Chị Thìn giật bắn cả mình, nhìn con hươu vừa tiếc vừa sợ. Thời đại này mà bị chụp cái mũ tư bản là vào tù như chơi. Chị lắp bắp:
“Các ông… Các ông…”
Quân thấy vậy, giơ tay kéo mẹ về sau lưng mình, liếc mắt ra hiệu cho thằng cu Hiệp rồi đủng đỉnh nói:
“Mấy bác nhìn thấy cháu săn ở đâu mà bảo là hươu của hợp tác?”
Lão Lưu, thư ký, nheo cặp mắt tam giác, chỉ tay vào mặt Quân, miệng phun mưa:
“Mày săn trên núi Nhồi chứ gì? Còn cãi chày cãi cối!”
Gương mặt góc cạnh của Quân trở nên lạnh lùng, làn môi mỏng khẽ nhếch lên.
“Tôi săn con hươu này ở núi Cấm. Con mắt nào của ông nhìn thấy tôi săn ở núi Nhồi?”
Núi Cấm bên cạnh núi Nhồi, là địa bàn của xã bên cạnh, không thuộc về sự quản lý của hợp tác.
Nghe nói vậy, lão Lâm, lão Lưu và mấy đội trưởng sản xuất ngớ cả người, không biết xử lý làm sao.
Thằng cu Hiệp cũng nhảy ra, hồ hởi nói:
“Cháu làm chứng anh Quân săn ở núi Cấm.”
Quân nheo cặp mắt phượng, nhìn lướt qua đám cán bộ hợp tác.
“Nhân chứng, vật chứng đủ cả. Núi Cấm vốn là vùng đất hoang. Cháu qua đó đi săn là hưởng ứng nhiệm vụ khai hoang của quốc gia. Các bác phải thưởng thêm cho vài công điểm mới đúng chứ!”
Trong đám đông bỗng vang lên một giọng già nua:
“Thằng Quân là đứa thật thà, không nói dối đâu! Núi Cấm không thuộc quản lý của hợp tác, các ông về đi thôi!”
Nghe ông lão nói, đám đông không thiếu người hưởng ứng.
“Đúng thế! Về đi!”
Ông lão này là Lý Văn Long, tộc trưởng của gia tộc họ Lý, là anh trai của ông nội Quân. Những người hưởng ứng cũng đều là người của họ Lý. Làng Nhất có 512 nhân khẩu, trong đó có 308 người thuộc dòng họ Lý. Ông lão tộc trưởng tuy gốc bần nông nhưng làm người đức độ, lại có con trai làm cán bộ xã nên tiếng nói rất có trọng lượng trong làng.
Đám cán bộ mặt xám xịt, vừa tức vừa tiếc nhưng không có cách nào, đành nối đuôi nhau về trụ sở. Đám đông cũng dần dần tản đi.
Ông lão Long lưng hơi còng, tóc bạc, da mồi nhưng ánh mắt có thần, chống cái ba toong lững thững đi vào sân. Vừa đi vừa nói:
“Hai cái thằng bay đúng là gan to bằng trời! Chim còn chưa mọc lông mà học đòi lên núi đi săn! Đúng là nghé con không sợ cọp.”
Chị Thìn vội vào nhà lấy cho ông cái ghế, đỡ ông ngồi.
“Cái thằng này cháu không quản được nữa rồi. Hôm qua còn nằm ngất mà chiều nay đã lên núi. Ông phải phạt nặng mới được.”
Quân cười hề hề, đặt con hươu ra cái nia lớn, dùng con dao đi rừng chặt ra hai cái đùi. Một cái đưa cho ông trưởng họ, một cái đưa cho cô Hoa. Nói:
“Mọi người đừng lo, cháu đã khỏe hẳn rồi. Hồi bé toàn theo ông nội lên núi đi săn, có gì đâu mà phải sợ.”
Ông lão Long cười hiền nhìn thằng cháu.
“Ông già rồi, còn răng đâu mà ăn thịt hươu nữa. Để lại cho mày với con Quyên đi.”
Quân cau mày nói:
“Ông cứ mang về bảo bà nấu cháo cho. Hôm nay ông mà không ra mặt thì con hươu này có giữ được không còn không biết đâu ạ.”
