánh trên con lộ đất đỏ dẫn về miền Tây. Anh vừa từ Pháp trở về chưa bao lâu, ở lại Sài Gòn mấy tháng ròng để lo liệu giấy tờ, nay mới có dịp hồi hương theo bức điện tín gọi gấp của cha. Con đường này, ngỡ quen mà lạ. Hai bên bờ, ruộng đồng trải ra mênh mông vô tận, xa xa thấp thoáng vài mái lá đơn sơ nép mình dưới bóng dừa lòa xòa tóc xõa.
Mặt trời chưa kịp lặn hẳn, nhưng sắc trời đã chuyển sang một màu âm u, tịch mịch khó tả. Những tầng mây xám xịt sà xuống thấp dần, tưởng như chỉ cần với tay là chạm vào ngọn tre đầu xóm. Không khí trước cơn giông nặng trĩu, oi nồng, phảng phất mùi bùn non ngai ngái từ những con mương rạch chạy dọc cánh đồng.
Gió bắt đầu nổi lên, thốc qua từng hồi.
Những tàu dừa nước quật vào nhau xào xạc, nghe như tiếng thầm thì của đất đai. Bụi đường bị cuốn tung lên thành từng lốc nhỏ, rồi nhanh chóng bị hơi nước đè bẹp xuống. Vài cánh cò trắng chao nghiêng giữa khoảng không, vội vã vỗ cánh tìm nơi trú ẩn trước khi đất trời nổi giận.
Đến bến đò, không gian sầm lại như có bàn tay ai phủ sập xuống một tấm vải sạm đen. Mặt sông đang phẳng lặng bỗng chốc trỗi sóng. Người chèo đò đứng trên mũi ghe, mắt nhìn trời, nhìn nước rồi đảo qua chiếc xế hộp của Gia Huy, khẽ lưỡng lự.
“Qua không bác?” Gia Huy hạ kính xe, hỏi vọng ra.
Ông lão lái đò gật đầu, chất giọng đục ngầu như nước sông: “Qua thì qua được. Nhưng mưa lớn là đò chòng chành lắm đó cậu.”
Xe được đẩy cẩn thận xuống đò. Bánh xe vừa chạm mặt ván gỗ, nước sông đã quất mạnh vào mạn ghe hoành hoạch. Cơn mưa đổ ập xuống đột ngột, chẳng một lời báo trước. Từng hạt mưa lớn như hạt bắp, gõ liên hồi lộp bộp lên mui xe.
Con đò rời bến, chậm chạp rẽ nước tiến ra giữa dòng.
Dòng nước vốn đục ngầu phù sa giờ càng tối sẫm dưới màu trời giông bão. Từng con sóng nhỏ nối đuôi nhau đập vào mạn ghe cồm cộp. Gió từ lòng sông thốc lên lạnh buốt, mang theo cái mùi phù sa nồng nàn khôn tả, cái mùi mà bao năm bôn ba nơi viễn xứ, Gia Huy tưởng đã quên bẵng đi.
Sóng dập dềnh. Đò nghiêng bên Đông, ngả bên Tây. Gia Huy bước ra khỏi xe, tay vịn chặt vào thành ghe để giữ thăng bằng. Nước sông tạt ướt đẫm ống quần tây phẳng phiu, còn thơm nguyên mùi xà bông ngoại đắt tiền. Đứng giữa dòng sông mênh mông sóng nước, anh chợt thấy mình nhỏ bé đến tội nghiệp. Bao nhiêu năm đèn sách nơi trời Tây hoa lệ, hóa ra khi đứng trước sóng nước quê nhà, anh vẫn phải dè chừng như đứa trẻ lên mười.
Một tia chớp xé toạc màn mây, soi sáng cả mặt sông trong một cái chớp mắt. Anh nhìn thấy bóng mình phản chiếu chập chờn dưới làn nước đục, rồi nhanh chóng bị những gợn sóng dữ dội băm vằn, xóa sạch.
Sấm rền một tiếng đại hồng thủy, rạch ngang trời đất.
Âm thanh dữ dội ấy vọng qua những rặng dừa nước, dội vào khoảng không cô quạnh của đồng ruộng miền Tây, nghe vừa oai nghiêm mà cũng vừa hiu quạnh.
Đò cập bến bên kia trong màn mưa trắng xóa. Người ta hò nhau, ra sức đẩy chiếc xe lên bờ. Đất đường làng sau mấy trận mưa đầu mùa đã nhão ra, dẻo quánh như bột lọc. Gia Huy leo lên xe, nổ máy, thận trọng cho xe bò theo con lộ quen thuộc dẫn về dinh cơ họ Lâm.
