Chiếc xe công vụ đến Bình An vào gần trưa, khi nắng đã lên mà mặt đường ngoài cổng vẫn còn những vũng nước xám đục.
Tài xế lái rất chậm. Bánh xe vòng qua một tấm mái tôn nằm méo mó bên lề đường, rồi dừng trước cổng sắt. Trên dải phân cách, lớp sơn vàng bị mưa đánh loang lổ. Một cây bàng cách đó không xa chỉ còn vài chùm lá cháy nâu ở đầu cành. Qua khỏi cổng Bình An, những hàng cây trong công viên vẫn xanh, lối đi lát đá sạch sẽ và khô ráo.
Người phụ nữ bước xuống xe trước tiên nhìn thấy sự khác biệt ấy. Bà không vội đi vào. Một tay giữ chặt chiếc cặp tài liệu, bà ngẩng đầu tìm kiếm thứ đang che phía trên căn cứ. Trời hôm nay sáng, [Tấm Bảo Vệ Căn Cứ Cấp 2] gần như không thể nhìn thấy. Bà đổi góc đứng hai lần, cuối cùng mới bắt được một vệt sáng rất nhạt chạy ngang nền mây.
Minh cùng thầy Thành đợi sẵn ở khu tiếp nhận. Người đàn ông đi cùng bà xuất trình giấy tờ cho nhóm an ninh rồi bước tới. Ông tự giới thiệu là Khánh, làm trong nhóm ứng phó khẩn cấp của thành phố. Người thứ ba là một kỹ sư phụ trách khảo sát các công trình trú mưa.
Ông Khánh nghiêng người giới thiệu người phụ nữ:
“Đây là tiến sĩ Lê Minh Châu. Bà ấy đang phụ trách nhóm nghiên cứu tác động của mưa axit.”
Minh bắt tay bà. Bàn tay tiến sĩ Châu lạnh và hơi khô; ánh mắt bà thì vẫn hướng lên mái vòm.
Bà Châu hỏi:
“Hai trận mưa vừa rồi đều bị chặn ở phía trên?”
Minh đáp:
“Đúng. Nhưng Tấm Bảo Vệ chịu tổn hao. Nó vẫn đang hồi phục sau trận đêm qua.”
Bà lập tức quay sang anh. Vẻ kinh ngạc khi mới bước xuống xe nhường chỗ cho sự tập trung của một người vừa nghe thấy điều quan trọng hơn cả cảnh tượng trước mắt.
Bà Châu hỏi tiếp:
“Anh có ghi lại thời gian mưa và mức tổn hao không?”
Minh gật đầu:
“Từ trận Cấp 2 đầu tiên. Tôi mang bản ghi tới phòng họp.”
Họ đi dọc con đường chính. Bình An vào giờ này không hề yên ắng. Một xe chở rau vừa rời nông trại, chậm rãi tránh nhóm trẻ đang đi từ lớp học tạm về Nhà ăn. Xa hơn, cửa xưởng sửa chữa mở rộng; tiếng kim loại gõ vào nhau vang lên từng hồi, lẫn trong mùi cơm trưa theo gió thổi qua.
Người kỹ sư đi chậm lại trước khu dân cư. Ông nhìn những ban công có quần áo đang phơi, rồi nhìn ra dãy nhà ngoài căn cứ với mái che bạc màu sau mưa. Ông ghi vài dòng vào sổ, không hỏi Minh vì sao nhà cửa ở đây vẫn nguyên vẹn.
Trong phòng họp, ông Khánh trải một tấm bản đồ Biên Hòa lên bàn. Các vòng tròn đỏ nằm rải rác quanh bệnh viện, bãi đỗ xe nhiều tầng, trường học và những công trình có tầng hầm. Một số vị trí đã được ghi chú bằng nét bút chì đậm, số khác còn kèm dấu hỏi.
