Cuối năm hai đại học, trời Vân Thành đã bắt đầu vào hạ. Nắng trải dài trên những con phố ven biển, từng dải cát xa xa phản chiếu ánh sáng lấp lánh như bạc. Buổi chiều nào gió cũng thổi mạnh, mang theo vị mặn đặc trưng của thành phố ven bờ, lùa qua những ô cửa sổ cao của khu ký túc xá, làm rèm trắng khẽ lay động.
An Dư ngồi bên bàn học, laptop mở, màn hình phản chiếu gương mặt đã trưởng thành hơn rất nhiều so với cô gái của hai năm trước. Mái tóc dài được buộc gọn, đôi mắt vẫn trong nhưng đã trầm hơn, như thể đã nhìn thấy quá nhiều thứ và học được cách im lặng trước mọi thay đổi.
Ngoài trời, nắng nghiêng lên bức tường cũ. Một cơn gió nhẹ thổi qua, mang theo hương muối biển thoang thoảng. Điện thoại trên bàn bỗng rung lên. Là mẹ Trình.
Giọng mẹ khàn hơn trước, nhưng vẫn dịu dàng và nhẹ như nước: “Dư Dư à, mẹ tính chuyển về Nam Thành. Ở đây một mình trống trải quá, mà sức khỏe mẹ cũng không còn tốt để đi dạy suốt. Ở đó có dì con, cũng tiện để mẹ sang phụ giúp, bầu bạn ít nhiều.”
Cô khẽ cắn môi, lòng chùng xuống một chút. Nghĩ đến việc mẹ rời đi, trái tim cô bỗng dâng lên cảm giác hụt hẫng đến khó tả. Căn phòng kia, rồi sẽ chỉ còn lại sự tĩnh mịch. Nhưng cô hiểu, dù sao mẹ ở lại đây cũng chỉ thấy ngột ngạt, quanh quẩn giữa những kỷ niệm cũ và bóng dáng người đã mất. Về Nam Thành nơi trời trong và gió nhẹ hơn, có lẽ sẽ tốt cho mẹ hơn nhiều.
An Dư ngẩng đầu, ánh mắt ngẩn ngơ nhìn ra ngoài cửa sổ. Mặt trời chiều đang lặn dần sau dãy nhà xa xa, ánh nắng nhuộm vàng một góc trời, trong trẻo đến mức khiến người ta vừa thấy ấm lại vừa muốn khóc.
Cô im lặng vài giây rồi đáp khẽ: “Mẹ đi đi ạ. Con ở lại được. Ở đây con còn việc làm và trường học, chưa tiện chuyển.”
Giọng mẹ bên kia điện thoại ngập ngừng: “Một mình con… có ổn không?”
An Dư khẽ cười, nụ cười nhẹ như sương: “Ổn mà mẹ. Con lớn rồi. Ở ký túc xá cũng an toàn. Mẹ đừng lo.”
Sau cuộc gọi, căn phòng chìm vào tĩnh lặng. Cô nhìn quanh, mọi thứ bỗng trở nên rộng hơn, trống hơn. Gió luồn qua cửa sổ, cuốn nhẹ tờ giấy phác thảo đang dang dở. Trên đó là bản thiết kế poster cô đang làm cho dự án truyền thông của lớp bố cục gọn gàng, màu sắc hài hòa, nhưng vẫn thiếu một điểm nhấn.
Cô nhìn thật lâu, rồi khẽ thì thầm như nói với chính mình: “Có lẽ… mình hợp với thiết kế hơn.”
Đêm đó, An Dư không về ký túc xá. Làm xong ca tối ở quán cà phê, cô bắt chuyến xe muộn về khu chung cư cũ. Trời Vân Thành đầu hạ oi nhưng có gió nhẹ, ánh đèn vàng hắt xuống con hẻm nhỏ, phản chiếu bóng người cô trải dài, mảnh khảnh đến cô độc.
Cô đứng dưới chân tòa nhà một lúc, ngẩng đầu nhìn những ô cửa sổ sáng lác đác, rồi khẽ thở ra một hơi dài, hơi mệt. Đôi vai nhỏ run nhẹ, bàn tay vẫn còn mùi cà phê và bột vani. Một lát sau, cô mới chậm rãi bước vào trong.
