Không gian tĩnh mịch bao trùm vách đất. Bóng đêm trượt dài qua đỉnh mái tranh, tan dần vào những vệt sương trắng xóa.
Gà trống nhà hàng xóm vỗ cánh phành phạch trên ngọn rơm, rướn cổ gáy một tràng “ò ó o” lanh lảnh xé rách bầu trời màu lam xám.
Mận đẩy tấm phên nứa bước ra hiên. Gió sớm mai mang theo cái lạnh thấu xương của đợt sương muối đầu mùa táp thẳng vào da mặt sần sùi. Quần áo dính dớp mồ hôi và mùi khói bếp cọ xát vào da thịt. Cô bước hẳn ra khoảng sân gạch rêu phong ướt sũng.
Trước mặt Mận, vắt ngang qua bờ giếng khơi rêu mốc là sườn đồi hoang vắng của làng Mễ Trì. Đất đai khô cằn, sỏi đá lởm chởm lô nhô dưới làn sương mù lảng bảng. Cua đồng đã bắt đầu đào hang trốn sâu dưới lòng bùn. Rau măng trên rặng tre cũng thui chột không đâm búp non. Bánh đúc riêu cua thanh mát vắt ra từng đồng tiền ở chợ Huyện sắp sửa không còn bóng dáng khách nào nữa.
Gió bấc lại lùa mạnh làm những bụi cỏ tranh cao ngập đầu người xào xạc nghiêng ngả. Mận nheo mắt.
Lẫn trong đám cỏ tranh khô úa xám xịt, những vạt lá to, hình mũi mác, viền tím ngắt đang run rẩy dính đầy những hạt sương lạnh buốt. Những bụi cây đót hoang dại mọc thành từng cụm, chôn vùi rễ sâu tít dưới tầng đất sỏi khô cằn.
Mận từ từ hạ tầm mắt xuống phần gốc rễ đang nhô lên những thân củ sần sùi, vỏ bọc lớp vảy tím nâu xỉn màu lấm lem bùn đất. Bàn tay to thô ráp của cô đưa lên, nắm chặt lấy cán chiếc cuốc chim dựng dựa vào vách đất. Thớ gỗ mòn vẹt, mát rượi ép sát vào lòng bàn tay.
Các đốt ngón tay cuộn lại, xiết chặt tay cầm. Khúc gỗ nện phập một tiếng đanh gọn xuống nền gạch nứt nẻ. Mận dán mắt vào phần gốc tím sẫm đang ẩn mình dưới lòng đất.
Mận nhấc bổng mũi cuốc rỉ sét, lách người qua kẽ hở của hàng rào dâm bụt ướt sũng sương đêm. Những phiến lá đầy gai tơ quệt qua ống quần lanh cộc, để lại những vệt nước lạnh buốt ngấm thẳng vào da thịt. Đất đồi sỏi cơm lạo xạo dưới gót chân trần.
Cô bước từng nhịp nặng nhọc, chúi người về phía trước, cắm mặt leo lên con dốc thoai thoải mọc đầy cỏ tranh.
Gió bấc rít qua vành tai, cuốn theo hơi lạnh mài sắc như dao lướt trên gò má. Mận dừng lại trước vạt cây đót hoang rậm rạp nhất. Đám lá to bằng hai bàn tay người lớn úp lại, mép lá xẻ rách tươm vì gió bão, rũ rượi đổ rạp xuống mặt đất nứt nẻ.
Cô dang rộng hai chân, trụ vững trên nền sỏi. Hai cánh tay gồng lên, gân xanh nổi ngoằn ngoèo dưới lớp da đen sạm. Mũi cuốc vung lên cao quá đầu, bổ gập xuống.