Tháng Mười một năm 1894 mang đến cho Luân Đôn một trong những trận sương mù tồi tệ nhất mà tôi từng chứng kiến kể từ khi trở về từ Afghanistan. Một thứ sương mù màu vàng đục, đặc quánh như súp hạt đậu, len lỏi qua từng khe cửa của căn hộ số 221B phố Baker và bọc lấy những ngọn đèn đường khí gas bên ngoài bằng một vầng hào quang mờ ảo, ảm đạm.
Suốt ba ngày qua, bạn tôi, Sherlock Holmes, hầu như không nói một lời. Anh dành phần lớn thời gian ngồi co rọm trên chiếc ghế bành bọc da màu mận chín, khoác chiếc áo choàng ngủ màu chuột chũi, đôi mắt xám sắc sảo dán chặt vào trần nhà như thể đang tìm kiếm một công thức hóa học vô hình nào đó giữa những làn khói thuốc lá xám xịt. Đối với một bộ óc luôn thèm khát hoạt động như của Holmes, sự yên bình của Luân Đôn lúc bấy giờ chẳng khác nào một liều thuốc độc êm ái.
“Không có gì mới sao, Watson?” Anh đột ngột lên tiếng, giọng khàn khàn nhưng mang sắc thái sắc lẹm đặc trưng phá tan bầu không khí tĩnh mịch.
Tôi đặt tờ The Times xuống đùi, thở dài:
“Chẳng có gì ngoài những vụ trộm vặt ở East End và một vài tranh chấp thừa kế tẻ nhạt, Holmes ạ. Có vẻ như giới tội phạm của vương quốc này cũng đang ngủ đông cùng với thời tiết vậy.”
“Thật đáng buồn.” Holmes lầm bầm, với tay lấy tẩu thuốc bằng gỗ cây thạch nam trên lò sưởi. “Luân Đôn đã trở nên quá đỗi hiền hòa. Bộ não của tôi đang nổi loạn chống lại sự lười biếng. Hãy cho tôi một vấn đề cần giải quyết, một mật mã khó nhằn nhất, một âm mưu đen tối nhất, và tôi sẽ trở về với bản ngã của mình. Nhưng sự đơn điệu này, sự đơn điệu đến nghẹt thở!”
Tôi nhìn những vết sẹo nhỏ trên cánh tay anh, lòng thầm lo lắng rằng nếu không sớm có một vụ án để thử thách trí tuệ, anh sẽ lại tìm đến chiếc lọ thủy tinh nhỏ chứa dung dịch cocaine 7% nằm trong ngăn kéo bàn làm việc.
Đúng lúc đó, có tiếng bước chân dồn dập vang lên từ phía cầu thang gỗ bên ngoài. Đó không phải là bước đi thong thả của bà Hudson mang khay trà sáng, mà là những bước chân nhanh, không đều, biểu thị sự hoảng loạn tột độ của một người đang chạy trốn hoặc đang săn đuổi một điều gì đó sinh tử.
Holmes lập tức thẳng người dậy. Đôi mắt anh sáng lên, hai tai như hơi vểnh về phía cửa xe ra vào.
“Một vị khách, Watson. Và là một vị khách đang chịu một áp lực tinh thần vô cùng lớn. Hãy nghe nhịp chân của anh ta xem gót chân nện mạnh xuống trước, đó là biểu hiện của một người có thói quen đi giày bốt quân đội nhưng hiện tại đang cố đi thật nhanh trên một nền đất trơn trượt. Hãy chuẩn bị tinh thần, người bạn thân mến của tôi, sự tẻ nhạt của chúng ta sắp kết thúc rồi.”
Cánh cửa phòng bật mở. Một người đàn ông trẻ tuổi lao vào phòng, hơi thở đứt quãng. Anh ta khoảng chừng ba mươi tuổi, vóc dáng cao ráo nhưng gầy gò, gương mặt nhợt nhạt cắt không còn một giọt máu. Anh ta mặc một chiếc áo khoác dạ đắt tiền nhưng các cúc áo bị cài lệch, và một bên tay áo bị dính một vệt bùn sẫm màu đã khô. Trên tay anh ta ôm khư khư một chiếc túi da nhỏ bằng một lực siết mạnh đến nỗi các khớp ngón tay đều chuyển sang màu trắng bệch.
“Ông… Ông là Sherlock Holmes?” Người thanh niên lắp bắp, đôi mắt hoang dại nhìn quanh phòng trước khi dừng lại ở người bạn của tôi.
“Chính là tôi.” Holmes đứng dậy, nở một nụ cười nhã nhặn nhưng đầy ẩn ý. “Và đây là người cộng sự trung thành của tôi, Bác sĩ Watson. Xin mời ngồi gần lò sưởi, thưa ngài, ngài phụ tá thứ hai của Bộ Ngoại Giao, nếu tôi không nhầm?”
Người khách tròn mắt kinh ngạc, chiếc túi da suýt chút nữa rơi khỏi tay anh ta. “Làm sao… Làm sao ông biết được chức danh của tôi? Chúng ta chưa từng gặp nhau!”
Holmes bật cười nhẹ, một tiếng cười khan không chút kiêu ngạo:
“Đơn giản thôi, thưa ngài. Chiếc kẹp cà vạt bằng vàng của ngài có khắc biểu tượng chiếc mỏ neo chéo của Hải quân kết hợp với vương miện biểu tượng dành riêng cho các quan chức hành chính của Bộ Ngoại giao làm việc trong ủy ban điều phối chiến lược. Vết mực màu tím đặc biệt bám trên ngón tay trỏ bên phải của ngài là loại mực chống sao chép chỉ được dùng trong các văn phòng mật mã hoàng gia. Và việc ngài cài lệch cúc áo cùng với vệt bùn của quận Richmond trên tay áo cho thấy ngài đã rời khỏi dinh thự của mình ở ngoại ô từ rất sớm, vội vã đến mức không kịp nhìn vào gương.”
Người thanh niên cúi xuống nhìn chiếc kẹp cà vạt của mình rồi khẽ thở dài, vẻ căng thẳng trên khuôn mặt giảm bớt phần nào, nhường chỗ cho sự tôn kính sâu sắc.
“Ông quả đúng như những lời đồn đại, thưa ông Holmes. Tôi là Ronald Pendelton. Tôi đến đây không phải vì bản thân tôi mà vì chú của tôi, Sir Arthur Pendelton.”
Cái tên đó khiến tôi giật mình. Sir Arthur Pendelton là một trong những nhà mật mã học và chiến lược gia lừng lẫy nhất của Đế quốc Anh, người đã nắm giữ những bí mật quân sự quan trọng nhất trong suốt hai thập kỷ qua.
“Có chuyện gì đã xảy ra với Sir Arthur?” Holmes hỏi, giọng anh đột nhiên trở nên trầm và lạnh lùng.
“Chú tôi.” Ronald nuốt nước bọt, giọng run rẩy. “Chú tôi đã chết đêm qua. Cảnh sát nói rằng đó là một vụ tự sát trong phòng kín tại dinh thự Richmond. Nhưng tôi biết chắc chắn… Chú tôi không bao giờ tự sát. Ông ấy đã bị giết để cướp đi chiếc hộp Pandora!”