Hành lang chung cư tối và im ắng, chỉ có tiếng đèn huỳnh quang chập chờn lúc sáng lúc tắt. Cô biết giờ này mẹ chắc đã ngủ. An Dư nhẹ nhàng mở cửa, khẽ đặt túi xuống. Khi đi ngang qua phòng mẹ, cô dừng lại trong bóng tối mờ mờ, vẫn thấy lưng mẹ nằm nghiêng về phía khung cửa sổ, hơi thở đều đều. Không hiểu sao, trong khoảnh khắc ấy, lòng cô lại dâng lên một nỗi xót xa mơ hồ.
Vào đến phòng, cô tắm qua nước ấm rồi ngồi vào bàn học. Đồng hồ chỉ gần mười hai giờ đêm. Laptop sáng, tiếng quạt quay đều, ngoài cửa sổ là gió thổi khẽ qua hàng cây.
Cô cố gắng hoàn thành nốt phần bài tập nhóm, nhưng mắt cứ nặng trĩu. Tay gõ bàn phím, đầu nghiêng về phía cửa sổ, song chẳng có dòng nào thật sự lọt vào tâm trí.
Khi nằm xuống giường, cơ thể rã rời, nhưng giấc ngủ vẫn chẳng đến. Mắt cô mở to trong bóng tối, chỉ thấy trần nhà lạnh lẽo và ánh đèn hành lang le lói hắt qua khe cửa. Gần sáng, cô mới thiếp đi được chốc lát. Bảy giờ, đồng hồ báo thức reo. An Dư tỉnh dậy, đầu nặng, quầng mắt thâm nhẹ, nhưng vẫn cố rửa mặt, thay đồ, xuống bếp ăn sáng cùng mẹ.
Khi mẹ Trình rót sữa vào ly, An Dư khẽ nói: “Mẹ… con định đổi ngành.”
Mẹ hơi khựng tay, ngẩng lên nhìn cô: “Đổi ngành à?”
“Dạ. Từ báo chí sang thiết kế. Con thấy mình thật sự thích vẽ, thích tạo ra thứ gì đó có hình, có màu, có cảm xúc.”
Mẹ Trình im lặng rất lâu.
“Mẹ đừng lo, con mẹ học rất giỏi, có học bổng, sẽ tự lo được.” An Dư nhìn bà đắn đo, giọng nhẹ nhàng.
Bà Trình nhìn con gái hồi lâu, rồi giọng bà dịu dàng vang lên, pha chút nghẹn ngào:
“Chỉ cần con thích, mẹ sẽ ủng hộ. Đời người, có mấy lần được làm điều mình muốn đâu.”
An Dư cười, nụ cười chân thật nhất trong nhiều tháng qua.
“Cảm ơn mẹ.” An Dư cười nhẹ, rồi lại hỏi: “Bao giờ mẹ chuyển về Nam Thành ạ?”
“Cuối tháng này.”
Cô khẽ gật đầu, thìa khuấy trong ly sữa cũng chậm lại. Trong lòng có thứ gì đó chùng xuống. Vậy còn 10 ngày nữa…
Chiều hôm đó, cô không về ký túc xá, mà ở nhà tranh thủ phụ mẹ dọn quần áo, sắp xếp lại giấy tờ. Hai mẹ con gói từng thùng đồ, dọn từng ngăn tủ. Mỗi vật dụng được bọc lại bằng tấm vải sạch, mỗi kệ trống lại để lộ lớp bụi thời gian. Khi nhìn quanh, căn nhà dường như nhỏ hơn, mà lòng lại trống nhiều hơn.
Vài ngày sau, cô nộp đơn xin chuyển ngành, rồi chờ xét duyệt. Đến ngày mẹ Trình rời đi, cô cũng xin nghỉ một ngày ở trường và quán cà phê, cùng bà về Nam Thành. Chuyến xe kéo dài hơn hai tiếng. Đường xa, nắng hạ hắt vào cửa kính, phản chiếu lên gương mặt hai mẹ con những vệt sáng vàng nhạt.
Ngôi nhà cũ nơi Nam Thành nằm cuối con hẻm Khu dân cư Hoa Giang, tường vôi loang lổ, cửa sổ phủ bụi. Từ ngày bà ngoại mất, lâu lắm rồi chẳng có người ở. Hai mẹ con thay áo, bắt tay dọn dẹp. Tiếng chổi cọ nền, tiếng khăn lau bàn, xen lẫn tiếng cười khe khẽ và hơi thở mệt.
