Bát cháo trên bàn đã nguội ngắt, loãng toẹt, chỉ lèo tèo vài hạt gạo nổi lềnh bềnh trong thứ nước đục ngầu.
Trương thị rụt rè đẩy bát cháo về phía Tô Diệp An, đôi tay gầy guộc run run: “Tiểu An, con ăn đi cho nóng… à không, cho lại sức. Mẹ ăn khoai lang là được rồi.”
Tô Diệp An nhìn xuống bát cháo, lại nhìn sang củ khoai lang bé tẹo, mốc meo trên tay mẹ. Trong lòng trào lên một nỗi chua xót nghẹn ngào.
Nhà họ Tô không nghèo đến mức này.
Bác cả Tô Kiến Quốc là trưởng thôn Đại Hà, quyền cao chức trọng nhất cái làng này. Nhà bác ấy ăn cơm trắng, có thịt lợn treo gác bếp. Bà nội nắm quyền tay hòm chìa khóa, thóc lúa trong kho không thiếu. Thế nhưng đối với hai mẹ con Tô Diệp An, những kẻ bị coi là người thừa thì đến một hạt gạo cũng bị đong đếm khắt khe. Làm việc quần quật từ gà gáy đến tối mịt mà đổi lại chỉ là một bát cháo loãng này sao?
Tô Diệp An cầm lấy bát cháo chia đôi, đổ một nửa vào cái bát sứt mẻ của mẹ.
“Mẹ ăn đi. Mẹ không ăn thì con cũng nhịn.”
Trương thị định từ chối, nhưng nhìn ánh mắt kiên định của Tô Diệp An nên bà đành rơm rớm nước mắt bưng bát lên húp.
Kiếp trước, Tô Diệp An lớn lên trong cô nhi viện. Cô không hề biết mặt mũi cha mẹ mình trông ra sao, chưa từng được ai nhường nhịn miếng ăn, cái mặc. Tô Diệp An đã quen với sự lạnh lẽo của lòng người, quen với việc phải tranh giành để sống sót.
Nhưng kiếp này ông trời đã bù đắp cho cô.
Dù thân xác này bị ghẻ lạnh, bị hắt hủi nhưng người phụ nữ trước mặt lại yêu thương cô bằng cả sinh mạng. Bà ấy sẵn sàng nhịn đói để cô được ăn no, sẵn sàng chịu đòn roi thay cô.
Trương thị ăn xong liền vội vàng vác cuốc ra đồng làm công điểm. Bà sợ đi muộn sẽ bị trừ điểm, lại bị mẹ chồng mắng nhiếc.
Tô Diệp An ở lại nhà, lấy cớ chân đau để nghỉ ngơi. Đợi mẹ đi khuất, Tô Diệp An giả vờ khập khiễng bước ra sau hè, nơi đặt một chum nước mưa lớn dùng để sinh hoạt.
Mặt nước phẳng lặng như gương. Tô Diệp An cúi xuống, lần đầu tiên nhìn rõ dung mạo của chính mình ở kiếp này.
Phản chiếu trong nước là một cô gái gầy gò, da dẻ vàng vọt vì thiếu dinh dưỡng. Tóc tai xơ xác, gò má hơi cao. Nhưng, dưới lớp bụi bẩn lem ấy là những đường nét vô cùng thanh tú. Đôi mắt to tròn đen láy, sống mũi cao thẳng tắp, đôi môi dù nhợt nhạt nhưng có khuôn hình trái tim rất đẹp.
Đây là một viên ngọc thô chưa được mài giũa. Chỉ cần được ăn uống đầy đủ, bồi bổ một chút thì chắc chắn sẽ trở thành một mỹ nhân nghiêng nước nghiêng thành.
Tô Diệp An đưa tay vuốt nhẹ lên gò má mình trong nước, khóe môi khẽ nhếch lên.
Mười sáu tuổi.
Kiếp trước cô chết năm hai mươi bốn tuổi. Sống lại kiếp này khiến cô lãi được tám năm thanh xuân. Tám năm đã đủ để thay đổi cả một đời người.
Thời đại này là thập niên 70.
