Bóng lưng gầy guộc của vị lão nhân dần tan biến giữa dòng người xuôi ngược nơi cửa chợ, hối hả như con nước triều lên. Thế nhưng, những lời ông để lại vẫn lơ lửng trong không gian đặc quánh mùi dầu mỡ, vấn vít trong từng làn khói bếp cay nồng nơi quán ăn nhỏ. Mộc Lan đứng sững lại, đôi tay siết chặt chiếc khăn lau đã ướt sũng, lồng ngực vẫn chưa nguôi những nhịp đập dồn dập. Thượng Thực Cục. Cung nữ tạp dịch. Những con chữ ấy vốn mơ hồ như tầng mây cao trên đỉnh trời, vậy mà trong thoáng chốc lại hóa thành một chiếc thang tre mỏng manh, bắc ngang tới cánh cổng son đỏ sẫm của chốn hoàng cung uy nghiêm.
Suốt ba ngày sau đó, Mộc Lan làm việc như một chiếc bóng không hồn. Đôi tay nàng vẫn thoăn thoắt rửa chồng bát đĩa cao như núi, tấm lưng vẫn cần mẫn gập xuống bên rổ rau xanh mướt, nhưng tâm trí thì đã trôi dạt đến một phương trời xa khuất. Lão Trọc thấy nàng lơ đễnh đến mức làm vỡ một chiếc bát sứ, chỉ càu nhàu đôi câu lấy lệ. Đáp lại, lão nhận được một lời xin lỗi lí nhí cùng ánh mắt trong veo nhưng trống rỗng đến lạ. Lão nào biết, trong cái đầu nhỏ bé kia đang cuộn trào một cơn bão lớn. Cơ hội đã hiện hữu trước mắt nàng, nhưng phải làm sao để vươn tay nắm lấy? Lai lịch trong sạch. Bốn chữ lạnh lùng như bốn tảng đá lớn đè nặng lên vai nàng. Nàng là ai? Là Mộc Lan, con gái của tội thần Mộc Chấn Phong, là ngọn cỏ cuối cùng sót lại trên thửa đất từng bị cày lên bởi sắc lệnh tru di tam tộc. Thân phận ấy nào chỉ là không trong sạch – nó là một vết mực đen không thể gột rửa, là một lưỡi đao treo lơ lửng trên đầu.
Ngày thứ tư, cuối cùng tấm hoàng bảng mà nàng ngóng đợi cũng được dán lên trước cổng chợ Đông. Tấm giấy vàng óng sang trọng, nét chữ son đỏ uốn lượn như rồng bay phượng múa, thu hút hàng trăm ánh mắt hiếu kỳ. Mộc Lan len qua đám đông, tim thắt lại như có ai siết chặt khi đọc từng dòng từng chữ: “Phụng thiên thừa vận, Hoàng đế chiếu viết… Tuyển chọn nữ tử từ mười lăm đến mười tám tuổi, thân thể khỏe mạnh, dung mạo đoan trang, gia đình lương thiện, lai lịch trong sạch vào Thượng Thực Cục làm tạp dịch…”
Gia đình lương thiện, lai lịch trong sạch. Tám chữ ấy lạnh băng như tám mũi kim thấu tim nàng. Bên tai, tiếng ríu rít của vài cô gái trẻ vang lên, trong trẻo như tiếng chim oanh: “Ta nghe nói, lần này quan phủ tra xét ngặt lắm đó! Người ta cho lính lệ về tận quê để dò xét cho ra ngọn ngành kia mà!”
“Phải đấy! Chị họ ta năm ngoái cũng đi thi tuyển, nhưng chỉ vì ông chú họ xa tít dính vào chiếu bạc mà bị loại ngay trước cửa.”
Từng lời rơi vào tai Mộc Lan như những gáo nước lạnh, tạt thẳng vào đốm lửa hy vọng vừa nhen lên trong lòng nàng. Nàng lặng lẽ lùi ra khỏi đám đông, cảm giác bất lực của ba năm về trước lại ùa về, nặng nề và bức bối. Phải chăng ông trời đem nàng ra làm trò đùa? Ban cho một cơ hội, chỉ để nhẫn tâm khép cánh cửa lại ngay khi nàng chạm tay tới?
Nàng lững thững trở về quán, lặng lẽ chui vào góc bếp heo hút, ngồi thụp xuống bên sọt rau úa tàn. Mùi đất ẩm ngai ngái quyện với mùi rau củ héo hắt xộc thẳng vào mũi, thứ mùi của sự tầm thường, của những kiếp người bị lãng quên. Mộc Lan vùi mặt vào hai đầu gối, bờ vai gầy guộc khẽ run lên từng hồi. Nước mắt không rơi, nhưng trong lòng đã rộ lên những cơn sóng tuyệt vọng. Và giữa cơn bão lòng ấy, bóng hình của phụ thân lại hiển hiện. Ông đứng giữa làn khói bếp mờ mịt, ánh mắt hiền từ, tay cầm chiếc muôi gỗ khẽ gõ vào trán nàng. “Lan nhi, con nhớ cho rõ. Nước có thể dập tắt lửa, nhưng không thể dập tắt hơi nóng trong tro tàn. Chỉ cần còn một đốm than hồng, nó vẫn có thể thổi bùng cả một cánh rừng.”
Đốm than hồng…
Mộc Lan ngẩng phắt đầu. Đôi mắt nàng hoe đỏ, nhưng sâu thẳm trong đáy mắt đã ánh lên một tia sáng cứng cỏi. Đúng vậy. Nàng không thể buông xuôi. Không có “lai lịch trong sạch”, thì nàng sẽ tạo ra nó. Kinh thành Thăng Long hoa lệ là thế, nhưng ẩn dưới bề ngoài rực rỡ ấy lại là hằng hà con ngõ âm u, nơi người ta có thể mua bán mọi thứ: từ một tấm thân đến một cái tên.
Để làm được điều đó, nàng cần tiền – và không phải một số nhỏ. Mà toàn bộ tài sản nàng có lúc này, ngoài hai bàn tay trắng và cái đầu đầy ắp bí quyết mỹ vị của Mộc gia, thì chẳng còn lại gì. Nàng không thể nấu ra những món cao lương mỹ vị, bởi như thế chẳng khác nào tự vạch trần thân phận. Nhưng nàng có thể làm một món quà vặt – một thứ tưởng chừng nhỏ bé, giản dị, nhưng ẩn chứa tinh tế đến từng nét chạm, đủ để khiến những kẻ sành ăn nhất cũng phải ngỡ ngàng mà nhớ mãi không thôi.