Đến trưa, cả căn nhà cuối cùng cũng sạch sẽ, thoáng đãng hơn. Mùi gỗ cũ trộn với mùi trà gừng thoang thoảng, yên bình lạ thường.
Buổi tối ăn xong, mẹ Trình ra phòng khách xem TV, còn An Dư ngồi ngoài hiên. Trăng Nam Thành tròn và sáng, hắt xuống mái ngói những vệt sáng bạc.
Cô ngồi đó, tựa cằm lên đầu gối, nhìn ánh trăng lung linh trên mặt sân, trong lòng dâng lên cảm giác lạ lẫm vừa quen vừa xa, như thể tuổi thơ của cô đang lặng lẽ quay lại.
Cô nghĩ đến mai này, khi mẹ đã rời khỏi Vân Thành, cô sẽ chỉ còn lại một mình căn phòng nhỏ, góc bàn học cũ, những đêm dài với đồ án và cà phê. Nhưng cô cũng biết, đó là điều tất yếu của trưởng thành. Người ta không thể vừa giữ mãi quá khứ, vừa tiến về phía trước.
Sáng hôm sau, cô dậy sớm. Mẹ còn đang ngủ, cô rót một ly nước, để lại tờ giấy nhắn nhỏ: [Con về trước, giữ gìn sức khỏe mẹ nhé.].
Rồi kéo vali ra khỏi cửa, đón chuyến xe quay về Vân Thành. Trên xe, cô mở điện thoại xem email đơn chuyển ngành của cô đã được duyệt từ ba ngày trước.
Ánh sáng từ màn hình phản chiếu lên khuôn mặt cô, đôi mắt nâu sẫm khẽ cong, hiện lên một tia sáng dịu. Cuối cùng, con đường của cô cũng thật sự bắt đầu.
Khoảng gần trưa, xe đến Vân Thành. Không khí ở đây oi hơn, khói bụi hơn, nhưng với cô, lại thân thuộc đến lạ. Từ bến xe, cô kéo vali, gọi xe về thẳng khu phố Vĩnh Hiên.
Căn hộ cũ đứng đó, trầm mặc giữa dãy nhà cũ kỹ. Cánh cửa sắt vẫn loang vết gỉ như ngày nào, ổ khóa vẫn hơi kẹt khi xoay. Khi bước vào, mùi ẩm mốc và bụi bặm phả ra, nhưng chỉ sau vài hơi thở, An Dư đã cảm thấy quen thuộc.
Cô bỏ túi đồ xuống, cởi áo khoác rồi mở toang cửa sổ. Gió tràn vào, lật tung rèm cửa mỏng, mang theo tiếng xào xạc của cây xanh bên ngoài. Ánh nắng xuyên qua bụi mờ, chiếu lên tường những vệt sáng lung linh.
Trên bàn vẫn là lọ hoa khô cũ, vài cánh đã gãy, nằm im lìm trong làn sáng nhạt. Cô lau dọn lại mọi thứ, thay ga giường, đặt lại bàn học. Căn nhà này, dù vắng mẹ, vẫn là nhà. Dù trống trải, vẫn là nơi cô thuộc về.
Từ hôm ấy, cô không về ký túc xá nữa. Cô dọn về căn hộ cũ ở phố Vĩnh Hiên. Buổi sáng đi học, buổi chiều làm thêm ở quán cà phê, buổi tối trở về căn hộ trống. Mỗi khi mở cửa, thứ đón cô chỉ là bóng tối và không khí lạnh. Không có ánh đèn đợi, không có tiếng ai gọi “con về rồi à?”.
Căn nhà nhỏ ấy từng là nơi hai mẹ con, từng là nơi vang lên tiếng nói cười và tiếng đàn buổi tối, giờ lại chỉ còn một mình cô. Cô treo túi lên giá, bật công tắc, rồi đứng yên vài giây nhìn khung ảnh mẹ con trên kệ. Ánh đèn vàng phủ xuống, gương mặt người trong ảnh cười dịu dàng, còn cô bỗng thấy sống mũi cay xè.
Những ngày ấy, cô luôn cố gắng nhiều hơn học hành, làm việc, tiết kiệm từng đồng.
