“Cô Tư ơi, ông đi đêm té xuống mương chết rồi! Ông té chết rồi!”
Tiếng đứa tớ gái vang vọng trong buổi sáng còn mờ hơi sương.
Hôm đó người, chim mẹ rời tổ tìm thức ăn, người lục tục ra đồng làm việc. Mọi thứ như chỉ vừa được nhấn nút khởi động để bắt đầu một hành trình dài.
Ông Ký nhậu với bạn bè trên huyện rồi về luôn trong đêm, có lẽ men say làm con người ta gan dạ hơn, ông về một mình không cho ai hay. Rồi không biết xui rủi thế nào lại té xuống con mương dẫn nước về ruộng, ngâm nước cả một đêm, đến sáng lúc tá điền phát hiện thì người ông Ký đã lạnh tanh.
Hồi ông Ký còn sống, mọi việc lớn nhỏ đều do ông quản, chừng ông gật đầu thì mấy chuyện vụn vặt mới đến tay bà Ký lo. Nay ông Ký đi đột ngột, người trong nhà thay vì lo đám tang thì lại như rắn mất đầu, chạy loạn cả một buổi sáng, không biết hỏi ai.
Bụi sả sau vườn thấp thoáng bóng người, Mơ đứng ngó theo xe ngựa vừa rời đi, mới quay đầu lại đã thấy Lựu chạy như bay tới, mừng rỡ như bắt được vàng.
“Trời đất ơi, con kiếm cô Tư nãy giờ. Ông Hương Thân với mấy ông lớn ngồi ngoài nhà chính sáng giờ mà không ai ra tiếp, mấy ông giận lắm.”
“Cô Ba với bà không có đó hả?”
“Dạ, bà khóc nhiều quá, cô Ba mới đỡ bà vô buồng nghỉ thì mấy ông qua tới. Ông Hương hỏi cậu Hai đâu, con nói hông biết thì bị chửi quá trời quá đất.”
Mơ nghe xong không hỏi nữa, lật đật chạy lên nhà chính. Chưa ra đến nơi đã nghe tiếng nói vang vang của ông Hương thân.
“Từ hồi thằng Ký còn sống, tôi đã nói nề nếp trong nhà nó không được, mà nó không nghe. Nhà có mỗi thằng con trai mà không dạy nó làm ăn, cưng chiều sinh hư, rồi nó ỷ cái sự cưng chiều đó mà chơi bời tai tiếng đến tận Sài Gòn còn nghe.”
“Thôi ông, chắc tại Hai Sự nó còn nhỏ, ông bớt nóng lại. Tôi rót cho ông ly trà nè!”
Ông Hương thân càng nói lớn tiếng: “Tôi là bác bên nội của nó, mà không dạy dỗ được hay sao? Thân là con trai trưởng trong nhà, mà nay cha nó mất cũng không biết đường mò về, quá đổ đốn rồi.”
Ông Hương thân là anh họ của ông Ký. Hai năm trước, vì chút chuyện mà cãi nhau mấy câu, từ đó hai bên ít qua lại.
Hương thân là chức sắc của ông, chuyên phụ trách lễ nghi trong xã, người ta kêu là ông Hương Thân chớ ít ai biết tên thật. Ông nổi tiếng khó tính, đối với ông mọi thứ đều phải được xếp đặt vào vị trí mà nó nên có, thì xã hội mới đi theo đúng trật tự.
Những thứ trái với lẽ thường đều là thứ văn hóa rởm mà bọn phương Tây đem sang náo loạn, ông coi khinh.
Vậy nên đối với ông, Mơ cũng là một “thực thể” đi ngược với lẽ thường.
Mơ ra nhà chính, khoanh tay cúi đầu chào từng người. Ngoài người bác hai là ông hương thân thì còn có em trai ruột của bà Ký là ông hương sư, rồi ông hương quản, đều là những người có chức vụ.
Ông Hương sư hỏi: “Rồi mẹ bây đâu mà để nhà trống lỏng vậy?”