Ông Khánh đặt tay lên một khu gần bệnh viện:
“Thành phố đang lập thêm điểm trú mưa. Chúng tôi ưu tiên các tầng hầm và công trình có thể gia cố, nhưng không phải thấy có tầng hầm là đưa người xuống được.”
Người kỹ sư kéo bản đồ về phía mình. Đầu ngón tay ông chai sần, móng còn vết bụi trắng của vật liệu xây dựng.
Ông chỉ vào lối xuống của một bãi đỗ xe:
“Nước mưa có thể chảy thẳng xuống đây. Chúng tôi phải xử lý lối vào, kiểm tra thoát nước, thông gió, điện dự phòng và đường thoát người. Trận Cấp 2 vừa rồi đã làm nhiều điểm dự kiến phải đánh giá lại.”
Minh nhìn những vòng đỏ. Mỗi vòng là một nơi thành phố đang cố giữ cho người dân có chỗ trú khi mưa tới. Anh chợt nhớ hai người mắc kẹt dưới mái hiên đối diện cổng đêm qua. Nếu gần họ có một điểm trú đã được chuẩn bị, người chồng đã không phải ôm vợ chờ sau cánh cửa cuốn đóng kín.
Minh ngẩng lên:
“Bình An có thể chia sẻ cách tổ chức cư dân và dự trữ vật tư. Nhưng chắc các ông tới đây không chỉ vì chuyện đó?”
Ông Khánh đẩy sang anh một tập hồ sơ đã được bọc kỹ trong túi nhựa:
“Đúng. Chúng tôi muốn đưa một nhóm nhà khoa học tới Bình An.”
Minh mở túi. Những trang đầu là danh sách người nghiên cứu vật liệu, nước, môi trường, điện, nông nghiệp và kết cấu công trình. Có người làm ở phòng thí nghiệm của thành phố, có người được liên hệ từ nơi khác. Bên cạnh mỗi tên còn ghi gia đình đi cùng và thiết bị cần mang theo.
Ông Khánh chờ Minh đọc qua rồi nói:
“Chúng tôi đề nghị Bình An cung cấp chỗ ở và nơi làm việc cho nhóm đầu tiên. Đổi lại, thành phố sẽ cung cấp vật tư theo danh sách hai bên thống nhất.”
Minh nhìn lên khỏi trang giấy:
“Chủ yếu họ muốn nghiên cứu Tấm Bảo Vệ?”
Tiến sĩ Châu đặt chiếc cặp lên bàn, mở ra những tấm ảnh chụp sau mưa. Một tấm là mái nhà bị ăn mòn quanh mép nước chảy. Tấm khác ghi lại những luống rau cháy lá. Tấm cuối chụp từ phía ngoài Bình An: bên kia ranh giới, mặt đường ướt sũng; bên này, một người đang đẩy xe hàng trên nền đá khô.
Bà Châu chạm vào bức ảnh cuối:
“Tấm Bảo Vệ là điều chúng tôi cần nghiên cứu nhất. Nhưng bên ngoài không thể ngồi chờ chúng tôi hiểu được nó. Nhóm vật liệu phải tìm cách giúp mái, cửa và thiết bị chịu mưa lâu hơn. Nhóm nước cần nghiên cứu xử lý và bảo vệ nguồn cấp. Nhóm nông nghiệp phải giữ được khả năng gieo trồng ở những khu trú khác.”
Bà nhìn Minh, giọng chậm lại:
“Tôi chưa thể hứa tái tạo được thứ đang che trên đầu Bình An. Trước mắt, tôi muốn biết nó chịu mưa như thế nào, giới hạn ở đâu. Bản ghi của anh sẽ giúp chúng tôi bắt đầu.”
Minh hiểu lý do bà quan tâm tới phần độ bền đã mất hơn cả mái vòm đang sáng dưới nắng. Chính anh cũng không ngủ yên sau hai trận mưa gần nhau. Nếu các nhà khoa học tìm được cách đánh giá nguy cơ tốt hơn, Bình An sẽ không phải chỉ đứng nhìn thanh trạng thái và chờ trời tạnh.