Mỗi tháng, cô trích một phần tiền lương gửi về Nam Thành, dù mẹ vẫn nhắn rằng: [Đừng gửi nữa, mẹ đủ dùng rồi.]
Nhưng An Dư vẫn gửi. Cô không nói, chỉ muốn mẹ thấy yên lòng, biết rằng con gái vẫn ổn.
Song, đêm nào cũng vậy, sau khi tắm xong, cô lại ngồi trước bàn học, mở laptop lên, tra các phần mềm thiết kế, học cách dùng bảng vẽ điện tử. Lúc gió thổi, tờ giấy vẽ bị cuốn bay khỏi bàn, cô đưa tay giữ lại, ánh đèn vàng hắt lên gương mặt gầy gò nhưng ánh mắt sáng, có gì đó mềm mại mà kiên định.
Bên ngoài, thành phố ồn ào. Còn bên trong căn nhà nhỏ, chỉ có một cô gái trẻ đang chậm rãi học cách sống, học cách bước tiếp dù chẳng còn ai đứng phía sau.
Cô không biết mình sẽ đi đến đâu, cũng chẳng chắc tương lai có điều gì chờ đợi, chỉ biết rằng…phải nỗ lực, phải mạnh mẽ, phải sống cho thật tốt.
Bởi vì, đó là cách duy nhất để người đã đi có thể yên lòng. Và cũng là cách duy nhất, để cô không đánh mất chính mình.
Đêm ấy, Vân Thành có mưa nhẹ. Trên bàn, chiếc đèn vàng vẫn sáng, chiếu xuống tập vẽ còn dang dở, và bóng cô gái ngồi nghiêng, lặng lẽ vẽ từng đường nét vẽ cả cô đơn, lẫn hy vọng.
Những ngày sau đó, cuộc sống của cô trở nên bận rộn đến mức không còn chỗ cho suy nghĩ vu vơ. Sáng đến trường, trưa đi làm ở quán cà phê, tối học thêm lớp thiết kế đồ họa. Mỗi đêm, khi về đến căn hộ cũ, cô lại ngồi hàng giờ trước máy tính để vẽ, chỉnh bố cục, học cách phối màu, thử nghiệm ánh sáng.
Những nét bút trên màn hình dần trở nên tự tin hơn, bàn tay vốn run rẩy nay lại vững vàng đến lạ. Có hôm ngồi vẽ đến ba giờ sáng, cô gục đầu trên bàn ngủ thiếp đi, ánh đèn laptop vẫn hắt lên khuôn mặt mệt mỏi nhưng bình yên.
Mùa hạ trôi qua trong tiếng ve ngân rộn ràng. Những buổi sáng, cô đón bình minh trên con đường đầy gió, tóc bay nhẹ, chiếc túi vải vắt chéo vai. Khi đi qua cửa hàng cũ nơi mình từng làm việc, cô dừng lại chốc lát, nhìn tấm biển hiệu phản chiếu ánh mặt trời. Trong khoảnh khắc ấy, cô nhận ra mình đã thật sự thay đổi. Không còn là cô gái nhỏ từng ngồi khóc dưới mưa năm nào.
Một buổi chiều, trong phòng thực hành, giảng viên đến bên bàn cô, dừng lại nhìn tấm thiết kế đang hiển thị trên màn hình.
“Bức này… em lấy cảm hứng từ đâu?”
An Dư ngẩng đầu, cười khẽ, giọng điềm nhiên: “Từ biển, và… từ ký ức.”
Giảng viên gật đầu, nụ cười hiếm hoi hiện lên: “Giữ cảm xúc đó. Đó là điều khiến thiết kế của em có linh hồn.”
Đêm đó, trở về phòng, cô mở lại bản vẽ ấy là hình ảnh mặt biển buổi sớm, nơi mặt trời vừa lên, ánh sáng phản chiếu trên mặt nước tạo thành hàng nghìn vệt bạc. Trong góc phải, cô vẽ một người con gái ngồi giữa triền đá, tay cầm cuốn sổ nhỏ, phía trên ghi mấy dòng chữ xiêu vẹo: “Có người đã đi qua tuổi trẻ của tôi, để lại cho tôi lòng dũng cảm sống tiếp.”
Cô nhìn hồi lâu. Thế giới rộng lớn, tương lai còn dài, và đó là cách duy nhất để cô cảm thấy mình vẫn còn sống.