Mơ khoanh tay: “Dạ, thưa cậu Ba, hồi sáng nghe tin tía mất là má con khóc hoài tới giờ. Hồi nãy chị Ba mới đỡ má vô phòng nằm nghỉ.”
Ông Hương sư gật đầu, thông cảm cho sự bối rối của tang gia, cũng gật đầu vì cháu gái hiểu chuyện. Trước đây ông nghe người ta đồn đoán đủ thứ về cháu, ông xót lắm nhưng không biết làm sao, bữa nay thấy cháu lễ nghĩa đầy đủ nên cũng mừng.
“Rồi có cho người đi kiếm thằng Sự chưa?” Ông Hương thân hằn hộc lên tiếng hỏi.
Mơ cúi đầu: “Dạ, thưa bác Hai, con kêu người đi báo tin cho anh Hai rồi, chắc đang trên đường về.”
“Rồi hòm đâu?”
“Thưa, anh Năm đánh xe đi lấy từ sớm rồi.”
“Đào nguyệt* xong luôn chưa?”
“Thưa, chưa xong. Tại hồi sáng phải lên chợ xã rước thầy về coi hướng chôn cất, chắc tầm trưa nay là xong.”
Ông Hương thân hỏi xong một lèo thì gật đầu, tỏ ý tạm ổn. Nhưng dù sao, chuyện gia đình có tang lớn ngần này mà chỉ có đứa con nít lo liệu, lại là con gái, điều này làm ông thấy sai trái lắm.
“Phải thằng Ký có vài đứa con trai thì đỡ quá, con gái nhiều có giúp ích được chi đâu.”
Một câu chốt hạ, năm bảy người gật gù đồng tình.
Con Lựu đứng kế bên lén nhìn Mơ, cô nó không có phản ứng gì, thậm chí chỉ một cái chớp mắt cũng không, nhưng tự dưng nó thấy khó chịu trong bụng.
Không biết có phải vì lâu nay nó cứ lẽo đẽo theo sau cô Tư nên suy nghĩ đã thay đổi, hay vì nó thương cô mà tự dưng thấy ấm ức. Nó tức, vì cái gì mà người phụ nữ lúc nào cũng bị coi thường? Cô Tư làm tới vậy mà còn bị chê hay sao?
Lựu là con gái đầu lòng trong một gia đình nghèo, sau nó còn thêm có đứa em gái nữa. Từ sau khi em gái út chào đời thì tần suất những trận say xỉn của tía ngày càng nhiều. Mỗi lần như thế tía sẽ đá văng hết nồi chảo treo trên vách, đá bể thêm vài cái chén vốn chẳng nguyên vẹn gì, miệng thì ê a một vài câu, rằng sao lại là con gái, con gái thì được tác dụng gì, con gái vô dụng lắm.
Tía không đánh ai, chỉ la hét mấy câu vô nghĩa như thế rồi nằm vật ra đất mà ngủ. Chị em cô phải hợp lực cùng má kéo tía lên chiếc chõng tre duy nhất trong nhà, sợ tía lạnh, tía mà bệnh thì sẽ không có cơm ăn. Chỉ con trai mới kiếm được cơm ăn. Lựu năm tuổi âm thầm ghi nhớ.
Tuy không được học chữ, nhưng Lựu biết được mấy câu chữ Nho* hay lắm. “Tại gia tòng phụ, xuất giá tòng phu, phu tử tòng tử”, rồi thì “phận gái chính chuyên một chồng”, “tam niên vô tự bất thành thê”,… thì ra đó là bổn phận và trách nhiệm của người phụ nữ.
Nhưng gần đây, chả biết sao những câu nói của cô Tư cứ lởn vởn trong đầu Lựu. Cô Tư nói, phụ nữ luôn nghĩ phận gái không thể làm được việc lớn nên không dám làm bất cứ gì, trong nhờ đục chịu, họ đặt hy vọng vào chồng mình.
Sướng khổ cả đời được gửi gắm cho một người đàn ông xa lạ cũng như ván cược lớn, mà dính vào cờ bạc thì mấy ai được sống vui vẻ.