Con đường làng ngoằn ngoèo, lọt thỏm giữa hai hàng cây tối sẫm. Mưa phủ một lớp màn dày đặc lên kính xe, chiếc cần gạt nước dẫu hoạt động hết công suất vẫn không tài nào vén nổi màn sương ảnh. Thỉnh thoảng, một ánh đèn dầu leo lét từ gian nhà ai ven đường hắt ra, lập lòe trong mưa trông như con đom đóm kiệt sức.
Chưa đi được một dặm, bánh trước thình lình sụp mạnh xuống một ổ lầy giữa đường.
Xe khựng lại.
Anh nhấn ga, động cơ gầm lên. Bánh xe quay tít, bùn đất bắn tung tóe nhưng thân xe vẫn bất động. Mưa mỗi lúc một nặng hạt, gió quất nghiêng ngả hàng tre già bên ruộng. Con đường vắng tanh không một bóng người, chỉ có tiếng mưa xối xả và tiếng máy xe gằn lên bất lực.
Gia Huy thở dài, tắt máy rồi mở cửa bước xuống. Đôi giày da láng coóng lún sâu vào lớp bùn nhão lạnh ngắt. Anh phóng mắt nhìn quanh, cánh đồng trải dài mờ mịt trong màn mưa trắng xóa. Xa xa, vài bóng người đội nón lá lom khom, vội vã chạy về phía xóm nhỏ.
Chiếc xe hơi sang trọng, biểu tượng của sự giàu sang phố thị, giờ đây nằm trơ trọi và lạc lõng giữa lòng đường làng.
Anh đứng đó, phơi mình giữa cơn mưa xối xả của miền Tây, hít căng lồng ngực mùi đất ướt ngai ngái và lắng nghe tiếng nước reo rào rào dưới mương. Lần đầu tiên kể từ lúc rời Sài Gòn, anh mới thực sự cảm nhận được cái chạm da thịt của ngày trở về.
Mà quê hương, hình như chưa bao giờ dịu dàng với kẻ ra đi.
Nước từ những bờ mương tràn bờ, chảy qua đôi giày da của anh, cuốn theo từng vệt bùn đỏ đục ngầu. Gió hun hút thổi qua khoảng trống đồng không mông quạnh, làm hàng tre ven đường nghiêng ngả, cọ sát vào nhau phát ra những tiếng kêu rin rít gai người.
Gia Huy đứng im như một pho tượng.
Chiếc áo sơ mi đắt tiền thấm đẫm nước, dán chặt vào da thịt lạnh ngắt. Tóc mái bị mưa đánh rũ rượi trước trán. Cái lạnh của quê nhà không giống cái lạnh khô khốc, cắt da cắt thịt ở Paris; cái lạnh ở đây ẩm ướt, len lỏi, nó thấm chậm mà sâu vào da thịt, tựa như cái hơi nước muôn đời của sông rạch miền Tây.
Trong màn mưa lạnh, ký ức tuổi thơ bỗng dưng sống dậy. Anh nhớ những chiều giông thế này, má anh thường kéo sập cánh cửa gỗ, nhóm bếp củi nấu nồi canh chua bông điên điển nóng hổi. Căn nhà gỗ cổ kính khi ấy ấm áp vô ngần dưới ánh đèn dầu vàng vọt và mùi khói rơm thơm nồng. Còn anh, đứa trẻ ngày ấy, cứ thích ngồi bó gối bên hiên nhìn mưa trắng đồng, tai dỏng lên nghe tiếng ếch nhái râm ran mở hội dưới ruộng sâu.
Bao năm viễn xứ, anh cứ ngỡ cuộc sống phồn hoa đã hong khô những ký ức phong rêu ấy.
Vậy mà chỉ cần một cơn mưa dông xứ sở, tất cả lại vỡ òa, nguyên vẹn và nhức nhối như vừa mới hôm qua.
Xa xa, vài ngọn đèn dầu bắt đầu thắp lên trong xóm nhỏ. Khói bếp nhà ai mỏng manh bay lên, lẫn khuất vào màn mưa xám đục. Tiếng chó sủa gâu gâu vọng lại từ một vách nhà nào đó, rồi nhanh chóng bị tiếng mưa nuốt chửng.
Cánh đồng trước mặt mờ mịt, trời và đất như hòa làm một thành một màu xám bạc mênh mang. Giữa vũ trụ bao la ấy, Lâm Gia Huy thấy mình nhỏ bé đến tội nghiệp.
Nhỏ bé trước sự vĩ đại của quê hương.
Nhỏ bé trước dòng nước phù sa đỏ nặng nghĩa tình, nơi đã nuôi lớn một phần đời của anh, nơi mà có lúc anh đã từng nghĩ mình sẽ rời bỏ mãi mãi.
Mưa vẫn đổ như trút nước.
Và lòng người viễn xứ, hình như cũng vừa có thứ gì đó lặng lẽ vỡ tan, hòa vào tiếng mưa rơi.