Đúng lúc mùi hành phi đạt đến độ chín tới, Mận trút toàn bộ chiếc bát đựng gạch cua óng ánh vàng cam vào chảo.
“Xèo!”
Ngọn lửa bùng lên liếm quanh mép chảo. Gạch cua tan chảy, quyện chặt lấy lớp mỡ lợn và hành khô, sôi lên sùng sục, nổi lềnh bềnh những váng mỡ vàng ươm, đặc quánh.
Từ góc ổ rơm, cái Tí lết những bước chân trần nhỏ xíu ra bậu cửa bếp. Con bé mặc chiếc áo nâu vá chằng vá đụp, hai tay ôm lấy cái bụng lép kẹp, vươn chiếc mũi tẹt hít lấy hít để luồng không khí đặc quánh mùi gạch cua phi hành. Nước dãi tứa ra, làm bóng nhẫy cả khóe môi nứt nẻ. Nó ngồi xổm xuống, chớp chớp đôi mắt đen láy nhìn chằm chằm vào chảo gạch cua đang nổ lép bép, yết hầu nhỏ xíu trượt lên trượt xuống đánh ực một tiếng rành rọt.
Mận liếc nhìn con bé. Cô dùng đầu đũa, quệt một vệt gạch cua màu cam nhạt, dính lấm tấm vụn hành khô, chìa ra trước mặt Tí. Con bé rụt cổ lại theo phản xạ, rồi há miệng, le chiếc lưỡi nhỏ xíu liếm trọn đầu đũa.
Vị béo ngậy, mằn mặn, thơm nức nở bùng nổ trong khoang miệng. Tí trố mắt, hai má phồng lên, mút lấy chiếc đũa tre không chịu nhả, đến mức Mận phải giật mạnh mới rút ra được.
Trời sáng tỏ. Những tia nắng đầu thu vắt ngang ngọn cau, thả xuống sân gạch thứ ánh sáng vàng vọt, sắc bén.
Mận xếp những tảng bánh đúc trắng ngà, rắc điểm xuyết hạt lạc luộc vào một bên thúng. Bên thúng còn lại, cô đặt nồi nước riêu cua ủ kín trong lớp rơm bện, chèn chặt chiếc chảo nhỏ đựng gạch cua chưng mỡ hành và xấp bát đĩa sứt mẻ.
Cô luồn chiếc đòn gánh tre đực nhẵn bóng mồ hôi vào hai đầu quang mây rồi khụy gối, gồng hai bắp đùi to như cột đình, Mận hóp bụng, bật đứng dậy. Chiếc đòn gánh oằn xuống, cọ xát vào lớp vải áo nâu sần sùi ở bả vai, kêu cót két.
“Ở nhà trông bà! Có đói thì cạo xoong bột cháy dính đáy chảo mà ăn.”
Mận hất cằm ra lệnh cho Tí, rồi sải những bước chân dài, vững chãi, nện gót trần bình bịch xuống mặt đường đất ải, tiến thẳng ra khỏi cổng làng. Cuội xách chiếc rổ tre đựng dăm bó đũa mộc, tất tả chạy gót nọ đá gót kia bám sát theo bóng lưng rộng bè của Mận.
Chợ Huyện sáng nay họp phiên mùng mười, đông đặc người. Tiếng lợn eng éc bị trói chặt móng vứt lăn lóc dưới đất bùn, tiếng gà vịt quang quác đập cánh trong lồng tre, tiếng người mua kẻ bán mặc cả lanh lảnh, the thé đập vào màng nhĩ lùng bùng. Mùi phân gia súc, mùi lá chuối dập, mùi mồ hôi người chua loét quyện vào nhau, lẩn khuất dưới lớp sương mù chưa kịp tan hết.