Lựu lại nhìn Mơ, cô Tư của nó vẫn cúi đầu im lặng.
Đột nhiên có tiếng xe ngựa ngoài sân, mọi người đồng loạt nhìn ra ngoài như thể đang tìm kiếm nhân tố có thể làm dịu đi sự căng thẳng lúc này.
“Cậu Hai về rồi bà ơi, cậu Hai về rồi cô Tư ơi!”
Tiếng lao xao ngoài sân ngày càng lớn, anh Năm Cóc chạy vào báo rằng chân Sự còn đang kẹp nạng chưa tháo, phải kêu thêm người ra cõng cậu vào nhà.
Cõng vào nhà? Chân kẹp nạng?
Ông Hương thân phản ứng nhanh nhất, tay cầm gậy gõ cộp một tiếng lên nền nhà.
“Cái thằng mất dạy, cha mày mất còn phải cho người đi kêu mày về, kêu về để mày vác cái thân tàn tạ về chọc tức ông bà cha mẹ. Cha mày không dạy được thì để tao!”
Hai năm trước, con trai ông cũng vì đi chơi với Sự mà xảy ra ẩu đả với người ta, ông phải lo chạy hai chục ngàn đồng bạc mới bảo lãnh được, nhưng vết dao trên mặt con ông thì đến giờ vẫn còn sẹo.
Mấy ông Hương sư, Hương quản đứng gần vội nhào lên kéo ông Hương thân lại, mồm năm miệng mười khuyên can. Nhưng ông đang giận nên ai nói gì cũng không nghe, quyết giãy ra cho bằng được, đến khi thấy Mơ đứng cản trước mặt mình ông mới quát ầm lên.
“Tao đánh thằng anh mất nết của mày, mày cản là tao đánh luôn.”
Lựu sợ quéo còng cả tay, nó định kéo Mơ lùi lại thì nghe tiếng cô vang lên.
“Thưa bác Hai, anh Hai con đau chân thì để con ra kè anh vô chịu tang cha. Nhà con có một mình anh Hai là con trai, chuyện anh con phải lo còn nhiều lắm. Bữa nay xin bác Hai để anh con làm tròn chữ hiếu trước, tang cha xong thì đánh cũng không trễ.”
Nói xong không chờ ông hương thân phản ứng, Mơ đã đi thẳng ra sân.
Sau này kể lại khung cảnh lúc đó, chị Sáu bếp tuy còn lấn cấn chuyện Mơ dám nói thẳng mặt với bậc trưởng thượng nhưng lại thấy “đã dã man”. Chị là người ngoài thấy cảnh này còn tức huống chi là người trong nhà, nhà người ta có chuyện mà cứ muốn đến lên mặt dạy đời. Con Lựu thì khỏi nói, sự sùng bái mù quáng của nó trước sức mạnh tiềm ẩn của người phụ nữ lại được dịp tuôn trào.
Nghe kể lại đám tang hôm đó rối nùi thành một cục. Bà Ký vì quá sốc nên ngồi khóc suốt bên quan tài của chồng. Hai Sự tuy là con trai duy nhất nhưng chân bị thương nên chỉ có thể ngồi trước bàn thờ của cha tiếp khách đến viếng. Ba Thu tuy đau lòng song cũng cố gắng lo chuyện cơm nước cho khách. Tất cả đều hợp tình hợp lý ngoại trừ cô Tư Mơ, người bị đồn đoán là đầu óc có vấn đề.
Hết chương 2
— Chú thích —
*Hương thân: Phụ trách dân sự, phong tục, lễ nghi trong xã. Thường là người lớn tuổi, có học thức, uy tín, không giàu bằng Hương chủ nhưng được dân kính trọng.
* Hương sư: Cố vấn trong việc giải thích luật lệ. Hương sư là giáo viên trong làng.
* Hương quản: Trưởng ban cảnh sát, kiểm soát hệ thống giao thông, chuyển vận.
Chà: Mỗi bình luận hay tương tác với tui đều rất có ý nghĩa. Cảm ơn mọi người đã ghé qua ^^