Ông lão đập cái ba toong xuống sân, khẽ quát:
“Mấy cái thằng hợp tác xã, làm ăn chả ra gì, chỉ nhiễu dân là giỏi.”
Hàn huyên thêm một hồi rồi mọi người giải tán, ai về nhà nấy chuẩn bị ăn tối vì bảy giờ có việc bận rồi.
Cơm nước xong xuôi, cái Quyên và Quân cùng nhau làm thịt hươu xông khói để bảo quản cho được lâu, còn chị Thìn thì đi ra sân hợp tác, chuẩn bị bình điểm.
Xã viên ngồi theo hàng ngang kín cả sân. Phía trên bậc thềm là lão Lâm và lão Lưu chủ trì cuộc họp. Lão Lưu hắng giọng:
“Đầu tiên, tôi xin báo cáo với toàn bộ xã viên. Năm nay thu hoạch ước tính 1 tấn 6 trên 1 héc-ta, giảm 11% so với năm ngoái…”
Vừa dứt lời thì bên dưới đám xã viên đã rì rầm bàn tán.
“Năm ngoái thu 1 tấn 8 mà đã không đủ lương thực ăn, phải chịu đói giáp hạt. Năm nay còn thu ít hơn thì phải làm sao đây?”
“Mẹ nó! Còn cho người ta đường sống không!”
“Phải có phương án gì đi chứ! Thế này không được…”
“Tất cả im lặng! Có ý kiến gì giơ tay nói, không được ồn ào, mất trật tự!”
Lão Lâm rống to, rồi đánh mắt cho Lưu thư ký tiếp tục.
“Đó là thống kê tình hình sản xuất năm nay, còn bây giờ chúng ta bình điểm. Người đầu tiên, Lý Văn Linh. Buổi sáng đi gặt 5 điểm, chiều vận chuyển lúa về sân phơi 3 điểm. Có thắc mắc gì không?”
Một người đàn ông vạm vỡ từ trong đám xã viên đứng lên.
“Tôi chở lúa cả chiều, làm sao lại chấm có 3 điểm?”
Lão Lưu nhướng mày, cười lạnh.
“Anh làm đổ xe, mấy bó lúa rơi xuống mương mò mãi không được, chưa trừ hết điểm là may, còn cãi.”
Xã viên tên Linh ngồi phịch xuống, miệng vẫn làu bàu không phục.
“Chị Lê Thị Trang, buổi sáng đi gặt 5 công điểm, buổi chiều đi gặt 5 công điểm. Có thắc mắc gì không?”
“Không ạ.” Xã viên Trang giơ một tay nói lớn.
“Chị Liễu Thị Thìn, buổi sáng nghỉ, không công điểm; buổi chiều đi gặt 3,5 công điểm. Có thắc mắc gì không?”
Chị Thìn chau mày liễu, đứng dậy chất vấn:
“Buổi chiều tôi làm cùng mảnh ruộng với cô Trang, sao cô ấy được 5 công điểm mà tôi được có 3,5?”
Lão Lưu thư ký nhếch mép cười, thong dong trả lời:
“Theo tính toán của chúng tôi thì chị gặt kém cô Trang 20 bó lúa nên chỉ được thế thôi.”
Chị Thìn sững sờ, giận quát:
“Các ông kiểm tra lúc nào mà bảo tôi gặt kém người ta? Đừng có đặt điều nhá.”
Lão Lưu lúng túng, ấp a ấp úng. Thấy thế, lão Lâm, chủ nhiệm, hắng giọng, nói:
“Chúng tôi không kiểm tra nhưng có người thông báo, làm sao qua mặt được mà cứ cãi chày cãi cối.”
Chị Thìn tháo ngay cái nón lá xuống vì giận nóng cả đầu, chỉ thẳng mặt lão Lâm, nói xa xả:
“Đứa nào thông báo, ông chỉ ra cho tôi. Tôi đem miệng nó xé ra cho chừa cái thói đặt điều đi.”
Bà thím Hồng, cũng chi tộc họ Lý, kéo chị ngồi xuống, khẽ thì thầm bên tai:
“Bọn nó đang trả đũa cái vụ không lấy được hươu của nhà cô đấy. Thôi bỏ qua đi, con kiến mà kiện củ khoai.”