Đại đội trưởng Tống dặn dò thêm vài câu về nội quy, rồi dắt xe bò rời đi, để lại nhóm thanh niên mới cho Vương Hà lo liệu.
Vương Hà dẫn Lâm Huệ, Trần Tuyết và cô gái còn lại, tên là Tôn Lệ, bước vào dãy nhà bên phải. Vừa đẩy cánh cửa gỗ ọp ẹp ra, một mùi ẩm mốc xen lẫn mùi ẩm mốc của chiếu cói lập tức đập vào mặt. Căn phòng khá rộng, nhưng ánh sáng lờ mờ vì cửa sổ chỉ được dán bằng giấy bồi đã ố vàng.
Chiếm gần hết diện tích căn phòng là một chiếc giường đất (kháng) khổng lồ, trải mấy tấm chiếu cói đã sờn rách. Trên giường, đồ đạc của những nữ thanh niên cũ được xếp gọn gàng ở một góc.
“Phòng chúng ta hiện có bốn người cũ, thêm ba em nữa là bảy người. Ngủ trên chiếc đất này vẫn đủ rộng rãi.”
Vương Hà nhiệt tình chỉ vào phần giường đất còn trống.
“Hôm nay đại đội chưa phân rơm rạ mới, các em chịu khó trải chăn đệm của mình lên nằm tạm. Bên dưới giường đất có lỗ đốt lửa, tối nay chị sẽ nhờ mấy nam thanh niên nhóm lửa sưởi ấm giường đất, sẽ không lạnh đâu.”
Trần Tuyết và Tôn Lệ nhìn chiếc giường đất lạnh lẽo, cứng nhắc, rồi lại nhìn những bức tường đất loang lổ vết nứt, khuôn mặt không giấu nổi sự thất vọng và tủi thân. Ở thành phố, dù chật chội nhưng ít ra họ vẫn còn có giường gỗ, có chăn nệm đàng hoàng. Sự chênh lệch về điều kiện sống quá lớn khiến những cô gái trẻ chưa từng trải sự đời cảm thấy ngột ngạt.
Lâm Huệ thì hoàn toàn ngược lại. Cô bình thản xách túi bạt đặt lên một góc giường đất, mỉm cười nói với Vương Hà: “Cảm ơn chị Hà. Tụi em mới đến, còn nhiều bỡ ngỡ, mong chị chỉ bảo thêm ạ.”
Sự điềm đạm, hiểu chuyện của Lâm Huệ khiến Vương Hà có chút bất ngờ. Thường thì thanh niên mới xuống, mười người thì chín người sẽ khóc lóc hoặc phàn nàn về chỗ ở. Cô gái này lại mang một phong thái ung dung, tĩnh lặng như mặt nước mùa thu, khiến người đối diện cũng cảm thấy dễ chịu hơn.
“Không có gì, giúp đỡ nhau là chuyện nên làm mà.” Vương Hà cười hiền.
“Các em dọn đồ đi, rồi mang cặp lồng hoặc bát đũa ra bếp. Tối nay đại đội có ứng trước cho mỗi thanh niên mới ba cân khoai lang và nửa cân bột ngô thô làm khẩu phần ăn trong ba ngày đầu. Chúng ta nấu ăn chung, mỗi người góp một ít lương thực. Từ ngày mai, các em sẽ bắt đầu ra đồng làm việc kiếm công điểm, cuối năm đại đội sẽ dựa vào công điểm mà chia lương thực.”
Nghe đến chuyện ăn uống, cái dạ dày của Trần Tuyết lại réo lên ùng ục. Dù lúc trên tàu đã được Lâm Huệ cho ăn cháo và bánh bao, nhưng cái lạnh cùng sự mệt mỏi đã tiêu hao gần hết năng lượng. Cô gái lóng ngóng mở túi hành lý, lấy ra chiếc bát tráng men.
Khi ba cô gái mới mang bát đũa bước ra gian bếp chung, cảnh tượng bên trong khiến bọn họ một lần nữa chùng bước. Căn bếp nhỏ xíu, tối tăm. Trên chiếc bệ bếp bằng đất chỉ có một cái chảo gang to tướng, đen nhẻm.
Trong góc là một vại nước, vài củ khoai lang lăn lóc trong rổ tre và một hũ sành đựng chút bột ngô thô ráp. Hoàn toàn không có dầu mỡ, không có rau xanh, thậm chí hũ đựng muối hạt cũng chỉ còn lưa thưa vài hạt dưới đáy.
Vương Hà bưng rổ khoai lang ra chậu nước, thở dài: “Mấy hôm nay trời trở lạnh, mọi người làm việc ngoài đồng đều kiệt sức. Lương thực tháng này của tụi chị cũng cạn rồi. Tối nay chắc chúng ta chỉ luộc khoai lang và quấy một nồi hồ bột ngô loãng, ăn tạm cho ấm bụng thôi.”
Tôn Lệ nghe vậy, viền mắt đỏ hoe, lầm bầm: “Chỉ ăn khoai luộc với nước bột ngô trong vắt thế này… làm sao mà nuốt nổi, làm sao có sức mà đi làm…”
Bầu không khí trong bếp chùng xuống, mang theo sự mệt mỏi và cam chịu của những con người đang phải vật lộn với cái nghèo khó của thời đại.
Lâm Huệ nhìn rổ khoai lang dính đầy bùn đất, lại nhìn ánh mắt ái ngại của Vương Hà cùng vẻ mặt sắp khóc của Trần Tuyết. Một nụ cười ấm áp và tự tin dần nở trên môi cô.
Đây chính là lúc để cô bắt đầu gieo những hạt mầm nấu ăn, dùng sở trường của mình biến những thứ thô sơ nhất thành một niềm an ủi nhỏ bé trong cuộc sống nông thôn này.
Cô xắn cao ống tay áo khoác, bước tới bên cạnh vại nước. Giọng nói trong trẻo vang lên, phá vỡ sự tĩnh lặng u ám của gian bếp:
“Chị Hà, tối nay để em phụ trách việc bếp núc cho. Em có mang theo từ nhà một chút gia vị bí mật, đảm bảo khoai lang và bột ngô thô hôm nay sẽ có một hương vị hoàn toàn khác.”
Gian bếp nhỏ lợp mái tranh của Điểm thanh niên trí thức chìm trong ánh sáng lờ mờ của buổi chập choạng tối. Gió thu rít từng cơn qua những khe hở của vách đất, mang theo cái buốt giá cắt da cắt thịt. Thế nhưng, câu nói đầy tự tin của Lâm Huệ lại giống như một mồi lửa nhỏ, thắp lên chút hy vọng mong manh giữa bầu không khí ảm đạm, mệt mỏi.