Sương mù tháng mười đặc quánh, lơ lửng quấn lấy mấy đầu đao cong vút trên mái đình làng Thuận.
Hơi lạnh từ rặng tre ngà mơn man luồn qua kẽ áo nâu sồng tơi tả của đám dân đen tản mạn buổi chợ sớm.
Sân đình lát gạch đỏ đã bong tróc nham nhở, đọng lại những vũng nước đục ngầu sau cơn mưa dầm dề đêm qua.
Mùi đất ngái hòa lẫn mùi nhang trầm từ chánh điện tỏa ra tạo nên một thứ huyễn hoặc tịch liêu.
Thương Lăng đứng vắt vẻo trên phiến đá tảng xanh kê chân cột đình, hai tay múa may lia lịa.
Cô trạc đôi mươi, búi tóc củ hành xộc xệch xiêu vẹo sau gáy, quần nái đen xắn móng lợn cao vút để lộ cặp ống chân lấm lem bùn đất.
Dưới chân Lăng, đám đàn bà con gái mặc áo mớ ba mớ bảy vá chằng vá đụp xúm xít vây quanh, ngửa cổ há hốc mồm xem.
Lăng giơ cao một cái lọ thủy tinh bé xíu xỉn màu.
Bên trong sóng sánh thứ nước màu nhờ nhờ đục đục.
Cô nuốt nước bọt, đôi mắt đen láy thao láo đảo quanh một vòng càn quét ví tiền của đám đông.
“Các bà các bu cứ nghe con, đây là nước hoa Tây chính hiệu Pháp quốc, chở tàu thủy khói um cả trời mười mấy tháng lênh đênh mới tới xứ An Nam này!” Lăng ưỡn ngực, vỗ bành bành vào mạn sườn: “Thứ này quý giá ngang ngọc ngà châu báu. Hoàng hậu Mẫu nghi thiên hạ bên Tây còn phải tranh nhau mua. Quẹt một giọt xoa mang tai, giai làng theo hàng đàn. Xức một giọt vào cổ tay, chồng hầu hạ như bà hoàng!”
Đám đông xì xầm to nhỏ.
Mấy bà thím chắp tay sau hông nghển cổ lên cố nhìn cho rõ cái bảo vật cõi Tây dương.
Lăng nhếch mép, ngón tay cái thành thục bật văng nắp bấc.
Lập tức, mùi ngai ngái của nước lá vối đặc để thiu ba ngày hòa lẫn cái hăng sặc sụa của dầu cù là xộc thẳng vào mũi đám người đang háo hức.
Thím Tư bán cá chun mũi hít lấy hít để, mắt lim dim gật gù ngỡ mùi này mới rặt là hàng Tây xịn.
Lăng đắc ý chìa tay ra vẫy vẫy.
Từng đồng tiền hào đen nhẻm, từng đồng bạc xòe mòn vẹt mép thi nhau rơi vào chiếc tráp gỗ tẩu mã sứt sẹo của cô.
Tiếng kim loại va vào nhau lanh canh lọt thỏm giữa lớp sương sớm ướt sũng.
Tiếng phèng la bỗng đánh xoảng một tiếng chát chúa phá toạc bầu không gian huyên náo.
“Bắt lấy con lừa đảo!”
Tiếng lão trưởng tuần ồm ồm rống lên từ phía cổng tam quan, kéo theo sau là năm sáu gã trai tráng lăm lăm gậy tre đực to bằng bắp tay.
Đám đàn bà hét toáng lên dạt dạt cả ra hai bên.
Lăng giật thót mình, gót chân luống cuống dẫm trượt mép tảng đá.
Cô vội vàng vơ túm xèng lẻ nhét tọt vào cạp quần, tiện tay cắp luôn cái tráp gỗ ép sát vào mạng sườn, vắt chân lên cổ chạy bán sống bán chết.