Tô Diệp An lục lọi trong ký ức của nguyên chủ và kết hợp với kiến thức lịch sử của mình. Đây là thời kỳ bao cấp, nền kinh tế kế hoạch hóa tập trung. Mọi thứ đều vận hành theo hình thức tem phiếu.
Muốn ăn cơm phải có phiếu lương thực. Muốn mặc áo phải có phiếu vải. Muốn mua thịt phải có phiếu thịt. Tiền không phải là vạn năng, không có hộ khẩu thành phố, không có đơn vị công tác thì dù có tiền cũng chẳng mua được gì.
Người dân trong thôn Đại Hà này quanh năm bán mặt cho đất bán lưng cho trời, thu nhập tính bằng công điểm, cuối năm chia thóc chia gạo, may mắn lắm mới đủ ăn chứ đừng nói đến chuyện làm giàu.
Trong xã hội này, giai cấp được trọng vọng nhất là công nhân viên chức nhà nước, những người bưng “bát cơm sắt”. Họ có lương cố định, có chế độ phân phối nhu yếu phẩm, đi đâu cũng được nể trọng.
Còn những người nông dân chân lấm tay bùn như cô và mẹ thì dù không nói là bị coi thường nhưng cũng bữa đói bữa no. Muốn thoát khỏi cảnh này chỉ có hai con đường: Một là đi học thi đại học để lên thành phố, nhưng hiện tại thi cử đang bị gián đoạn, hai là… đi đường tắt.
Bác cả Tô Diệp An làm trưởng thôn, nắm quyền sinh sát trong làng. Ông ta có thể dễ dàng dìm chết mẹ con cô bằng những luật lệ hà khắc.
Khoảng cách giữa cô và ông ta hiện tại là một trời một vực. Cô là trứng, ông ta là đá.
Nhưng trứng này là trứng sắt, còn đá kia… cứ chờ xem.
Tô Diệp An đứng thẳng người, hít sâu một hơi không khí buổi sớm trong lành của thập niên 70. Ánh mắt cô nhìn về phía chân trời xa xăm, nơi có huyện thành sầm uất hơn cái làng nhỏ bé này.
Người ta nói đàn ông được coi trọng vì có địa vị, phụ nữ được khen vì biết cam chịu. Nhưng tôi Tô Diệp An chỉ cười nhẹ: “Tôi lấy trí mà lập thân, lấy thực lực mà đổi mệnh. Say là được ăn bữa cơm no, tỉnh là có thể nắm trọn cuộc sống trong tay.”
Tô Diệp An sẽ không cam chịu làm một cô thôn nữ đợi tới tuổi lấy chồng, sinh con đẻ cái rồi lặp lại vòng đời lam lũ. Cô muốn lên thành phố. Cô muốn có bát cơm sắt, thậm chí là bát cơm vàng.
Cô muốn trở thành người nắm luật chơi, chứ không phải quân cờ trong tay kẻ khác.
Tô Diệp An quay lại phòng mình rồi đóng cửa lại, cài khóa cẩn thận rồi lập tức tập trung tinh thần vào không gian tùy thân.
Trong màn sương mờ ảo, xác con sói đêm qua vẫn nằm im đó. Bộ lông dày dặn, hàm răng sắc nhọn. Đây chính là vốn khởi nghiệp đầu tiên của cô.
Ở thời đại này thịt là thứ xa xỉ phẩm bậc nhất. Một con sói nặng chừng ba mươi cân, nếu biết cách sơ chế và tìm đúng mối tiêu thụ ở chợ đen là cô có thể đổi được một khoản tiền kha khá và quan trọng hơn là tem phiếu.
Luật pháp cấm buôn bán tư nhân, nếu bị bắt là sẽ bị quy vào tội đầu cơ trục lợi, nhẹ thì bị phạt cải tạo, còn nặng thì đi tù.
Nhưng với cái bụng đói meo và tương lai mịt mù phía trước, chút rủi ro này có đáng gì? Cùng lắm gặp chuyện gì thì cô lập tức trốn vào không gian.
Tô Diệp An rửa mặt bằng nước lạnh cho tỉnh táo, đôi mắt lóe lên ánh nhìn sắc sảo.