Thầy Thành đã đọc đến danh sách thiết bị. Ông lật thêm một trang rồi đưa cho Minh xem phần yêu cầu về điện, phòng lưu mẫu và chỗ ở.
Thầy Thành hỏi bà Châu:
“Nhóm đầu tiên cần khu làm việc tách khỏi nhà dân tới mức nào?”
Bà Châu đáp:
“Nơi lưu mẫu phải tách riêng. Còn phòng phân tích, chúng tôi cần khô ráo, điện ổn định và đủ chỗ cho thiết bị. Tôi muốn xem địa điểm trước khi chốt số người.”
Thầy Thành đánh dấu ngay vào sổ. Minh biết ông đang tính tới những phòng còn trống trong khu mở rộng, cũng như số cư dân Bình An sắp tiếp nhận để tiến tới mốc một nghìn người. Nơi ở và điện không phải vô hạn; lời đồng ý hôm nay phải đi kèm một phương án thật sự.
Ông Khánh nhìn những ghi chú của thầy Thành rồi bổ sung:
“Vật tư sẽ chuyển theo từng đợt. Các anh cần vật liệu xây dựng, phụ tùng, thuốc men hay thiết bị nào để bố trí nhóm nghiên cứu, cứ ghi rõ. Thành phố cũng cần biết số lượng để chuẩn bị.”
Minh khép tập hồ sơ. Anh không muốn giao cho các nhà khoa học một căn phòng rồi mặc họ tự xoay xở, càng không muốn hứa chỗ cho một danh sách chưa chốt.
Anh nói:
“Tôi đồng ý tiếp nhận một nhóm đầu tiên. Các ông gửi danh sách người, gia đình đi cùng và thiết bị. Bình An sẽ chọn chỗ ở, khu làm việc rồi báo lại. Khi nghiên cứu cần tiếp cận Tấm Bảo Vệ hoặc một công trình đang vận hành, nhóm của bà Châu trao đổi với người phụ trách trước.”
Tiến sĩ Châu gật đầu:
“Đương nhiên. Tôi không định làm gián đoạn điện, nước hay nông trại chỉ để lấy một phép đo.”
Ông Khánh nhìn Minh rồi đưa tay ra:
“Vậy bắt đầu từ nhóm đầu tiên. Vật tư đợt đầu sẽ đến cùng họ.”
Minh bắt tay ông. Ngoài cửa sổ, một chiếc xe chở rau vừa dừng trước Kho vật tư. Hai người xuống xe, kéo từng sọt rau còn đọng nước tưới vào trong. Đằng xa, một khoảng đất mới vẫn đang được chuẩn bị cho nhà ở khi dân số tiếp tục tăng.
Cuộc họp kết thúc, Minh đưa tiến sĩ Châu đi xem khu vực dự kiến bố trí nơi làm việc. Bà mới đi được nửa đường đã dừng lại trước nông trại. Những luống rau xanh mở ra dưới ánh nắng, mùi đất ẩm và lá non thoảng trong gió. Sau hai trận mưa axit, cảnh ấy khiến bà đứng nhìn lâu hơn cả Tòa nhà Hành chính.
Bà Châu quay sang Minh:
“Tôi cũng muốn gặp người phụ trách chỗ này.”
Minh chỉ về người đàn ông đang cúi bên các khay ươm:
“Nguyễn Văn Lâm. Nếu bà hỏi về cây và nước, ông ấy biết nhiều hơn tôi.”
Nguyễn Văn Lâm ngẩng đầu khi nghe tiếng bước chân. Phía sau ông, các luống cây nối nhau chạy về cuối nông trại, xanh tốt dưới một bầu trời mà những người ngoài cổng vẫn đang phải dè chừng.