Cô cắn môi đến mức bật máu, vị tanh ngọt lan trong khoang miệng giúp đầu óc tỉnh táo hơn một chút. Cô dùng chút sức tàn chống hai tay xuống bùn nhão. Đất lạnh như muốn hút sạch chút hơi ấm cuối cùng từ lòng bàn tay cô.
Tô Diệp lết từng chút một.
Xung quanh tối đen như hũ nút. Qua ánh sáng mờ tịt rọi xuống từ những đám mây xám xịt trên cao, cô lờ mờ thấy những rặng tre xơ xác đang oằn mình trong gió bấc. Mấy bụi chuối xơ rách như những bàn tay gầy gò vẫy vùng giữa khoảng không hoang vu.
Không khí thoảng mùi ẩm mốc, ảm đạm.
Nơi này hoang vắng đến lạnh người. Không có tiếng còi xe, không có ánh đèn đường, tuyệt đối không có hơi thở của thời hiện đại.
Cô đang bò trên một sườn dốc trơn trượt. Bùn đất bám đầy vào áo phông, chui vào móng tay đau buốt. Cô cần tìm một gốc cây to hoặc hốc đất khuất gió để trú tạm qua đêm nay.
Đầu ngón tay tê dại bỗng chạm phải một vật cứng, thô ráp nằm nửa chìm nửa nổi dưới bùn.
Tô Diệp dừng lại, gạt lớp bùn nhão phía trên. Đó là một tấm biển gỗ cũ kỹ, nứt nẻ, bị gió bão quật đổ từ lâu. Trên mặt gỗ mục, những nét chữ nét thanh nét đậm mờ nhạt hiện ra:
“Địa phận làng Yên B – Tổng X.”
Làng Yên B? Tổng X?
Mấy danh xưng hành chính thời xưa làm cô thắt tim lại. Chưa kịp định thần, giọng nói máy móc lại vang lên, kèm theo một bản đồ định vị ảo mờ nhạt trong đầu.
[Xác nhận tọa độ: Bờ đê sông H, làng Yên B, nước V.]
[Thời gian: Khoảng 23 giờ, ngày 30 tháng Chạp năm Giáp Thân (chuẩn bị bước sang năm Ất Dậu 1945).]
[Cảnh báo: Khu vực đang nằm trong vùng thiên tai nghiêm trọng. Tỷ lệ tử vong của quần thể xung quanh đạt mức báo động đỏ.]
Đầu óc Tô Diệp như có tiếng sét nổ ngang tai.
Năm 1945.
Đêm giao thừa năm Ất Dậu.
Điểm khởi đầu của trang sử đen tối nhất: nạn đói năm 1945.
Cái lạnh thấu xương, sự hoang tàn này, và cả mùi chết chóc thoang thoảng trong gió…
Tất cả là thật.
Cô đã rơi thẳng vào ranh giới giữa sự sống và cái chết của hàng triệu con người.
Một cảm giác nghẹn ứ dâng lên tận cổ. Nhưng bản năng sinh tồn của một kẻ từng lăn lộn từ hai bàn tay trắng ở thành phố lớn đã kéo cô lại.
Muốn khóc thì cũng phải sống sót đã.
Tô Diệp cố thở đều, ép mình tỉnh táo. Cô lết vào bụi chuối xơ xác gần đó, kéo những tàu lá chuối khô rụng dưới đất phủ lên người để cản bớt những đợt gió bấc đang lùa vào sườn đê. Lớp lá khô ráp, lạnh ngắt nhưng ít ra cũng giúp cô giảm bớt sự tiếp xúc trực tiếp với sương muối.